24 Αυγούστου 2005

Περιληπτική απόδοση της ομιλίας κ Ηλία Μπεριάτου στην παρουσίαση του Λευκώματος

Το λεύκωμα « Παλαιά Κεφαλονιά- Aργοστόλι» που παρουσιάζεται σήμερα στηρίζεται σε μια αφήγηση-περιήγηση μιας φανταστικής φωτορεπόρτερ που περιγράφει -λίγο πριν από το σεισμό- το προσεισμικό Αργοστόλι. Μια μικρή πόλη αλλά ΠΟΛΗ!. Γιατί το παλιό Αργοστόλι, όπως και όλες οι επτανησιακές πολιτείες της εποχής, είχε υψηλό βαθμό αστικότητας, πολύ μεγαλύτερο από ότι η σημερινή πόλη. Μια αστικότητα, το μέτρο της οποίας έδινε η λειτουργία της αγοράς, η διοίκηση, η κοινωνική δομή και τόσα άλλα χαρακτηριστικά. Αντίθετα, το μετασεισμικό Αργοστόλι – τηρουμένων των αναλογιών- έχει μεν μεγαλύτερη αστικοποίηση αλλά διαθέτει μικρότερη αστικότητα. Όμως σήμερα η επιδίωξη της αστικότητας ως στοιχείου της ποιότητας ζωής σε συνδυασμό με την συνεκτική οικιστική δομή αποτελούν την βασική πολεοδομική πολιτική της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Το παλιό Αργοστόλι, με τη σαφή διάκριση δομημένου και αδόμητου χώρου ανταποκρινόταν σε αυτές τις προδιαγραφές. Αντίθετα, η σημερινή ανεξέλεγκτη δόμηση λόγω καταστρατήγησης της υπάρχουσας νομοθεσίας, απλώνεται άναρχα γύρω από την πόλη και δημιουργεί ένα είδος οικιστικού Ειτζ που καταστρέφει το τοπίο και κατατρώγει τους περιβαλλοντικούς πόρους.

Το λεύκωμα δίνει αφορμή να σκεφθούμε σε τι βαθμό υπάρχει συνέχεια ή ασυνέχεια από πολεοδομική και αρχιτεκτονική άποψη ανάμεσα στο τότε και στο τώρα.. Γιατί με την περιδιάβαση που κάνει ανάμεσα στα διάφορα ‘τοπόσημα’ της πόλης (Γέφυρα, Κούταβος, Νάπιερ, Λιθόστρωτο, Καμπάνα, Μέτελας, Πλατεία Βαλλιάνου κλπ) αναρωτιέται κανείς τι έγινε και τι δεν έγινε στην πόλη αυτή μετά το σεισμό. Έτσι, το λεύκωμα δεν χρησιμεύει μόνο για να μας χαρίσει κάποιες ευχάριστες και νοσταλγικές αναμνήσεις αλλά κυρίως για να γίνει μέσο σύγκρισης και προβληματισμού σε σχέση με το χρέος που έχουν προς την πόλη οι τρεις γενιές συμπολιτών μας που ζουν σήμερα. Το χρέος του Ελληνικού Κράτους, της τοπικής Αυτοδιοίκησης, των τοπικών φορέων, της κοινωνίας των πολιτών σε τελευταία ανάλυση.

Τα παραδείγματα είναι αρκετά. Και πρώτα -πρώτα η γέφυρα του Δραπάνου (Δεβοσσέτου) που ως μοναδικό μνημείο-σύμβολο για την πόλη (αλλά και μνημείο πανελλήνιας σημασίας) θα έπρεπε να είχε αποκατασταθεί από καιρό. Απέναντι σ’ αυτό το μνημείο υπάρχει μια πολιτεία και μια κοινωνία απαθής μπροστά σε οργανωμένες και εκβιαστικές μειοψηφίες που χρόνια τώρα καταστρέφουν την μνημειακή μας κληρονομιά. Υπάρχει ακόμα ο Κούταβος, μια καταπληκτική και πολύτιμη λιμνοθάλασσα που τότε, όπως αναφέρει το λεύκωμα, ήταν ΄πληγή’ για τα έλη που υπήρχαν και την ελονοσία που προκαλούσαν, και η οποία είναι δυστυχώς ‘πληγή’ και σήμερα λόγω της ύπαρξης οχλουσών και ρυπαινουσών δραστηριοτήτων που προσβάλουν βάναυσα τον υγροβιότοπο και το τοπίο. Και εδώ η Διοίκηση, η αυτοδιοίκηση και η τοπική κοινωνία γενικά, παρά τις προσπάθειες (;) απέτυχαν -είκοσι πέντε χρόνια τώρα.

