Κώστας Γ. Αρτελάρης: ένα ξεχασμένο βιολί
Κώστας Γ. Αρτελάρης: ένα ξεχασμένο βιολί
Κώστας Γ. Αρτελάρης: ένα ξεχασμένο βιολί
Κώστας Γ. Αρτελάρης: ένα ξεχασμένο βιολί
28 Ιουνίου 2010

Κώστας Γ. Αρτελάρης: ένα ξεχασμένο βιολί

Όταν η κάθε γενιά δε σέβεται την παράδοσή της, τότε έχει προδώσει κι εκείνους που έφυγαν κι απ’ αυτούς που μένουν, και όσους άλλους θα ‘ρθουν.

Πιστεύω ότι ένας αξιόλογος και ξεχασμένος της κεφαλονίτικης μουσικής παράδοσης είναι ο βιολιτζής Κώστας Αρτελάρης. Ζει ήσυχα και ήρεμα στη Σάμη, γεμάτος αναμνήσεις, που όταν τις σκαλίσει και τις ξεδιπλώσει του φέρνουν συγκίνηση… Βρέθηκα κοντά του πριν από αρκετό χρονικό διάστημα και εγκάρδια μιλήσαμε για το παρελθόν και τη βιολιστική του πορεία.

Ο Κωνσταντίνος Αρτελάρης γεννήθηκε το 1916 και ο πατέρας του Γεώργιος Αρτελάρης ήταν κι αυτός πρακτικός βιολιτζής. Από 13 χρονών παιδί, ο Κώστας πάλεψε με τη θάλασσα… Ο πατέρας του είχε την τράτα και αργότερα γρι – γρι. Έπειτα από το 1922, καΐκι, ψαράδικο. Όργωνε ολημερίς τη θάλασσα για να σταθεί στη ζωή. Από το 1940 έως το 1944 με το καΐκι έκανε το δρομολόγιο Σάμη – Πειραιά. Δύσκολα χρόνια, καθώς τα καράβια είχαν επεκταθεί. Κι όμως η αγάπη για τη μουσική, την παράδοση και το βιολί θέριευε…

Πάλεψε με το κύμα ο Κώστας Αρτελάρης και συγχρόνως μπήκε δυνατά και τα κατάφερε στης παράδοσης το ατελείωτο πέλαγος. Είναι κράμα σπάνιο να είσαι συγχρόνως και του αλμυρού και του γλυκού νερού με επιτυχία. Παρ’ όλα ταύτα, τη γνωριμία του με τα παραδοσιακά όργανα (τα όργανα που χρησιμοποιήθηκαν στο νησί μας) την έκανε μαζί μ’ έναν εξάδερφό του, το Γεράσιμο Δ. Αρτελάρη, γύρω στα 18 τους. Ο Κώστας έμαθε μαντολίνο και ο Γεράσιμος κιθάρα. Αυτά τα όργανα ασκούσαν πάνω τους μια γοητεία και αποφάσισαν ν’ ασχοληθούν με μεράκι. Συγχρόνως δε, έμαθαν καντάδες και άλλα τραγούδια, εξασκώντας το αυτί τους.

Έπειτα από το μαντολίνο, ο Κώστας έμαθε βιολί με κάποια σχετική ευκολία, επειδή το μαντολίνο έχει περίπου συγγενικά πιασίματα μ’ αυτό. Η γνωριμία του και η φιλία τους με τον άλλο πρακτικό βιολιτζή της Σάμης, τον Παναγή Κακαβιάτο, τον βοήθησε και τον οδήγησε να μυηθεί και να πατήσει στέρεα στα χορευτικά πιασίματα του βιολιού.

Ο Κώστας Αρτελάρης «πήρε στέρεα και πολλά πράγματα» όπως λέει ο ίδιος από τον Κακαβιάτο, και ζυμώνοντάς τα με τη δική του μουσική ιδιοσυγκρασία, πλούτισε το βιολιστικό του παίξιμο πάνω στα κεφαλονίτικα χορευτικά ακούσματα. Εδώ ακριβώς στέκεται η διαμόρφωση και η ποικιλία που χαρακτηρίζουν την παράδοση και παίρνει το επώνυμο όνομα του δημιουργού.

