24 Σεπτεμβρίου 2007

Π. Πετράτος: 14η Σεπτεμβρίου – ημέρα μνήμης της γενοκτονίας στη Μ. Ασία

Η καταξίωση της ιστορικής μνήμης και η καταγραφή μιας μεγάλης γενοκτονίας στη συλλογική μνήμη των Ελλήνων έχει βρει επιτέλους την έκφρασή της με την επίσημη καθιέρωση της 14ης Σεπτεμβρίου ως Ημέρας Μνήμης της γενοκτονίας του Μικρασιατικού Ελληνισμού. Αργησε πολύ η ελληνική Πολιτεία να πράξει το αυτονόητο, να κάνει το ηθικό καθήκον της. Αναγκάστηκε, όμως, κάτω από την πολύχρονη πίεση και επιμονή των προσφυγικών οργανώσεων. Υπήρξαν, βέβαια, αντιδράσεις γι’ αυτή την καθιέρωση, αλλά υπάρχουν και σήμερα εκείνοι που επιζητούν να ακυρώσουν ή να υποβαθμίσουν τη σημασία αυτής της επετείου. Η αναθεώρηση της Ιστορίας πάντα καραδοκεί. Αλλά και πάντα είναι σε ετοιμότητα σοβαροί επιστήμονες, οι συνειδητοποιημένοι πολίτες και ιδιαίτερα οι προσφυγικές οργανώσεις, που περικλείουν στους κόλπους τους τούς απόγονους των μικρασιατικών προσφύγων, ένα δηλαδή πολύ μεγάλο μέρος του πληθυσμού της σύγχρονης Ελλάδας.

Η μικρασιατική καταστροφή υπήρξε η μεγαλύτερη καταστροφή στην ιστορία του ελληνικού έθνους από την αρχαιότητα μέχρι σήμερα. Για πρώτη φορά ο ελληνικός κόσμος περιορίζεται στα σημερινά όρια του ελληνικού κράτους και μάλιστα με τον πλέον επώδυνο και απάνθρωπο τρόπο, τις σφαγές δηλαδή και την προσφυγιά. Για πρώτη φορά συρρικνώνεται ο ελληνισμός, γεγονός που θα έχει δυσμενείς οικονομικές και πολιτισμικές συνέπειες και για τις δυο πλευρές του Αιγαίου.

Η αντίστροφη, βέβαια, μέτρηση για τους Έλληνες, όπως και για τις υπόλοιπες χριστιανικές ομάδες, είχε αρχίσει με το κίνημα των Νεοτούρκων, οι οποίοι από το 1911 αποφασίζουν τη γενοκτονία των χριστιανών Ελλήνων και Αρμενίων. Οι Νεότουρκοι επιδιώκουν με τη βία την οθωμανοποίηση όλων των κατοίκων της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας. Και αυτή παίρνει συγκεκριμένη μορφή κυρίως με την έναρξη του Α΄ Παγκοσμίου Πολέμου, με την καθοδήγηση πάντα της Γερμανίας. Η τελευταία επιθυμεί την εκκαθάριση της μικρασιατικής περιοχής από τους ελληνικούς και αρμενικούς πληθυσμούς, επειδή ακριβώς τους θεωρεί εμπόδιο στην εφαρμοζόμενη οικονομική διείσδυσή της στην Οθωμανική Αυτοκρατορία, ενώ παράλληλα αυτή η πολιτική ικανοποιεί απόλυτα τα σχέδια των Νεοτούρκων για την οθωμανοποίηση της περιοχής. Με την έναρξη του Α΄ Παγκόσμιου Πολέμου οι διώξεις εντάθηκαν με την καθοδήγηση του Φον Σάντερς, ο οποίος είχε αναλάβει τη διοίκηση του τουρκικού στρατού. Ο ίδιος σχεδίασε τα «Τάγματα Εργασίας» και τις εκτοπίσεις των Ελλήνων από τα παράλια της Μ. Ασίας. Μέχρι το τέλος του Πολέμου τα θύματα έφθασαν το 1.500.000, από τους οποίους οι μισοί θανατώθηκαν ή πέθαναν από τις κακουχίες και οι υπόλοιποι εκπατρίσθηκαν. Αν σε αυτά τα θύματα προσθέσουμε και 1.500.000 νεκρούς της αρμενικής γενοκτονίας, τότε είναι προφανείς οι ευθύνες των Γερμανών για 3.000.000 εκτοπισμένους και δολοφονημένους χριστιανούς του Πόντου και της δυτικής Μ. Ασίας.