Υπάρχει ο Μέτελας, η ιστορική πλατεία Ενώσεως, που σηματοδοτεί μια άλλη αστοχία των πολιτικών κατευθύνσεων που ακολουθήθηκαν τη μετασεισμική περίοδο. Αντί να διαφυλαχθεί και αναδειχθεί η κληρονομιά του χώρου αυτού, είχαμε ένα αποτέλεσμα αντιαισθητικό και αντιλειτουργικό για τις ανάγκες της πόλης. Το λέυκωμα μας θυμίζει ακόμη και την ‘πονεμένη ιστορία’ του Λιθόστρωτου όπου πήγε χαμένη η ευκαιρία διατήρησης της παραδοσιακής εικόνας του ιστορικού πυρήνα της πόλης: Με λίγη φροντίδα και χωρίς πρόσθετη οικονομική επιβάρυνση θα μπορούσε να είναι σήμερα ο δρόμος αυτός πραγματικό ΛΙΘΟΣΤΡΩΤΟ αφού οι πλάκες βρίσκονταν επί τόπου, θαμμένες κάτω από την μετασεισμική άσφαλτο… Ακόμα, δεν θα ήταν υπερβολή να πούμε, ότι και ο χώρος του Βέγειου Ψυχιατρείου θα μπορούσε να διαφυλαχθεί – τουλάχιστον ως διατηρητέα χρήση – αφού η ‘τρέλα’ σηματοδοτεί ένα σημαντικό μέρος της πολιτιστικής ταυτότητας αυτού του τόπου (χωρίς να λογαριάσουμε την ωφέλεια από την ύπαρξη μιας τέτοιας υποδομής με κοινωνική ένταξη ασθενών κλπ που τόσο έχει ανάγκη η σημερινή τοπική κοινωνία.. )

Υπάρχουν και άλλες πολεοδομικές και αρχιτεκτονικές παραφωνίες που αποτελούν τις ‘μετασεισμικές καταστροφές’ οι οποίες δείχνουν πόση επίδραση έχει το πολεοδομικό ‘κέλυφος’ στην κοινωνική ουσία που περικλείει μέσα του, αφού και τα δύο στοιχεία μαζί αποτελούν ένα ενιαίο και αναπόσπαστο χωρο-κοινωνικό σύμπλεγμα. Η διαταραχή και διάλυση του κελύφους επιδρά άμεσα στο κοινωνικό ‘μεδούλι’. Αυτό συνέβη με το σεισμό το ’53 που ήρθε ίσως σε μια ‘κακή’ στιγμή από άποψη πολεοδομικής και κοινωνικής εξέλιξης. Μια περίοδο που άλλαζαν δραματικά τα τεχνολογικά δεδομένα κατασκευής των οικοδομών και από την άλλη δεν υπήρχε ακόμα η αναγκαία συνειδητοποίηση και ευαισθητοποίηση κοινού και ειδικών για τη διάσωση και αποκατάσταση της αρχιτεκτονικής και πολιτιστικής κληρονομιάς, που συνέβη πολύ αργότερα, τη δεκαετία του ’70.