Ο Αρτελάρης, άριστος στο βιολί του, είναι εκείνος που μέσα στο σύνολο των βιολιτζήδων του νησιού, αξιοποίησε μέσα από το δικό του είναι, όλα τα παλαιά ακούσματα. Και χωρίς κακοποίηση και αυθαιρεσία έκανε το βιολί να κελαηδάει στα χέρια του, γνήσια, κεφαλονίτικα, μοναδικά…

Προτέρημά του ήταν το φυσικό του ταλέντο, που βασίστηκε στο άριστο μουσικό αυτί του, το οποίο οδηγούσε το χέρι και το δοξάρι μ’ ακρίβεια στις νότες. Δεν ξέφευγαν τα ημιτόνια και οι χρωματισμοί. Αργότερα, έμαθε κάποια στοιχειώδη πράγματα πάνω στη μουσική, αλλά, όπως είναι εύλογο και λέει και ο ίδιος, «Ότι και να ξέρεις από μουσική δεν ωφελεί την παράδοση, αφού αυτή θέλει ταλέντο, αγάπη, αυτί, υπομονή και συναίσθημα»! Η παράδοση στηρίζεται σ’ άλλους δρόμους και κανόνες «άγραφους» σύνθεσης, που αυτό το πετυχαίνεις με το αυτί.

Βέβαια, στην περίπτωση του Κώστα Αρτελάρη, η μάθηση κι ο αγώνας του βιολιού ήλθε έπειτα από μεράκι και κατάθεση ακουσμάτων και εμπειριών, που όλα αυτά πέρασε μέσα του και έδωσε το δικό του μοναδικό άκουσμα. 

Τον καλούσαν σε πολλά μέρη του νησιού, από το Φισκάρδο μέχρι τη Λακήθρα, σε πανηγύρια και τραπέζια γάμων, σε γλέντια κεφαλονίτικα, τότε που το βιολί κοσμούσε το χορευτικό  χαρακτήρα της εκδήλωσης.

Σήμερα, χάθηκαν οι βιολιτζήδες. Και ελάχιστοι που έχουν απομείνει, τους βλέπεις σπάνια σε τέτοιες του τόπου μας γιορτές.

Γεράσιμος Ν. Κοψαχείλης: Στα μονοπάτια της παράδοσης

Ο Γεράσιμος Ν. Κοψαχείλης κατοικεί στα Ζερβάτα Σάμης και κατάγεται από οικογένεια βιολιτζήδων. Ο παππούς του, Γεράσιμος Χαραλ. Κοψαχείλης (1882 – 1960) και τα παιδιά αυτού, Παναγής Κοψαχείλης (1923 -1949) και Βαγγέλης Κοψαχείλης, ήταν βιολιτζήδες και γνώριζαν επίσης και φλογέρα, με την οποία γιόμιζαν μελωδικά τις ώρες που φύλαγαν τα πρόβατα.

Ο Γεράσιμος Κοψαχείλης άκουγε από μικρός το βιολί και όταν του δόθηκε η ευκαιρία μέσα στη βιοπάλη της ζωής, δεν αμέλησε την οικογενειακή παράδοση που υπήρχε στο γονίδιό του.

Η επαφή με το Σαμικό βιολιτζή Κώστα Αρτελάρη το 1978 στο Σύλλογο Ζερβάδων, στάθηκε βασικό ξεκίνημα και βουκέντρα για να γίνει κι αυτός βιολιτζής. Σπουδαία και απλή παρακαταθήκη  που άφησε ο Αρτελάρης στον Κοψαχείλη για το βιολί είναι: «όταν παίζεις βιολί θα βλέπεις το χορευτή μπροστά σου.»

Λίγο αργότερα, ο Γεράσιμος Κοψαχείλης συνάντησε τον άλλο Κεφαλονίτη βιολιτζή Τζάκη Λυκούργο, ο οποίος βλέποντας το μεράκι και την υπομονή του Γεράσιμου, τον οδήγησε στα βήματα της παράδοσης και του άφησε κληρονομιά το βιολί του.

Ο Γεράσιμος Κοψαχείλης «πάτησε» το δοξάρι του στις γραμμές και στα κεφαλονίτικα μουσικά χνάρια του Λυκούργου, και διατηρεί από τότε στο παίξιμο του γνήσιες κεφαλονίτικες παραδοσιακές δοξαριές βιολιού.

Το 1983 παρουσιάστηκε με το βιολί του στις εκδηλώσεις της Αδερφότητας Κεφαλλήνων & Ιθακησίων Πειραιά, όπου αφιλοκερδώς χάριζε και θύμιζε τους παραδοσιακούς ρυθμούς που διατηρούν και συνεχίζουν την τοπική παράδοση.

