Ο μπαρμπα – Σπύρος Βουτσινάς Μια μνήμη από τον τελευταίο μπουτιέρος (Βαρελοποιός)
Ο μπαρμπα – Σπύρος Βουτσινάς Μια μνήμη από τον τελευταίο μπουτιέρος (Βαρελοποιός)
Ο μπαρμπα – Σπύρος Βουτσινάς Μια μνήμη από τον τελευταίο μπουτιέρος (Βαρελοποιός)
Ο μπαρμπα – Σπύρος Βουτσινάς Μια μνήμη από τον τελευταίο μπουτιέρος (Βαρελοποιός)
17 Απριλίου 2018

Ο μπαρμπα – Σπύρος Βουτσινάς Μια μνήμη από τον τελευταίο μπουτιέρος (Βαρελοποιός)

γράφει ο Γεράσιμος Σωτηρίου Γαλανός

Κατά πως ανέβαινες τη ανηφοριά στα Ραζάτα πριν 10 χρόνια, κάπου δεξιά τουδρόμου, υπήρχε μια πινακίδα που ενημέρωνε τον κάθε περαστικό, πως στην περιοχή υπήρχε ένας βαρελάς, ο μπάρμπα –Σπύρος Αντωνίου Βουτσινάς από τα Φάρσα.

Το επάγγελμα του Βαρελά ή Βαρελοποιού ή Βαγενά το είχε μάθει λόγω της οικογενειακής επιχείρησης που είχαν οι πρόγονοί του, ο παππούς του Βαγγέλης και οπατέρας του Αντώνης. Είχαν βαρελοποιείο στο Αργοστόλι, στη Σιτεμπόρων το οποίοδιατηρήθηκε περίπου έως το 1960. ‘Έφτιαχναν όλα τα είδη των βαρελιών,κρασοβάρελα, σταφιδοβάρελα, σκίτσες, ορνέλες, τυροβάρελα , βουτσέλες, κάδουςκαρδάρες και άλλα.

Τα βαρέλια ποικίλουν στο ξύλο κατασκευής τους ανάλογα για τη χρήση πουτα προόριζαν. Για το κρασί και τα ποτά ήταν δρύινα, από οξιά για το τυρί, απόκέδρο και έλατο ή πεύκο για το νερό.

Ο Σπύρος Βουτσινάς συνέχισε την οικογενειακή επιχείρηση του βαρελοποιού,έχοντας το δικό του βαρελάδικο, στις βινάριες, στη Σιτεμπόρων, στην παραλία απέναντι από τα ΚΤΕΛ. Στα 2000 και μετά δεν έφτιαχνε πλέον βαρέλια, λόγω πουη βιομηχανία εκτόπισε αυτό το επάγγελμα. Υπάρχουν τα πλαστικά και τα ανοξείδωτα μεταλλικά, μα και τα ξύλινα που χρησιμοποιούμε τα οποία έρχονται από την Γαλλία ή από αλλά κράτη κατασκευασμένα εκεί από μηχανοποιημένα βαρελοποιεία. Συχνά ο μπάρμπα Σπύρος, ο μακαρίτης έλεγε αστειευόμενος την παροιμία «Οι μπουτιέροι και οι γαϊδάροι, ένα μήνα έχουν τη χάρη», δηλαδή θέλει να πει πως το επάγγελμα του ήταν εποχιακό. Ωστόσο, έλεγε τη γνώμη του για τα νέα βαρέλια που υπάρχουν στην αγορά, τα πλαστικά, ότι είναι ανθυγιεινά, λόγω που το πλαστικό φτιάχνεται από το πετρέλαιο. Ενώ, το ξύλινο βαρέλι, κρατά δροσερό το κρασί.Τα ξύλα που χρησιμοποιούσαν στο νησί μας πριν λίγες δεκαετίες, ήταν δρυς, εισαγόμενο από την Ευρώπη, που ήταν καλύτερης κατηγορίας και πιο ανθεκτικό, ενώ το ελληνικό ήταν κατώτερης ποιότητας.

