Ο – κεφαλονίτικος- Απρίλης
Ο – κεφαλονίτικος- Απρίλης
Ο – κεφαλονίτικος- Απρίλης
Ο – κεφαλονίτικος- Απρίλης
3 Απριλίου 2017

Ο – κεφαλονίτικος- Απρίλης

Γεράσιμος Σωτ. Γαλανός

Ο Απρίλιος είναι ο τέταρτος μήνας του ρωμαϊκού ημερολογίου και πήρε το όνομά του από το λατινικό ρήμα eperio, που σημαίνει ανοίγω, επειδή το μήνα αυτόν ανοίγουν τα πάντα: τα άνθη, τα δένδρα, ο καιρός, η πλάση όλη. Αυτός ο μήνας είναι αφιερωμένος στη θεά Αφροδίτη. Την τιμούσαν τον Απρίλη οι γυναίκες, κάθε 1 η του μήνα, με ποικίλες τελετές, χρησιμοποιώντας διάφορα λουλούδια, ιδιαιτέρως μυρσίνες.

Την πρωταπριλιά όπως είναι γνωστό, όλοι το έχουμε για καλό να λέμε ψέματα. Έχουν γραφτεί πάρα πολλά γι’ αυτό το θέμα και κάθε τόπος δίνει και τη δική του εξήγηση. Στην Ελλάδα πιστεύουν σε διάφορα μέρη, πως, όταν ξεγελάς κάποιον την ημέρα αυτή, φέρνεις καλό στη φύση και βοηθάς να βγουν οι καρποί.

Το έθιμο δεν φαίνεται σύμφωνα με τους λαογράφους, να είναι ελληνικό ή να έχει ρίζα αρχαιοελληνική. Πιθανότατα μας ήλθε από τη Γαλλία το 16 ο αιώνα και εκεί κληρονομήθηκε από κάπου αλλού. Το ψέμα την πρωταπριλιά λένε πως δημιουργήθηκε πάνω στο πείραγμα που έκανα οι Γάλλοι νεοημερολογίτες ενάντια στους Γάλλους παλαιοημερολογίτες. Οι πρώτοι που είχαν δεχτεί το νέο ημερολόγιο πείραζαν τους δεύτερους, που δεν ήθελαν να το δεχτούν, στέλνοντάς τους ψεύτικα πρωτοχρονιάτικα δώρα. Επίσης, προσπαθούσαν να τους γελάσουν και να τους κοροϊδέψουν, λέγοντας τους διάφορα ψέματα.

Βέβαια, υπάρχουν και άλλες παραδόσεις και ερμηνείες για το έθιμο της ψευτιά και του πειράγματος, που ποικίλουν από τόπο σε τόπο.

Στις κεφαλλονίτικες παροιμίες ο Απρίλης έρχεται σε αντιπαράθεση, σε σύγκριση θα λέγαμε καλύτερα, με τον Μάιο και φαίνεται πως έτσι ο ένας μήνας συμπληρώνει τον άλλον. Οι παροιμίες που θα αναφερθούν εδώ, είναι από το βιβλίο του (Δημητρίου Λουκάτου, Κεφαλονίτικες παροιμίες, 1952, Αθήνα,) και από τη συλλογή του Ευάγγελου Μακρή, καθώς και από τις αναφορές του ιστοριοδίφη Ηλία Τσιτσέλη.

Στη Λειβαθώ λένε:

« Απρίλης γρίλης, τιναχτοκοφινίδης », που θέλει να πει η φτιαχτή λέξη «γρίλης» πως υπάρχει γρίνια τον Απρίλη. Το ψωμί είναι λίγο και τινάζουν τα κοφίνια μήπως και βρουν τίποτα μέσα. Από την ίδια περιοχή και η ακόλουθη παροιμία , «Απρίλης –Μάης, τα κουκιά μεστώνουν», που εννοεί πως από τον ένα μήνα στον άλλον τα κουκιά γίνονται.

Στην Παλική που η γεωργία έπαιζε σπουδαίο ρόλο, οι παροιμίες αναφέρονται σε θέματα τρύγου, θερισμού και λαδιού. «Ο Μάης για τον Τρυγητή, κι’ ο Απρίλης για το θέρο» και η άλλη «Τ’ Απριλιού κάθε σταλαματιά νερό, είναι βαρέλι λάδι» δηλαδή είναι ευεργετική η απριλιάτικη βροχή. Επίσης στην Παλική και σε άλλα μέρη του νησιού λένε «Τον Απρίλη σκάλιζε και το Μάη δειάφιζε».

Ο λαός πιστεύει πως ο καιρός τον Απρίλιο σταθεροποιείται γύρω στις 18 του μηνός, γι’ αυτό υπάρχουν παροιμίες και εκφράσεις που λένε πως : «Το Μάρτη ξύλα φύλαγε, μην κάψει τα παλούκια, και τ΄ Απριλιού τις δεκοχτώ, μην κάψει τα καρούλια», εννοεί τα καρούλια του αργαλειού.