Από την άλλη πλευρά είναι πάντα εύκολο να κρίνει κανείς εκ των υστέρων και εκ του ασφαλούς. Δεν είναι όμως ούτε λογικό ούτε δίκαιο να κρίνουμε πρόσωπα και καταστάσεις του χθες με τη λογική και την αντίληψη του σήμερα. Γιατί ειδικά στην περίπτωση της προστασίας της κληρονομιάς, οι θεωρούμενες ως προσωπικές αντιλήψεις και στάσεις είναι στην πλειονότητά τους κοινωνικά προϊόντα, απόρροια των συλλογικών αξιών κάθε εποχής. Δεν είναι τυχαίο που ο Μαρίνος και η Ελένη Κοσμετάτου διέσωσαν όχι μόνο το ισόγειο του σπιτιού τους αλλά και πολλά άλλα κειμήλια . Θα μπορούσε κάποιος να ισχυριστεί ότι ο Κοσμετάτος είχε την δύναμη και τα οικονομικά μέσα για το σκοπό αυτό. Ασφαλώς αυτό είναι ένα πλεονέκτημα αλλά δεν αρκεί. Πρέπει να υπάρχει και η απαραίτητη κουλτούρα που δεν αποκτάται μόνο με κάποια πτυχία. Διότι και άλλοι έχουν τα οικονομικά μέσα αλλά δεν έχουν κουλτούρα, όπως συμβαίνει συχνά σήμερα με κάποιους ‘νεο-κεφαλονίτες’ νεόπλουτους που επειδή ακριβώς δεν διαθέτουν κουλτούρα , ο πλούτος τους καταντά καταστροφή για το περιβάλλον και την κοινωνία. γιατί παράγουν το κίτς: Έχουμε γεμίσει με σπίτια -‘τούρτες’, σύμβολα επίδειξης και νεοπλουτισμού που προκαλούν την αισθητική μας.

Αν το παρελθόν αποτελεί τον προβολέα που φωτίζει το μέλλον μας, τότε η παιδαγωγική λειτουργία αυτού του λευκώματος έγκειται ακριβώς στο γεγονός ότι δίνει ένα μέλλον και μια προοπτική στο παρελθόν μας. Το παλιό Αργοστόλι, δεν μπορούμε να το ‘αναστήσουμε’. Κάτι τέτοιο δεν είναι προφανώς εφικτό αλλά ούτε και σκόπιμο ούτε και σωστό. Εκείνο όμως που μπορούμε να σκεφτούμε και να κάνουμε είναι να προσπαθήσουμε να φτιάξουμε την πόλη με βάση τα σημερινά δεδομένα, έτσι ώστε να είναι αντάξια του πνεύματος ενός πολιτισμού που πρέπει να συνεχιστεί και τον οποίο δυστυχώς επικαλούμαστε σήμερα προσχηματικά και υποκριτικά επειδή δεν έχουμε τίποτε το αξιόλογο και σπουδαίο να παρουσιάσουμε.

  • YOU
  • YOU
  • YOU
  • YOU
  • YOU
  • YOU
  • YOU
  • YOU

ΑΡΧΕΙΟ

Σάββατο βράδυ @ MY WAY CLUB [28.12.2019]

Ακόμη ένα Σαββατόβραδο γέμισε το My Way από κόσμο γεμάτο κέφι και τρελή διάθεση για χορό! Ρίξτε μ…

«ΤΟ ΣΠΑΡΤΟ» σας προσκαλεί σε εκδήλωση του Πολιτιστικού Συλλόγου, στα Σπαρτιά

Στην εκδήλωση που θα πραγματοποιήσει το Σάββατο 4 Ιανουαρίου 2020 και ώρα 19:00 στην αίθουσα…

Μια θύμηση για τον μακαριστό πρωτοπρεσβύτερο και λαμπρό επιστήμονα π. Γεώργιο Μεταλληνό

γράφει ο Σωτ. Γαλανός Τα ακόλουθα λόγια της γραφή μου ας είναι από καρδιάς για τον αγαπητό μας σ’…

Νίκη επί του Προμηθέα ΄14 στην Πάτρα και πρόκριση στις 8 καλύτερες ομάδες της Α΄ Κατηγορίας για τους Εφήβους του Α. Σ. Κεφαλονιά

Ο Α.Σ. Κεφαλονιά μπορεί να περηφανεύεται για άλλη μια χρονιά για την πρόοδο των αναπτυξιακών…

Λύκειο Ελληνίδων – Το στόλισμα της «Αγιοβασιλίτσας»

Σε κλίμα ευφρόσυνο, με πολλά παραδοσιακά κεράσματα και ευχές, πραγματοποιήθηκε , 29 Δεκέμβρη…
  • YOU
  • YOU
  • YOU
  • YOU