Χρησιμοποιούσαν όμως και το ξύλο καστανιάς που είναι καλό και σκληρό και γίνεται με αυτό γερό το βαρέλι, το έφερναν δε από την Ήπειρο. Το επάγγελμα του βαρελοποιού, ωστόσο εξαρτιόταν από την παραγωγή της κάθε χρονιάς σε σταφύλια. Είχε δε και συνεργασία με τον σιδερά, ο οποίος του έφτιαχνε τα στεφάνια για να «δέσει» το βαρέλι του. Πολλές σελίδες θα γιόμιζαν για να περιγράψουμε το πώς φτιάνεται ο κάθετύπος του διαφορετικού βαρελιού. Ένα βαρέλι αποτελείται από τις σανίδες του, τιςλεγόμενες δούγες που σχηματίζουν καμπυλωτό μέρος, το φούντι ή μπάζος, που είναιο πάτος και τα στεφάνια.

Τις δούγες τις έκαναν σχιστές, «τσεκουράτες», ποτέ με το πριόνι για να μην ανοίγουν τα αγγεία του ξύλου και όταν μπει ο μούστος αρχίσει να τρέχει.Το σχήμα των βαρελιών ήταν κόλουρου κώνου, ώστε οι δούγες να κλειδώνουν στις στενά άκρα

Έπαιρνε την σκερπάνα του, η οποία είναι σαν κανονικό σκερπάνι με πολύπλατιά και κυρτή κόψη για να μπορεί -να φάει – το ξύλο εκεί που χρειαζόταν. Ο πάτος κατασκευαζόταν από σανίδες που μεταξύ τους ήταν ενωμένες με δίμιτα καρφιά. Εσωτερικά καρφιά, ώστε να μην έρχεται σε επαφή το κρασί με το σίδερο.

Χρησιμοποιούσε τον διαβήτη ή κουμπάσο για να σχεδιάσει το μπάζο του βαρελιού, δηλαδή τον πάτο. Έπειτα πλάνιζε τον κύκλο, ώστε οι σανίδες να έχουν το ίδιο πάχος. Την περιφέρεια του πάτου πελεκούσε με την ταλιαδούρα για να πάρει το πάχος που έχει γίνει με τη γραδωτή στο εσωτερικό τοίχωμα του βαρελιού. Από το μέγεθος του πάτου υπολόγιζε πόσο κρασί θα χωρούσε το βαρέλι. Σειρά έχουν οι δούγες και η κατασκευή τους. Σε πολλά βαρελοποιεία οι δούγες, αλλά και άλλα υλικά για τα βαρέλια, «έρχονταν», τις αγόραζαν έτοιμες από τη Σερβία,όπως στη βαρελοποιεία του Τρομπέτα στο Ληξούρι. Με την ταλιαδούρα ή πελέκι, ο τεχνίτης πελεκούσε τις δούγες στα τέσσερα σημεία τους έως να πάρουν ένα σχήμα οβάλ, στενότερες στα κεφάλια και πλατύτερες στα άκρα

Έπειτα τις πήγαιναν στην πλάνη για να τις πλανίσουν. Ο σκοπός ήταν να τιςπλανίσουν έτσι, ώστε όταν ήταν στη σειρά να εφάπτεται η μία δούγα με την άλληκαι να μην αφήνουν κενά.

Ζέσταιναν τη δούγα στη μέση, λύγιζε εύκολα και αμέσως την έβαζε ανάμεσα σεκαρφωμένα σε τοίχο παλούκια για να πάρει καθώς θα κρύωνε το σχήμα που ήθελε.Βασικά η σανίδα κύρτωνε και έτσι θα σχημάτιζε το κοίλο του βαρελιού, δηλαδή θαέκανε την κοιλιά μπακωτή. Αυτός ο τρόπος με το ζέσταμα και το κύρτωμα έπρεπε ναγίνει για όλες οι δούγες, που αφού κρύωναν στα δυνατά αυτά καρφιά έπαιρναν το σχήμα του καμπυλωτού ξύλου και όλες μαζί πλάι η μία στην άλλη θα σχημάτιζαν τοβαρέλι