Το μήνα αυτόν ως συνήθως πέφτει το Πάσχα. Στη μεγάλη αυτή εορτή της Χριστιανοσύνης υπάρχουν λαϊκά έθιμα που ποικίλουν από μέρος σε μέρος, όπως «το Κάψιμο του Ιούδα» που το συναντάμε και στα Μονοπολάτα, στο Λουρδά και σε άλλα μέρη του νησιού. Βέβαια το Πάσχα είναι κινούμενη εορτή και έτσι τα δύο μεγάλα Ψυχοσάββατα μπορούν να «πέσουν» μέσα και στο Φλεβάρη. Τις 23 του μήνα αυτού γιορτάζει ο Άγιος Γεώργιος, ο Μεγαλομάρτυρας, που τιμάται πανελληνίως με εκδηλώσεις τόσο θρησκευτικές όσο και λαογραφικές, με αθλητικούς αγώνες και με διάφορα δρώμενα.

Ο Απρίλης αναφέρεται εκτενώς μέσα στην κεφαλονίτικη ποίηση και λογοτεχνία για τις ομορφιές της φύσης του και τις γιορτές που περικλείει.

Αυτόν το μήνα έχουν και οι κυνηγοί το «ξεκίνημά» τους και φυσικά το τραγούδι τους με τίτλο « Ο Κυνηγός» σε στίχους και μελοποίηση του Μίμη Στελλακάτου (Δημητρίου Στελλακάτου).

Θεωρείται δε από τα ωραιότερα κεφαλονίτικα έντεχνα άσματα, που δυστυχώς δεν τραγουδιέται στις μέρες μας από τις κεφαλονίτικες χορωδίες. (βλ. Γεράσιμος Σωτ. Γαλανός- Λαμπρογιάννης Πεφανης «Λόγια Κεφαλληνιακή Μούσα» τ. 2ος, Έργα Κεφαλλήνων συνθετών 19ου και 20ου αιώνα, Έκδοση ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΙΟΝΙΩΝ ΝΗΣΩΝ, 2016).

Τραλαλα- τραλαλα…

Απρίλης είναι γύρω μας
κι’ η όστρια φυσάει
μεσ’ τα ασημένια λιόκλαρα
τη μυρωμένη αυγή.

Ας ανεβούμε ολόχαροι
στ’ αντικρινό το πλάι
πολλά τρυγόνια θα βρούμε
τη σημερινή αυγή.

Λίγο ψωμί στο χέρι μας
κι αν βιάσουμε το δρόμο
το βράδυ θα γυρίσουμε
γελαστή καρδιά.

Εμπρός με τα τουφέκια μας
το σάκκο μας στον ώμο
κι ακούω ένα φτερούγισμα
μεσ’ (σ)τα πυκνά κλαδιά.

Μμμμ

Δες πως έρχονται απ’ του γιαλού τα μέρη,
και τ’ άψυχα τη μοίρα τους κανένα δεν την ξέρει

Μμμμ

Στ’ αγέρι το ολόδροσο γεμάτο απ’ χαρά,
εδώ πως θέ ν’ αφήσουν για πάντα τα φτερά.

  • YOU
  • YOU
  • YOU
  • YOU
  • YOU
  • YOU
  • YOU
  • YOU

ΑΡΧΕΙΟ

Σάββατο βράδυ @ MY WAY CLUB [28.12.2019]

Ακόμη ένα Σαββατόβραδο γέμισε το My Way από κόσμο γεμάτο κέφι και τρελή διάθεση για χορό! Ρίξτε μ…

«ΤΟ ΣΠΑΡΤΟ» σας προσκαλεί σε εκδήλωση του Πολιτιστικού Συλλόγου, στα Σπαρτιά

Στην εκδήλωση που θα πραγματοποιήσει το Σάββατο 4 Ιανουαρίου 2020 και ώρα 19:00 στην αίθουσα…

Μια θύμηση για τον μακαριστό πρωτοπρεσβύτερο και λαμπρό επιστήμονα π. Γεώργιο Μεταλληνό

γράφει ο Σωτ. Γαλανός Τα ακόλουθα λόγια της γραφή μου ας είναι από καρδιάς για τον αγαπητό μας σ’…

Νίκη επί του Προμηθέα ΄14 στην Πάτρα και πρόκριση στις 8 καλύτερες ομάδες της Α΄ Κατηγορίας για τους Εφήβους του Α. Σ. Κεφαλονιά

Ο Α.Σ. Κεφαλονιά μπορεί να περηφανεύεται για άλλη μια χρονιά για την πρόοδο των αναπτυξιακών…