Και μετά τον Πόλεμο και την ήττα της Γερμανίας θα έρθουν οι δικοί μας «σύμμαχοι» της Ανταντ να αποτελειώσουν τον ελληνισμό της Μ. Ασίας και της Α. Θράκης. Αυτές οι δυτικές Δυνάμεις με την πολιτική και την τακτική τους θα παίξουν καθοριστικό ρόλο στην εξόντωση των Ελλήνων, χωρίς αυτό να σημαίνει ότι δεν έχουν ευθύνες, και μάλιστα πελώριες, οι ελληνικές κυβερνήσεις εκείνης της εποχής. Αλλά ας δούμε πρώτα τη συμπεριφορά των δυτικών νικητριών χωρών.

Οι χώρες αυτές μετά το τέλος του Πολέμου προχώρησαν στο διαμελισμό της ηττημένης Οθωμανικής Αυτοκρατορίας με την Αγγλία να παίρνει τη «μερίδα του λέοντος», γιατί τότε κατείχε τον ηγετικό ρόλο μεταξύ των ιμπεριαλιστών. Σε αυτό το πλαίσιο του διαμελισμού παραχωρήθηκε στην Ελλάδα η περιοχή της Σμύρνης. Αναντίρρητα αυτή η παραχώρηση ικανοποιούσε πάγιο αίτημα της ελληνικής πλευράς στη βάση του οράματος της Μεγάλης Ιδέας, ταυτόχρονα όμως εξυπηρετούσε τα αγγλικά συμφέροντα – κάτι που το γνώριζε ο Έλληνας πρωθυπουργός Ε. Βενιζέλος. Η Αγγλία «δώριζε» τη Σμύρνη στους Έλληνες, παρά τις αντιρρήσεις της Ιταλίας, για να τους παγιδεύσει στη δική της πολιτική. Σχεδίαζε, και το πέτυχε, να τους χρησιμοποιήσει ως εντολοδόχους της πολιτικής της στην ευρύτερη περιοχή της Εγγύς Ανατολής, να τους καταστήσει φύλακες του δρόμου, που εξασφάλιζε την πρόσβασή της στις πετρελαιοφόρες περιοχές της Μοσούλης, τις οποίες αναγκάστηκε να καταλάβει αμέσως μάλιστα μετά την ήττα του ελληνικού στρατού στη Μ. Ασία.

Αλλωστε, η Αγγλία δεν είχε ενιαία κυβερνητική πολιτική απέναντι στους Έλληνες. Ενώ ο Αγγλος πρωθυπουργός Λόυδ Τζωρτζ εκφωνούσε φιλελληνικό λόγο στο κοινοβούλιο, οι οικονομικοί παράγοντες του Λονδίνου αρνούνταν τη σύναψη δανείου με την Ελλάδα και ο Αγγλος στρατιωτικός διοικητής της Κωνσταντινούπολης Χάρντιγκτον απαγόρευε την προέλαση ελληνικού στρατιωτικού σώματος προς την Κων/πολη, προκειμένου να δημιουργηθεί αντιπερισπασμός. Όταν, μετά την ελληνική αποτυχία στο Σαγγάριο, η κυβέρνηση ζητούσε απεγνωσμένα τη μεσολάβηση των Μ. Δυνάμεων, η Αγγλία, αν και θεωρητικά υποστήριζε τις ελληνικές θέσεις, δεν προέβη σε καμιά ουσιαστική ενέργεια Και όταν η Σμύρνη θα πυρπολείται και πανικόβλητοι οι Έλληνες θα τρέχουν στην παραλία, για ν’ αποφύγουν τις σφαγές των Τούρκων και να σωθούν, οι Αγγλοι δε θα επέμβουν για τη σωτηρία του άμαχου χριστιανικού πληθυσμού, παρ’ όλο που στο λιμάνι της πόλης ναυλοχούσαν έντεκα πολεμικά τους πλοία, μαζί με εφτά γαλλικά και τρία αμερικανικά. Αδιάφορα θα ατενίζουν τη συμφορά, ενώ, όπως χαρακτηριστικά έχει γράψει ο τότε πρόξενος των ΗΠΑ στη Σμύρνη Τζωρτζ Χόρτον, που παρακούοντας τις εντολές των ανωτέρων του έκανε ό,τι μπόρεσε για να σώσει χριστιανούς, «μια στο βρόντο οβίδα που θα έσκαγε πάνω από την τουρκική συνοικία [της Σμύρνης] θα συγκρατούσε τη θηριωδία των Τούρκων». Μα καμιά οβίδα δε ρίχτηκε, γιατί τα συμφέροντα είχαν στομώσει τις μπούκες των κανονιών του πανίσχυρου συμμαχικού στόλου. Από την άλλη μεριά, όμως, φυγάδευσαν τον Έλληνα αρμοστή της Σμύρνης Α. Στεργιάδη, τον «αινιγματικό άνθρωπο», που τον επέλεξε ο Βενιζέλος γι’ αυτή τη θέση και τον διατήρησαν οι αντίπαλοί του.