ΕΚΔΗΛΩΣΕΙΣ

Λύκειο των Ελληνίδων: Χριστουγεννιάτικη εκδήλωση
8 Δεκεμβρίου 2022

Λύκειο των Ελληνίδων: Χριστουγεννιάτικη εκδήλωση

Το Λύκειο των Ελληνίδων Παράρτημα Αργοστολίου διοργανώνει τη Χριστουγεννιάτικη εκδήλωση «Ω! Αυτά…
Σπουδαία διοργάνωση προς τιμήν της Παγκόσμιας Ημέρας ατόμων με Αναπηρία [04.12.2022]
8 Δεκεμβρίου 2022

Σπουδαία διοργάνωση προς τιμήν της Παγκόσμιας Ημέρας ατόμων με Αναπηρία [04.12.2022]

Μια εξαιρετική εκδήλωση με σπουδαία μηνύματα πραγματοποιήθηκε το απόγευμα της Κυριακής 04/12 με…
Σπύρος & Μάκης Καραβιώτης: Επανάληψη της συναυλίας με τίτλο «Από τον Αττίκ… στον Σπανό»
8 Δεκεμβρίου 2022

Σπύρος & Μάκης Καραβιώτης: Επανάληψη της συναυλίας με τίτλο «Από τον Αττίκ… στον Σπανό»

Μετά την επιτυχία που σημείωσε η συναυλία μας “Από τον Αττίκ… στον Σπανό, η γαλλική επιρρ…
Φωταγώγηση του δέντρου στο Ληξούρι
8 Δεκεμβρίου 2022

Φωταγώγηση του δέντρου στο Ληξούρι

Την Κυριακή 11/12/2022 και ώρα 6:30 το απόγευμα θα πραγματοποιηθεί το «άναμα» του δέντρου στην Κ…
  • YOU
  • YOU
  • YOU
  • YOU

ΑΦΙΕΡΩΜΑΤΑ

«Kostas Barbershop» το νέο κουρείο που κάνει την εμφάνιση του στο Αργοστόλι
6 Δεκεμβρίου 2022

«Kostas Barbershop» το νέο κουρείο που κάνει την εμφάνιση του στο Αργοστόλι

Ένας νέος, μοντέρνος χώρος έκανε την εμφάνισή του στο Αργοστόλι. Ένα κουρείο έτοιμο να σας εξυπη…
Το νέο κατάστημα «Four seasons coffee» στο Αργοστόλι
19 Οκτωβρίου 2022

Το νέο κατάστημα «Four seasons coffee» στο Αργοστόλι

Το Four seasons coffee άνοιξε πριν λίγες μέρες σε έναν πολύ όμορφα διαμορφωμένο χώρο, στην οδό Γ…
Φθινοπωρινές προσφορές 2022 Candia
12 Οκτωβρίου 2022

Φθινοπωρινές προσφορές 2022 Candia

Αναλυτικά οι προσφορές. Με κάθε αγορά στρώματος από τις συλλογές Inventor & Luxuria…
Με πολύ χαρά και κέφι πραγματοποιήθηκαν τα εγκαίνια της Σχολής Χορού «Ελισάβετ Λιβιεράτου» στο Αργοστόλι
8 Οκτωβρίου 2022

Με πολύ χαρά και κέφι πραγματοποιήθηκαν τα εγκαίνια της Σχολής Χορού «Ελισάβετ Λιβιεράτου» στο Αργοστόλι

Με ωραία μουσική και διασκεδαστική ατμόσφαιρα πραγματοποιήθηκαν τα εγκαίνια ενός νέου χώρου που …
  • YOU
  • YOU
  • YOU
  • YOU
KEFALONITIS Το online περιοδικό για την Κεφαλονιά

Copyright © 2002 - 2022 kefalonitis.com
Το σύνολο του περιεχομένου και των υπηρεσιών του kefalonitis.com διατίθεται στους επισκέπτες αυστηρά για προσωπική χρήση.
Απαγορεύεται η χρήση ή επανεκπομπή του, σε οποιοδήποτε μέσο, μετά ή άνευ επεξεργασίας, χωρίς γραπτή άδεια του εκδότη.

dial.design