Λύκειο Ελληνίδων – Το στόλισμα της «Αγιοβασιλίτσας»

Σε κλίμα ευφρόσυνο, με πολλά παραδοσιακά κεράσματα και ευχές, πραγματοποιήθηκε , 29 Δεκέμβρη…
  • YOU
  • YOU
  • YOU
  • YOU

ΕΚΔΗΛΩΣΕΙΣ

Κατάθεση στεφάνων στο Ιταλικό Μνημείο της Μεραρχίας Acqui [27.09.2022]
27 Σεπτεμβρίου 2022

Κατάθεση στεφάνων στο Ιταλικό Μνημείο της Μεραρχίας Acqui [27.09.2022]

Σήμερα το πρωί τέθηκε το ετήσιο μνημόσυνο προς τιμή των αξιωματικών και στρατιωτών της Ιταλίας …
Έρχεται το 1ο Διεθνές Τουρνουά Επιτραπέζιας Αντισφαίρισης ΑμεΑ 2022 στο Αργοστόλι
27 Σεπτεμβρίου 2022

Έρχεται το 1ο Διεθνές Τουρνουά Επιτραπέζιας Αντισφαίρισης ΑμεΑ 2022 στο Αργοστόλι

Την Πέμπτη 29 Σεπτεμβρίου και ώρα 20.30 στην πλατεία Παναγή Βαλλιάνου στο Αργοστόλι θα πραγματοπ…
Πρόγραμμα Erasmus με θέμα «Risk Impact Zone Environment» στο 2ο Λύκειο Αργοστολίου
26 Σεπτεμβρίου 2022

Πρόγραμμα Erasmus με θέμα «Risk Impact Zone Environment» στο 2ο Λύκειο Αργοστολίου

Σήμερα το πρωί το 2ο Λύκειο Αργοστολίου υποδέχτηκε, εκπαιδευτικούς και μαθητές των συνεργαζόμενω…
Το Κέντρο Κοινότητας Δήμου Σάμης διοργανώνει ημέρα δράσης «STREETWORK» στην Αγία Ευφημία
26 Σεπτεμβρίου 2022

Το Κέντρο Κοινότητας Δήμου Σάμης διοργανώνει ημέρα δράσης «STREETWORK» στην Αγία Ευφημία

Ημέρα Τετάρτη 28.09.2022 και ώρα 11.00 π.μ., το Κέντρο Κοινότητας του δήμου Σάμης,θα βρίσκεται σ…
  • YOU
  • YOU
  • YOU
  • YOU

ΑΦΙΕΡΩΜΑΤΑ

Εμπόριο πέτρας & οικοδομικών υλικών «Konesha H. Hashan»
21 Σεπτεμβρίου 2022

Εμπόριο πέτρας & οικοδομικών υλικών «Konesha H. Hashan»

H επιχείρηση του Κonesha H. Hashan, παρέχει: λιθοδομή, εμπόριο πέτρας και οικοδομικών υλικών. Υ…
Χρειάζεσαι πιστοποίηση γνώσεων υπολογιστή για το δημόσιο ή οποιαδήποτε άλλη δουλειά; Μην καθυστερείς!!
13 Σεπτεμβρίου 2022

Χρειάζεσαι πιστοποίηση γνώσεων υπολογιστή για το δημόσιο ή οποιαδήποτε άλλη δουλειά; Μην καθυστερείς!!

Οι εγγραφές ξεκίνησαν εδώ στο Αργοστόλι, Μίνωος & Ασκληπιού 7 (Πλατεία Αγίου Σπυρίδωνα), Exc…
Νέα συλλογή στρωμάτων Candia – Προσφορές Σεπτέμβριος 2022
10 Σεπτεμβρίου 2022

Νέα συλλογή στρωμάτων Candia – Προσφορές Σεπτέμβριος 2022

Ανακάλυψε τις νέες συλλογές στρωμάτων Candia με έκπτωση έως 40% The I…
Απογευματινός καφές στο «19_61 coffe n’ more»
6 Σεπτεμβρίου 2022

Απογευματινός καφές στο «19_61 coffe n’ more»

H ομάδα του kefalonitis επισκέφθηκε το κατάστημα «19_61 coffe n’ more » για έναν απογευματινό κ…
  • YOU
  • YOU
  • YOU
  • YOU
KEFALONITIS Το online περιοδικό για την Κεφαλονιά

Copyright © 2002 - 2022 kefalonitis.com
Το σύνολο του περιεχομένου και των υπηρεσιών του kefalonitis.com διατίθεται στους επισκέπτες αυστηρά για προσωπική χρήση.
Απαγορεύεται η χρήση ή επανεκπομπή του, σε οποιοδήποτε μέσο, μετά ή άνευ επεξεργασίας, χωρίς γραπτή άδεια του εκδότη.

dial.design