Ο βαρελοποιός έβρισκε, έφτιαχνε ή αγόραζε, κατάλληλα στεφάνια ανάλογα με τοπάχος που ήθελε να έχει το βαρέλι. Κάθε στεφάνι έχει και το δικό του όνομα. Το πάνω που έμπαινε στο βαρέλι λεγόταν κεφαλάρι, το δεύτερο σεκόντο, το τρίτοφινταμέντο, και το τέταρτο βραέρι. αν έβαζαν και άλλα στεφάνια αυτά δεν είχανόνομα.

Βέβαια τα στεφάνια τοποθετούνται συμμετρικά..Σχεδόν όλοι οι βαρελοποιοί είχαν και βοηθούς γιατί είναι δύσκολο να τοποθετήσειμόνος του ένας όλα αυτά τα ξύλα μαζί με τα στεφάνια, δηλαδή να στήσει ένα βαρέλι.

Ανάμεσα στις δύο δούγες έβαζε ψαθί, όπως αυτό που χρησιμοποιούσαν οι καρεκλάδες, που με το βρέξιμο φούσκωνε και έκλεινε τα κενά. Έβαζε τον πάτο καιχάραζε μια στρογγυλή αυλακιά στο κάτω μέρος της σανίδας ως υποδοχή για να στερεώνονται καλύτερα και να δένουν μεταξύ τους.Έχοντας ένα στεφάνι στην αρχή για να γίνει το στήσιμο, τοποθετούσαν την πρώτη δούγα έπειτα δίπλα της η άλλη και συνέχιζαν να κολλούν τις δούγες ακολουθώνταςτο κυκλικό του στεφανιού και έτσι συμπληρώνονταν ο γύρος του βαρελιού.

Έβαζαν τα υπόλοιπα στεφάνια εκεί που ήταν απαραίτητα. Σε ορισμένα βαρελοποιείαείχαν το γαλβανισμένο υλικό του στεφανιού, το πήγαιναν στο αμόνι και με τοζουμπά ή τρυπητήρι αφού το είχαν μετρήσει έβαζαν τα πριτσίνια και έπειτα τοτοποθετούσαν στο βαρέλι.

Στη συνέχεια τοποθετούσε το πρώτο στεφάνι έπειτα το δεύτερο και ακολουθούσαν και τα άλλα. Με το πίσω μέρος του στεφανιού χτυπούσε τα στεφάνια για κα πάρουντη θέση τους. Όταν έφτανε στο πάνω μέρος πριν καλά βάλει το τελευταίο στεφάνι έβαζε και τονάλλο πάτο και χτυπώντας το στεφάνι έσφιγγε, «δενόταν» το βαρέλι. Το βαρέλι ήτανέτοιμο. Τελευταία του έκανε μια τρύπα στο κάτω μέρος του μπάζου για νατοποθετήσει την κάνουλα. Στο πάνω μέρος από την κάνουλα άνοιγε το πύρο, που ήταν χρήσιμος για να δοκιμάζει το κρασί , χωρίς να ανοίγει το βαρέλι.

Σε μια πλευρά του βαρελιού ανοιγόταν μια καλή τρύπα για να μπορεί να γεμίζει το βαρέλι. Υπήρχε και ο τρόπος που έβαζαν το υπό κατασκευή βαρέλι με δυο στεφάνια μέσα σεένα καζάνι με νερό που βράζει για δέκα περίπου λεπτά, για να αποκτήσουν τα ξύλα ευκαμψία. Με αυτό τον τρόπο διαμόρφωναν τις δούγες και έβαζαν επί πλέονστεφάνια αν ήταν αναγκαίο.