Αλλά και οι Ιταλοί συνέβαλαν στην ενδυνάμωση του εθνικιστικού στρατού του Κεμάλ. Πρώτα-πρώτα ο Ιταλός ύπατος αρμοστής στην Κων/πολη Σφόρτσα ενέργησε έτσι, ώστε ο Κεμάλ να αποσταλεί από το Σουλτάνο στην Ανατολία, όπου τελικά λίγες μέρες μετά την απόβαση των Ελλήνων στη Σμύρνη θα φθάσει στο Ερζερούμ, για ν’ αρχίσει να οργανώνει το αντάρτικό του. Ωστόσο, λίγες μέρες πριν από την ελληνική απόβαση ο Ιταλός ταγματάρχης Καροσσίνι, διοικητής της τουρκικής χωροφυλακής Σμύρνης, ωργάνωνε τους ένοπλους Τούρκους, που παράμεναν στην πόλη παρά τις συμμαχικές εντολές, και, όταν οι Έλληνες κατευθύνονταν στο διοικητήριο, για ν’ αναλάβουν τη διοίκηση της πόλης, διέταξε να τους πυροβολήσουν. Αυτή ακριβώς η ιταλική «προβοκάτσια» ήταν η αφορμή για την πρόκληση σοβαρών εκτρόπων στην περιοχή, με αποτέλεσμα να συγκροτηθεί Διεθνής Επιτροπή για τη διερεύνηση του ζητήματος. Οι συνθήκες, που θα ωθούσαν τους Τούρκους σε αντίσταση εναντίον των ελληνικών στρατευμάτων, είχαν ήδη δημιουργηθεί. Στη συνέχεια οι Ιταλοί, αποσπώντας από τον Κεμάλ οικονομικές παραχωρήσεις στην περιοχή της Αττάλειας, θα εφοδιάσουν με οπλισμό τους Τούρκους εθνικιστές, θα παρεμβάλουν με τους ασυρμάτους τους εμπόδια επικοινωνίας των ελληνικών μονάδων κατά τη διάρκεια των πολεμικών επιχειρήσεων, αλλά και θα συγκρουστούν δυνάμεις τους με τις ελληνικές, βοηθώντας αντικειμενικά τους Τούρκους.

Παρόμοια υπήρξε και η στάση της Γαλλίας. Με πρόσχημα την επάνοδο του Κωνσταντίνου στον ελληνικό θρόνο, στρέφεται προς τον Κεμάλ. Επιδιώκοντας, λόγω του οξύτατου ανταγωνισμού της προς την Αγγλία, να αυξήσει την επιρροή της στην Εγγύς Ανατολή και θεωρώντας τις ελληνικές δυνάμεις στην περιοχή ως εντολοδόχους της αγγλικής πολιτικής, υπογράφει συμφωνία με τον Κεμάλ, ο οποίος, παραχωρώντας της οικονομικά προνόμια στα τουρκικά εδάφη, δέχεται όπλα, Γάλλους εκπαιδευτές για την αστυνομία του καθώς και την περιοχή της Κιλικίας, που η Γαλλία κατείχε από το τέλος του Πολέμου. Αλλά η πιο ατιμωτική ενέργεια των Γάλλων ήταν ο αφοπλισμός Ελλήνων στρατιωτών και η παράδοσή τους στα κεμαλικά στρατεύματα στα Μουδανιά, καθώς και η άρνησή τους να παραλάβουν πρόσφυγες. «Όσοι κατάφερναν, σύμφωνα με μαρτυρίες προσφύγων, να σκαρφαλώσουν στα καράβια [των Γάλλων] τους ρίχναν πίσω στη θάλασσα.[…] Σαν τους βλέπαν να ζυγώνουν τους πετούσαν ζεματιστό νερό, για να μην μπορέσουν ν’ ανέβουν».

