Έρισσος, ένα αρχαίο τοπωνύμιο ανοιχτό σε υποθέσεις
Έρισσος, ένα αρχαίο τοπωνύμιο ανοιχτό σε υποθέσεις
Έρισσος, ένα αρχαίο τοπωνύμιο ανοιχτό σε υποθέσεις
Έρισσος, ένα αρχαίο τοπωνύμιο ανοιχτό σε υποθέσεις
11 Μαΐου 2010

Έρισσος, ένα αρχαίο τοπωνύμιο ανοιχτό σε υποθέσεις

Προσπαθώντας κανείς να βρει τη βάση της αρχαίας λέξης Έρισσος, διαπιστώνει ότι δύο τόποι στην Ελλάδα φέρουν την ονομασία Ερισσός ή Έρισσος: 

Α) Η αρχαία Άκανθος (Χαλκιδική) που ονομάστηκε Ιερρισός από το Έρισσος ή η Ερισσός, παραφθορά του Ρωμαϊκού ericius όταν καταλείφθηκε από αυτούς, που σημαίνει αγκάθι.

Β) Το βόρειο τμήμα της Κεφαλονιάς Έρισσος, προφανώς και αυτή από τους Ρωμαίους μεταλλάζοντας ποιο όνομα; Κατά συνεπαγωγή κάποιο που να έμοιαζε στο άκανθα.

Η λέξης ακή έχει ετυμολογικά την ίδια αρχαία ρίζα με την άκανθα (ακωκή).

Η λέξης Ιθακίς έχει αρχαία ρίζα το ιθύω. Ιθ-ακη (προς τα εμπρός ακή, ευθεία ακή), κατά μία έννοια ευθεία άκανθα. Οι λέξεις Ιθακίς και άκανθα προφανώς παραπλήσιες, μπορεί να έλαβαν από τους Ρωμαίους το ίδιο όνομα: ERICIUS – EΡΙΣΣΟΣ.

Ιστορική αναδρομή μας αποδίδει το τοπωνύμιο Ιθάκη από το 300 π.Χ., όταν ο τύραννος των Συρακουσών Αγαθοκλής μετά την κατάληψη της Κέρκυρας επιτίθεται στην Ιθάκη. Το τοπωνύμιο Ιθάκη υπάρχει στην ποίηση του Αντίπατρου διακόσια χρόνια μετά, όπως επίσης τον Α΄αιώνα μ.Χ. στις αφηγήσεις του Στράβωνα. Ξαφνικά την εποχή του Ιουστινιανού (500 μ.Χ.) η σημερινή Ιθάκη ονομάζεται Ηθρακή νήσος, ή Θρακόνησο και αργότερα (μεσαίωνας) Αντικεφαλονιά ή μικρή Κεφαλονιά. Γιατί; Πώς χάθηκε το όνομα Ιθάκη;

Οι Ρωμαίοι κατείχαν τα νησιά Κεφαλονιά-Ιθάκη από το 200 π.Χ. έως το 400 μ.Χ. περίπου. Αν υποθέσουμε ότι η βόρεια Κεφαλονιά λεγόταν Ιθάκη, οι δε Ρωμαίοι κατά το 100 – 200 μ.Χ. την απεκάλεσαν Έρισσο (Ericius), από την άλλη βρέθηκαν με Σάμο πόλη, αλλά και Σάμο νησί (σημερινή Ιθάκη μιας και ο Όμηρος θέλει την Ιθάκη του αντικριστά στη Σάμο), λογικό δεν είναι για κάποιο χρονικό διάστημα να έχουμε κάποιο «πρόβλημα» τοπωνυμίων, μέχρι να επικρατήσουν οι αλλαγές;

Όλα αυτά βέβαια, πάντα με τη λογική της «στερεάς» Ιθάκης (Έρισσος) και νήσου Ιθάκης (χερσόνησος Άσσου), καθώς οι περιγραφές της Οδύσσειας μας οδηγούν σε μια Ιθάκη με δύο μέρη, ένα χερσαίο (χώρα) και ένα νησιωτικό (πόλη).