Επισκέφθηκα το Γεράσιμο Κοψαχείλη στο σπίτι του στα Ζερβάτα και μιλήσαμε για όλα αυτά. Ένα σπίτι ζεστό και φιλόξενο, με τη χαμογελαστή σύζυγό του, μ’ έναν Γεράσιμο που εκεί που σου μιλάει με αγάπη και θέρμη για το βιολί και την παράδοση, ξαφνικά το αρπάζει και σου παίζει το μπάλο.

Εκείνο όμως που τον χαρακτηρίζει αυτόν τον παραδοσιακό καλλιτέχνη, είναι το γνήσιο του ύφος, η επικοινωνία που έχει με το θεατή και το χορευτή όταν παίζει. Σε προσκαλεί να χορέψεις, γιατί αυτός συμμετέχει όχι μόνο με τα χέρια του, αλλά πάλλεται μουσικά όλο το κορμί του. Έχει έμφυτο ταπεραμέντο γνήσιου οργανοπαίκτη, που ξέρει να δώσει έμφαση στο στήσιμο και στο ρυθμό. Αυτό είναι που κάνει το παίξιμό του να δίνει το συναίσθημα και το κέφι.

Έχει παίξει και λάβει μέρος σε πολλές εκδηλώσεις συλλόγων και σωματείων, σε πανηγύρια και γιορτές εδώ στο νησί μας και ξέρει να κερδίζει την αγάπη και τη συμπάθεια. Και αυτό γιατί είναι ένας γνήσιος βιολιτζής. Ένας βιολιτζής που παίζει πλήθος από χορούς κεφαλονίτικους κι ελληνικούς, αλλά και νέα τραγούδια, ταγκό και βαλς, έως και τις καντρίλιες με εκείνο το χωριάτικο κεφαλονίτικο χρώμα.

Πέρα απ’ την όμορφη παρουσία του, όπου τον καλέσουν τούτη την περίοδο παίζει βιολί με την ορχήστρα του Παλημέρη.

Η σύνθεση των μελών της ορχήστρας είναι: 

Παναγής Παλημέρης τραγούδι και αρμόνιο
Παναγής Σκλάβος μπουζούκι και κιθάρα
Σπύρος Βαρδαραμάτος ντραμς
Μιχάλης Βασιλάκης τραγούδι

Είναι ένα όμορφο και ευλογημένο συνταίριασμα του γνήσιου βιολιτζή με ορχήστρα, κάτι που ανοίγει νέους ορίζοντες και διασταυρώνει τη λαϊκή παράδοση με την έντεχνη μουσική.

Κείμενα – Παρουσίαση:
Γεράσιμος Σωτ. Γαλανός

 
  • YOU
  • YOU
  • YOU
  • YOU
  • YOU
  • YOU
  • YOU
  • YOU

ΑΡΧΕΙΟ

Σάββατο βράδυ @ MY WAY CLUB [28.12.2019]

Ακόμη ένα Σαββατόβραδο γέμισε το My Way από κόσμο γεμάτο κέφι και τρελή διάθεση για χορό! Ρίξτε μ…

«ΤΟ ΣΠΑΡΤΟ» σας προσκαλεί σε εκδήλωση του Πολιτιστικού Συλλόγου, στα Σπαρτιά

Στην εκδήλωση που θα πραγματοποιήσει το Σάββατο 4 Ιανουαρίου 2020 και ώρα 19:00 στην αίθουσα…

Μια θύμηση για τον μακαριστό πρωτοπρεσβύτερο και λαμπρό επιστήμονα π. Γεώργιο Μεταλληνό

γράφει ο Σωτ. Γαλανός Τα ακόλουθα λόγια της γραφή μου ας είναι από καρδιάς για τον αγαπητό μας σ’…

Νίκη επί του Προμηθέα ΄14 στην Πάτρα και πρόκριση στις 8 καλύτερες ομάδες της Α΄ Κατηγορίας για τους Εφήβους του Α. Σ. Κεφαλονιά

Ο Α.Σ. Κεφαλονιά μπορεί να περηφανεύεται για άλλη μια χρονιά για την πρόοδο των αναπτυξιακών…

Λύκειο Ελληνίδων – Το στόλισμα της «Αγιοβασιλίτσας»

Σε κλίμα ευφρόσυνο, με πολλά παραδοσιακά κεράσματα και ευχές, πραγματοποιήθηκε , 29 Δεκέμβρη…
  • YOU
  • YOU
  • YOU
  • YOU