Ακολουθεί η διαδικασία του καπακιού, του πάνω μέρους του βαρελιού, που οτεχνίτης βαρελοποιός με το κουμπάσο, θα διαιρέσει την περιφέρεια του αυλακιού του βαρελιού σε ίσα έλη μέρη και με αυτή την ακτίνα θα φτιάξει το καπάκι. Το καπάκι,το πάνω φούντι, είναι φτιαγμένο από σανίδες που ενώνονται μεταξύ τους με δίμιτες πρόκες και είναι αυτό που θα εφαρμόσει απόλυτα και θα σφραγίζει το βαρέλι. Για να πετύχει αυτή η διαδικασία με το φούντι, θα χρησιμοποιήσει ο βαρελάςκοκκινάβαρι, (χρώμα κόκκινο), για να σημαδέψει καλύτερα τα όρια και να κόψει ότιείναι περιττό, με το κατάλληλο πριόνι, το λεγόμενο ξεγυριστάρι.

Αφού τελειώσει το βαρέλι για να γίνει όμορφο χρειάζεται το φινίρισμα, το οποίο γίνεται με μια στρογγυλή πλάνια. Με αυτήν παίρνονται οι κόστες και γίνεται λείο. Στα τελευταία χρόνια από το 2000 και μετά, ο μπαρμπας -Σπύρος Βουτσινάς,αναλογιζόταν το παρελθόν, τα χρόνια τα δύσκολα, πως το επάγγελμά του πέρασε στηλήθη και χάθηκαν από το νησί μας οι βαρελάδες. ήταν ο τελευταίος πριν 15 περίπου χρόνια. Είχε μείνει ο τελευταίος για να μας θυμίζει, σε όσους τον ζήσαμε όσα παλιάσυνέβαιναν πριν λίγες δεκαετίες σε μια βιοποριστική πάλη για το μεροκάματο.

Το κείμενο είχε δημοσιευτεί το 2007 στο περιοδικό kefalonitis magazine

  • YOU
  • YOU
  • YOU
  • YOU
  • YOU
  • YOU
  • YOU
  • YOU

ΑΡΧΕΙΟ

Σάββατο βράδυ @ MY WAY CLUB [28.12.2019]

Ακόμη ένα Σαββατόβραδο γέμισε το My Way από κόσμο γεμάτο κέφι και τρελή διάθεση για χορό! Ρίξτε μ…

«ΤΟ ΣΠΑΡΤΟ» σας προσκαλεί σε εκδήλωση του Πολιτιστικού Συλλόγου, στα Σπαρτιά

Στην εκδήλωση που θα πραγματοποιήσει το Σάββατο 4 Ιανουαρίου 2020 και ώρα 19:00 στην αίθουσα…

Μια θύμηση για τον μακαριστό πρωτοπρεσβύτερο και λαμπρό επιστήμονα π. Γεώργιο Μεταλληνό

γράφει ο Σωτ. Γαλανός Τα ακόλουθα λόγια της γραφή μου ας είναι από καρδιάς για τον αγαπητό μας σ’…

Νίκη επί του Προμηθέα ΄14 στην Πάτρα και πρόκριση στις 8 καλύτερες ομάδες της Α΄ Κατηγορίας για τους Εφήβους του Α. Σ. Κεφαλονιά

Ο Α.Σ. Κεφαλονιά μπορεί να περηφανεύεται για άλλη μια χρονιά για την πρόοδο των αναπτυξιακών…

Λύκειο Ελληνίδων – Το στόλισμα της «Αγιοβασιλίτσας»

Σε κλίμα ευφρόσυνο, με πολλά παραδοσιακά κεράσματα και ευχές, πραγματοποιήθηκε , 29 Δεκέμβρη…
  • YOU
  • YOU
  • YOU
  • YOU

ΕΚΔΗΛΩΣΕΙΣ

Τελετή Αποφοίτησης Τμήματος Ψηφιακών Μέσων και Επικοινωνίας Ιονίου Πανεπιστημίου
5 Δεκεμβρίου 2022