Αλλά και οι ΗΠΑ δεν υστέρησαν στη βοήθεια τους προς την τουρκική πλευρά. Ήδη από τις πρώτες δεκαετίες του 20ού αιώνα είχαν εκδηλώσει το ενδιαφέρον τους για την Τουρκία με την ίδρυση τραπεζών, σχολείων, νοσοκομείων μέσω διαφόρων αποστολών, ενώ αμερικανικές εταιρείες είχαν αξιόλογες επενδύσεις στα πετρέλαια της περιοχής. Πρέπει να σημειωθεί, βέβαια, ότι η «Αμερικανική Περίθαλψις για την Εγγύς Ανατολή» ποτέ δε δραστηριοποιήθηκε υπέρ των διωκόμενων Ελλήνων και Αρμενίων, ενώ αντίθετα μάλιστα ενδιαφέρθηκε για την αποχώρησή τους από τις εστίες τους, εξασφαλίζοντάς τους φθηνό μεταναστευτικό ναύλο. Ο τότε Αμερικανός ύπατος αρμοστής στην Κων/πολη Μαρκ Μπρίστολ έκανε ό,τι μπορούσε, για ν’ αποδείξει στους Τούρκους ότι η διακηρυγμένη ουδετερότητα της χώρας του ήταν μόνο φραστική και οι εκθέσεις του πάντα διαπνέονταν από φιλοτουρκικά αισθήματα.

Έτσι λοιπόν, οι δυτικές Δυνάμεις ανέχθηκαν ή σχεδίασαν ή και μεθόδευσαν με ιδιαίτερη ψυχρότητα και κυνισμό την εξόντωση του ελληνισμού της Μ. Ασίας. Σε αυτή, βέβαια, τη θέση μπορεί να αντιπροβληθεί η επίσης κυνική παραδοχή ότι οι «Σύμμαχοι» ενδιαφέρονταν για τα δικά τους συμφέροντα. Και είναι λογική αυτή η θέση. Επομένως, η κύρια ευθύνη βαραίνει την ελληνική πλευρά. Περισσότερο δηλαδή υπεύθυνοι για την τραγωδία του μικρασιατικού ελληνισμού ήταν όσοι Έλληνες πολιτικοί συνήργησαν στο να πετύχουν τα σχέδια αυτά. Ας εξετάσουμε, λοιπόν, τις ευθύνες της ελληνικής πλευράς.

Πρόβλημα αλύτρωτου ελληνισμού αναμφισβήτητα υπήρχε στη Μ. Ασία, τον Πόντο και την Ανατολική Θράκη. Και υπήρχαν ευνοϊκές προϋποθέσεις για την επίλυσή του μετά το τέλος του Α΄ Παγκοσμίου Πολέμου: η Ελλάδα βρισκόταν στο στρατόπεδο των νικητών, ενώ η Οθωμανική Αυτοκρατορία ήταν ηττημένη. Ο μόνος σωστός ρεαλιστικός τρόπος αντιμετώπισής του ήταν η διεκδίκηση όχι με εκστρατεία, όχι με πόλεμο αλλά με ειρηνικές μεθόδους, με στόχο τη δημιουργία αυτόνομων περιοχών μέσα στο πλαίσιο του τουρκικού κράτους. Ο ηττημένος Σουλτάνος, και πολύ πριν ακόμη δημιουργηθεί και ανδρωθεί το κεμαλικό κίνημα, εύκολα μέσα από τη διπλωματική οδό θα αποδεχόταν μια τέτοια λύση.

Αντίθετα, ο τρόπος που το χειρίστηκε η τότε κυβέρνηση Βενιζέλου εγκυμονούσε από την αρχή αξεπέραστους κινδύνους. Υπήρξαν τότε φωνές που υπέδειξαν στον Βενιζέλο το αδιέξοδο μιας εκστρατείας στη Μ. Ασία. Αυτός, όμως, επέμεινε και έτσι στις αρχές του Μαϊου του 1919 τα ελληνικά στρατεύματα αποβιβάζονταν στη Σμύρνη, τα οποία προκαλούν ενθουσιασμό στον ελληνικό πληθυσμό, αλλά και εξάπτουν το φανατισμό των Τούρκων. Ο Βενιζέλος αμέσως μετά κατορθώνει να διευρύνει την εντολή, κάτι που συμφέρει τους Αγγλους, και έτσι η ελληνική διοίκηση επεκτείνεται έξω από τα όρια της αρχικά καθορισμένης ζώνης. Η επέκταση αυτή προκαλεί φυσικά την έντονη αντίδραση του τουρκικού στοιχείου και αναζωπυρώνει τον εθνικισμό του αλλά και τις αντιδράσεις των Ιταλών. Η κατοχή μιας περιοχής, που στην ενδοχώρα της κυριαρχούσαν οι Τούρκοι, ήταν εγχείρημα δυσχερέστατο για τον ελληνικό στρατό, καθώς απομακρυνόταν από τις βάσεις ανεφοδιασμού του, συνέφερε ωστόσο τους ΄Αγγλους, γιατί ο ελληνικός στρατός κάλυπτε ουσιαστικά τα νώτα τους και έτσι ανενόχλητοι φύλαγαν τα Στενά.