ΕΚΔΗΛΩΣΕΙΣ

Τελετή έναρξης 1ου Διεθνούς τουρνουά «Argostoli Greek Para Open 2022» @Αργοστόλι [29.09.2022]
29 Σεπτεμβρίου 2022

Τελετή έναρξης 1ου Διεθνούς τουρνουά «Argostoli Greek Para Open 2022» @Αργοστόλι [29.09.2022]

Με επιτυχία πραγματοποιήθηκε το βράδυ της Πέμπτης 29 Σεπτεμβρίου η τελετή έναρξης του 1ου Διεθνο…
Έκθεση της Καλλιτέχνιδας κι Εκπαιδευτικού DENIZ SAK
29 Σεπτεμβρίου 2022

Έκθεση της Καλλιτέχνιδας κι Εκπαιδευτικού DENIZ SAK

Έκθεση της Καλλιτέχνιδας κι Εκπαιδευτικού DENIZ SAK.  Παρασκευή, 30 Σεπτεμβρίου και ώρα …
Κατάθεση στεφάνων στο Ιταλικό Μνημείο της Μεραρχίας Acqui [27.09.2022]
27 Σεπτεμβρίου 2022

Κατάθεση στεφάνων στο Ιταλικό Μνημείο της Μεραρχίας Acqui [27.09.2022]

Σήμερα το πρωί τέθηκε το ετήσιο μνημόσυνο προς τιμή των αξιωματικών και στρατιωτών της Ιταλίας …
Έρχεται το 1ο Διεθνές Τουρνουά Επιτραπέζιας Αντισφαίρισης ΑμεΑ 2022 στο Αργοστόλι
27 Σεπτεμβρίου 2022

Έρχεται το 1ο Διεθνές Τουρνουά Επιτραπέζιας Αντισφαίρισης ΑμεΑ 2022 στο Αργοστόλι

Την Πέμπτη 29 Σεπτεμβρίου και ώρα 20.30 στην πλατεία Παναγή Βαλλιάνου στο Αργοστόλι θα πραγματοπ…
  • YOU
  • YOU
  • YOU
  • YOU

ΑΦΙΕΡΩΜΑΤΑ

Εμπόριο πέτρας & οικοδομικών υλικών «Konesha H. Hashan»
21 Σεπτεμβρίου 2022

Εμπόριο πέτρας & οικοδομικών υλικών «Konesha H. Hashan»

H επιχείρηση του Κonesha H. Hashan, παρέχει: λιθοδομή, εμπόριο πέτρας και οικοδομικών υλικών. Υ…
Χρειάζεσαι πιστοποίηση γνώσεων υπολογιστή για το δημόσιο ή οποιαδήποτε άλλη δουλειά; Μην καθυστερείς!!
13 Σεπτεμβρίου 2022

Χρειάζεσαι πιστοποίηση γνώσεων υπολογιστή για το δημόσιο ή οποιαδήποτε άλλη δουλειά; Μην καθυστερείς!!

Οι εγγραφές ξεκίνησαν εδώ στο Αργοστόλι, Μίνωος & Ασκληπιού 7 (Πλατεία Αγίου Σπυρίδωνα), Exc…
Νέα συλλογή στρωμάτων Candia – Προσφορές Σεπτέμβριος 2022
10 Σεπτεμβρίου 2022

Νέα συλλογή στρωμάτων Candia – Προσφορές Σεπτέμβριος 2022

Ανακάλυψε τις νέες συλλογές στρωμάτων Candia με έκπτωση έως 40% The I…
Απογευματινός καφές στο «19_61 coffe n’ more»
6 Σεπτεμβρίου 2022

Απογευματινός καφές στο «19_61 coffe n’ more»

H ομάδα του kefalonitis επισκέφθηκε το κατάστημα «19_61 coffe n’ more » για έναν απογευματινό κ…
  • YOU
  • YOU
  • YOU
  • YOU
KEFALONITIS Το online περιοδικό για την Κεφαλονιά

Copyright © 2002 - 2022 kefalonitis.com
Το σύνολο του περιεχομένου και των υπηρεσιών του kefalonitis.com διατίθεται στους επισκέπτες αυστηρά για προσωπική χρήση.
Απαγορεύεται η χρήση ή επανεκπομπή του, σε οποιοδήποτε μέσο, μετά ή άνευ επεξεργασίας, χωρίς γραπτή άδεια του εκδότη.

dial.design