Υπάρχει βέβαια και το ενδεχόμενο η ονομασία Ericius να δόθηκε λόγω απλά του γεωγραφικού σχήματος της Ερίσσου που μοιάζει με λόγχη (ακίδα), αλλά τα πράγματα δεν απλοποιούνται.

Το ίδιο μπορεί να ισχυριστεί και ο προπάππος του Οδυσσέα: Την ονόμασα για τον ίδιο λόγο Ιθ-ακη! 

Εκείνο το Φισκάρδο πάλι, γιατί η αρχαία Πάνορμος; Μήπως από τους στίχους του Αντίπατρου: «Φοῖβε, Κεφαλλήνων λιμενοσκόπε, θῖνα Πανόρμου ναίων τρηχείης ἀντιπέρην Ἰθάκης»… (Μτφρ. Φοίβε, εσύ που εποπτεύεις το λιμάνι των Κεφαλληνίων, κάτοικε της ακρογιαλιάς της Πανόρμου, απέναντι από την απόκρημνη Ιθάκη…)

Μήπως μπερδεύουμε τι σημαίνει «πάνορμος» για τα πλοία της τότε εποχής; Τα πλοία τότε δεν αγκυροβολούσαν και έδεναν κάβους στα λιμάνια, αλλά για ασφάλεια σύρονταν έξω στην ακρογιαλιά. Γι’ αυτό και η λέξη «θίνα» το εξειδικεύει, «αμμώδη παραλία Πανόρμου», δηλαδή που μπορούν τα πλοία να τραβιούνται έξω. Βλέπετε στο Φισκάρδο κάτι τέτοιο; Πολύ δύσκολο. Παρατηρώντας τώρα το λιμάνι Πόλη ακριβώς απέναντι στο Σταυρό, μήπως τα συνδυάζει όλα; Και παραλία κατάλληλη έχει και ιερό του Φοίβου Απόλλωνα μάλλον είχε, και στη σπηλιά του Λοΐζου έχουν βρεθεί αφιερώματα των τότε ναυτικών, για να τους βοηθήσει στα ταξίδια τους, που φανερώνουν γενικά πολυεπισκεψιμότητα και άρα ασφαλή κόμβο αρχαίων πλωτών μέσων.

-Ναι θα μου πείτε, αλλά κατά τον Αντίπατρο η Πάνορμος ήταν απέναντι από την Ιθάκη.

 -Και ποια είναι η πραγματική Ιθάκη; Μήπως η βόρεια Κεφαλονιά;

Κείμενα – Παρουσίαση: Σπύρος Ρόκκος

  • YOU
  • YOU
  • YOU
  • YOU
  • YOU
  • YOU
  • YOU
  • YOU

ΑΡΧΕΙΟ

Σάββατο βράδυ @ MY WAY CLUB [28.12.2019]

Ακόμη ένα Σαββατόβραδο γέμισε το My Way από κόσμο γεμάτο κέφι και τρελή διάθεση για χορό! Ρίξτε μ…

«ΤΟ ΣΠΑΡΤΟ» σας προσκαλεί σε εκδήλωση του Πολιτιστικού Συλλόγου, στα Σπαρτιά

Στην εκδήλωση που θα πραγματοποιήσει το Σάββατο 4 Ιανουαρίου 2020 και ώρα 19:00 στην αίθουσα…

Μια θύμηση για τον μακαριστό πρωτοπρεσβύτερο και λαμπρό επιστήμονα π. Γεώργιο Μεταλληνό

γράφει ο Σωτ. Γαλανός Τα ακόλουθα λόγια της γραφή μου ας είναι από καρδιάς για τον αγαπητό μας σ’…

Νίκη επί του Προμηθέα ΄14 στην Πάτρα και πρόκριση στις 8 καλύτερες ομάδες της Α΄ Κατηγορίας για τους Εφήβους του Α. Σ. Κεφαλονιά

Ο Α.Σ. Κεφαλονιά μπορεί να περηφανεύεται για άλλη μια χρονιά για την πρόοδο των αναπτυξιακών…

Λύκειο Ελληνίδων – Το στόλισμα της «Αγιοβασιλίτσας»

Σε κλίμα ευφρόσυνο, με πολλά παραδοσιακά κεράσματα και ευχές, πραγματοποιήθηκε , 29 Δεκέμβρη…
  • YOU
  • YOU
  • YOU
  • YOU