Σοβαρότατο, επίσης, λάθος του Βενιζέλου θεωρείται ο διορισμός του Α. Στεργιάδη, ανθρώπου δικού του και στη συνέχεια των αντιβενιζελικών και ευνοούμενου των Αγγλων, ο οποίος καταπίεσε τον ελληνικό πληθυσμό, κατέστειλε κάθε προσπάθεια για δημιουργία μικρασιατικού στρατού, εμπόδισε την ανακήρυξη της δυτικής Μ. Ασίας σε αυτόνομο κράτος και τέλος παρέδωσε συνειδητά τους κατοίκους της Σμύρνης στα φανατισμένα κεμαλικά στρατεύματα, ενώ ο ίδιος έφευγε με συμμαχικό πλοίο παίρνοντας μαζί του τις κατάρες όλων των Ελλήνων.

Ωστόσο, «μοιραίες» υπήρξαν οι εκλογές του Νοεμβρίου του 1920, που έφεραν στην κυβερνητική εξουσία την αντιβενιζελική παράταξη. Αυτή συνέχισε τον πόλεμο, ενώ προεκλογικά υποσχέθηκε ειρήνη, έφερε με νόθο δημοψήφισμα πίσω το βασιλιά και έτσι έδωσε το πρόσχημα στους συμμάχους να εγκαταλείψουν και τυπικά την Ελλάδα. Και επιπλέον αποφάσισε απερίσκεπτα την προέλαση του ελληνικού στρατού στο εσωτερικό της Μ. Ασίας – απόφαση παράλογη από κάθε στρατιωτική άποψη – τη στιγμή που ο Κεμάλ είχε δυναμώσει και στρατιωτικά και διπλωματικά – άρα απόφαση παράλογη και πολιτικά. Αλλά κι όταν από τις αρχές του 1922 άρχισε να συζητιέται η εκκένωση της Μ. Ασίας από τον ελληνικό στρατό, η ελληνική κυβέρνηση αποφάσισε να απαγορεύσει στους Μικρασιάτες Έλληνες να εγκαταλείψουν τις εστίες τους, παρ’ όλο που ήταν σίγουρο ότι οι φανατισμένοι κεμαλικοί θα ξεσπούσαν πάνω στον άμαχο πληθυσμό.

Κάτω, λοιπόν, από αυτές τις εξωτερικές και εσωτερικές συνθήκες ήταν δύσκολο να μη συμβεί ό,τι συνέβη. Οι ελληνικές κυβερνήσεις, βενιζελικές και αντιβενιζελικές, έδωσαν τη δυνατότητα στις δυτικές Δυνάμεις να αξιοποιήσουν με κυνισμό την ελληνική στρατιωτική παρουσία στη Μ. Ασία και στη συνέχεια να αφήσουν το μικρασιατικό ελληνισμό αβοήθητο στην προέλαση των Τούρκων. Ο Κεμάλ, αντίθετα, αξιοποιώντας τις ενδοϊμπεριαλιστικές αντιθέσεις προσέγγισε τις πρώην εχθρικές προς την Οθωμανική Αυτοκρατορία Δυνάμεις, οι οποίες τελικά τον στήριξαν ουσιαστικά στον αγώνα του εναντίον των Ελλήνων. Έτσι, πανέτοιμος θα εξαπολύσει την τελική του επίθεση εναντίον των ελληνικών θέσεων στο τέλος του Αυγούστου του 1922 και διασπώντας εύκολα το αδύναμο ελληνικό μέτωπο θα φθάσει μέσα σε λίγες μέρες στη Σμύρνη.