Τελετή Αποφοίτησης Τμήματος Ψηφιακών Μέσων και Επικοινωνίας Ιονίου Πανεπιστημίου

Πραγματοποιήθηκε σήμερα το πρωί στο αμφιθέατρο “Γεράσιμος Αρσένης” η τελετή αποφοίτησης των φοιτ…
Ορκομωσία Μεταπτυχιακού Τμήματος Ψηφιακών Μέσων και Επικοινωνίας Ιονίου Πανεπιστημίου
5 Δεκεμβρίου 2022

Ορκομωσία Μεταπτυχιακού Τμήματος Ψηφιακών Μέσων και Επικοινωνίας Ιονίου Πανεπιστημίου

Πραγματοποιήθηκε σήμερα το πρωί στο αμφιθέατρο “Γεράσιμος Αρσένης” η ορκωμοσία των μεταπτυχιακώ…
Τρία χρυσά μετάλλια για την σχολή χορού «Ελισάβετ Λιβιεράτου» στον διαγωνισμό “Med cup Hellas”
5 Δεκεμβρίου 2022

Τρία χρυσά μετάλλια για την σχολή χορού «Ελισάβετ Λιβιεράτου» στον διαγωνισμό “Med cup Hellas”

Για άλλη μια φορά τα παιδιά της σχολής χορού Ελισάβετ Λιβιεράτου Ληξουρι -Αργοστολι  μας έκαναν …
Δήμος Σάμης: Ολοκλήρωση διαδραστικής παρουσίασης παιδικών βιβλίων
2 Δεκεμβρίου 2022

Δήμος Σάμης: Ολοκλήρωση διαδραστικής παρουσίασης παιδικών βιβλίων

Με επιτυχία διεξάχθηκε η εκδήλωση του Δήμου Σάμης, το Σάββατο 26 Νοεμβρίου 2022, αναφορικά με τη…
  • YOU
  • YOU
  • YOU
  • YOU

ΑΦΙΕΡΩΜΑΤΑ

Το νέο κατάστημα «Four seasons coffee» στο Αργοστόλι
19 Οκτωβρίου 2022

Το νέο κατάστημα «Four seasons coffee» στο Αργοστόλι

Το Four seasons coffee άνοιξε πριν λίγες μέρες σε έναν πολύ όμορφα διαμορφωμένο χώρο, στην οδό Γ…
Φθινοπωρινές προσφορές 2022 Candia
12 Οκτωβρίου 2022

Φθινοπωρινές προσφορές 2022 Candia

Αναλυτικά οι προσφορές. Με κάθε αγορά στρώματος από τις συλλογές Inventor & Luxuria…
Με πολύ χαρά και κέφι πραγματοποιήθηκαν τα εγκαίνια της Σχολής Χορού «Ελισάβετ Λιβιεράτου» στο Αργοστόλι
8 Οκτωβρίου 2022

Με πολύ χαρά και κέφι πραγματοποιήθηκαν τα εγκαίνια της Σχολής Χορού «Ελισάβετ Λιβιεράτου» στο Αργοστόλι

Με ωραία μουσική και διασκεδαστική ατμόσφαιρα πραγματοποιήθηκαν τα εγκαίνια ενός νέου χώρου που …
Εμπόριο πέτρας & οικοδομικών υλικών «Konesha H. Hashan»
21 Σεπτεμβρίου 2022

Εμπόριο πέτρας & οικοδομικών υλικών «Konesha H. Hashan»

H επιχείρηση του Κonesha H. Hashan, παρέχει: λιθοδομή, εμπόριο πέτρας και οικοδομικών υλικών. Υ…
  • YOU
  • YOU
  • YOU
  • YOU
KEFALONITIS Το online περιοδικό για την Κεφαλονιά

Copyright © 2002 - 2022 kefalonitis.com
Το σύνολο του περιεχομένου και των υπηρεσιών του kefalonitis.com διατίθεται στους επισκέπτες αυστηρά για προσωπική χρήση.
Απαγορεύεται η χρήση ή επανεκπομπή του, σε οποιοδήποτε μέσο, μετά ή άνευ επεξεργασίας, χωρίς γραπτή άδεια του εκδότη.

dial.design