ΕΚΔΗΛΩΣΕΙΣ

Επέτειος της Ναυμαχίας της Ναυπάκτου 1571
6 Οκτωβρίου 2022

Επέτειος της Ναυμαχίας της Ναυπάκτου 1571

Με το Π.Δ.:44/2022 «Καθιέρωση της 7ης Οκτωβρίου ως δημοσίας εορτής τοπικής σημασίας για την Περι…
Εγκαίνια καλλιτεχνικής έκθεσης βασισμένα στην θάλασσα και στην Ελληνική μυθολογία
6 Οκτωβρίου 2022

Εγκαίνια καλλιτεχνικής έκθεσης βασισμένα στην θάλασσα και στην Ελληνική μυθολογία

H Ελληνική Μυθολογία, σύμφυτη της Θάλασσας, εμπνέει τους καλλιτέχνες όλων των εποχών. Σύγχρ…
Εγκαίνια Σχολής Χορού Ελισάβετ Λιβιεράτου
5 Οκτωβρίου 2022

Εγκαίνια Σχολής Χορού Ελισάβετ Λιβιεράτου

Με ιδιαίτερη χαρά σας προσκαλούμε στα εγκαίνια της νέας Σχολής Χορού Ελισάβετ Λιβιεράτου, το Σάβ…
Ιακωβάτειος Βιβλιοθήκη: Παρουσίαση βιβλίου του Γιάννη Βαρούχα
5 Οκτωβρίου 2022

Ιακωβάτειος Βιβλιοθήκη: Παρουσίαση βιβλίου του Γιάννη Βαρούχα

Το Σάββατο 8 Οκτωβρίου και ώρα 7.00 μ.μ. θα πραγματοποιηθεί στο Μουσείο Ληξουρίου η παρουσίαση τ…
  • YOU
  • YOU
  • YOU
  • YOU

ΑΦΙΕΡΩΜΑΤΑ

Εμπόριο πέτρας & οικοδομικών υλικών «Konesha H. Hashan»
21 Σεπτεμβρίου 2022

Εμπόριο πέτρας & οικοδομικών υλικών «Konesha H. Hashan»

H επιχείρηση του Κonesha H. Hashan, παρέχει: λιθοδομή, εμπόριο πέτρας και οικοδομικών υλικών. Υ…
Χρειάζεσαι πιστοποίηση γνώσεων υπολογιστή για το δημόσιο ή οποιαδήποτε άλλη δουλειά; Μην καθυστερείς!!
13 Σεπτεμβρίου 2022

Χρειάζεσαι πιστοποίηση γνώσεων υπολογιστή για το δημόσιο ή οποιαδήποτε άλλη δουλειά; Μην καθυστερείς!!

Οι εγγραφές ξεκίνησαν εδώ στο Αργοστόλι, Μίνωος & Ασκληπιού 7 (Πλατεία Αγίου Σπυρίδωνα), Exc…
Νέα συλλογή στρωμάτων Candia – Προσφορές Σεπτέμβριος 2022
10 Σεπτεμβρίου 2022

Νέα συλλογή στρωμάτων Candia – Προσφορές Σεπτέμβριος 2022

Ανακάλυψε τις νέες συλλογές στρωμάτων Candia με έκπτωση έως 40% The I…
Απογευματινός καφές στο «19_61 coffe n’ more»
6 Σεπτεμβρίου 2022

Απογευματινός καφές στο «19_61 coffe n’ more»

H ομάδα του kefalonitis επισκέφθηκε το κατάστημα «19_61 coffe n’ more » για έναν απογευματινό κ…
  • YOU
  • YOU
  • YOU
  • YOU
KEFALONITIS Το online περιοδικό για την Κεφαλονιά

Copyright © 2002 - 2022 kefalonitis.com
Το σύνολο του περιεχομένου και των υπηρεσιών του kefalonitis.com διατίθεται στους επισκέπτες αυστηρά για προσωπική χρήση.
Απαγορεύεται η χρήση ή επανεκπομπή του, σε οποιοδήποτε μέσο, μετά ή άνευ επεξεργασίας, χωρίς γραπτή άδεια του εκδότη.

dial.design