Η πόλη έμεινε ανυπεράσπιστη στην εκδίκηση και τη μανία των Τούρκων. Την είσοδο των κεμαλικών στη Σμύρνη ακολούθησε η σφαγή των κατοίκων. Σφαγή ανελέητη και φρικιαστική, καθώς η διάρκειά της ξεπέρασε ακόμη και τα χρονικά όρια, που είχε θέσει ο Πορθητής Μωάμεθ κατά την άλωση της Κωνσταντινούπολης. Τότε, το 1453 τρεις μέρες κράτησαν οι σφαγές, ενώ τώρα, το 1922, η δίψα για αίμα συνεχίστηκε για πολλές μέρες, βάσει σχεδίου της ανώτατης τουρκικής ηγεσίας. Μες στις σφαγές και τις φλόγες της πυρπόλησης οι άνθρωποι απεγνωσμένα εκλιπαρούσαν στα ξένα προξενεία για ένα διαβατήριο, απεγνωσμένα προσπαθούσαν να εγκαταλείψουν τα σπίτια τους. Και οι «σύμμαχοι» αδιαφορούσαν, ενώ οι επιτελείς των Τούρκων συγκέντρωναν τους Έλληνες στο προαύλιο του διοικητηρίου και στα σχολεία. Μεταξύ των θυμάτων και ο μητροπολίτης Σμύρνης Χρυσόστομος, που δε θέλησε να εγκαταλείψει, σε αντίθεση με τον Στεργιάδη, τον ελληνικό πληθυσμό, παρ’ όλο που του το πρότεινε ο Γάλλος πρόξενος. Όσοι από τους κατοίκους δε δολοφονήθηκαν ή δεν πρόλαβαν να αναχωρήσουν με πλοία, αιχμαλωτίστηκαν και στάλθηκαν σε στρατόπεδα εργασίας στο εσωτερικό της Μ. Ασίας, όπου οι περισσότεροι εξοντώθηκαν από την πείνα και τις κακουχίες.

Η τραγωδία του μικρασιατικού ελληνισμού ήταν πια μια πραγματικότητα. Στα νερά του κόλπου της Σμύρνης πνίγηκε η «Μεγάλη Ελλάδα» και βούλιαξε η ιδεολογία της Μεγάλης Ιδέας, που για ένα περίπου αιώνα αποτέλεσε τον άξονα της πολιτικής της άρχουσας τάξης στη χώρα. Η Ελλάδα έφευγε από τη Μ. Ασία αφήνοντας 700.000 νεκρούς και τραυματίες και παίρνοντας μαζί της 1.500.000 πρόσφυγες, ενώ στον Πόντο μόλις πριν από λίγο καιρό είχαν σκοτωθεί 400.000 και 2.500.000 περίπου είχαν ξεριζωθεί από τις εστίες τους. Το τίμημα ήταν βαρύ. Επρόκειτο πράγματι για γενοκτονία.

Παρά ταύτα αυτή η γενοκτονία του Ελληνισμού από τους Τούρκους, αν και έχει τις ίδιες ποσοτικές και ηθικές αναλογίες με εκείνη την αναγνωρισμένη ήδη από τη διεθνή κοινότητα γενοκτονία των Αρμενίων, αποτελεί δυστυχώς τη λιγότερο μνημονευόμενη και περισσότερο λησμονημένη από τους εθνικούς και διεθνείς οργανισμούς. Η ελληνική Πολιτεία φαίνεται να διστάζει ακόμη να προβάλει θαρρετά και με επιμονή αυτό το γεγονός.

Πάντως, χρέος δικό μας είναι να κατανοήσουμε εκείνες τις πράγματι σημαδιακές ιστορικές καταστάσεις, οφείλουν επίσης να διδαχθούν οι πολιτικές ηγεσίες από τη συμπεριφορά του «συμμαχικού» παράγοντα και τέλος πρέπει να αντιληφθούμε εμείς οι πολίτες τον τρόπο που διαχειρίζονται το παρόν και το μέλλον της χώρας και του λαού οι κάθε φορά κυβερνητικές εξουσίες. Οι άγρυπνοι πολίτες μπορούν να ακυρώσουν ή τουλάχιστο να περιορίσουν άλλες μελλοντικές, πραγματικές ή συμβολικές, γενοκτονίες.

Ο πανηγυρικός της επετείου
στο Μητροπολιτικό Ναό Αργοστολίου (23-9-2007)
από τον Πέτρο Πετράτο

ΑΡΧΕΙΟ

Σάββατο βράδυ @ MY WAY CLUB [28.12.2019]

Ακόμη ένα Σαββατόβραδο γέμισε το My Way από κόσμο γεμάτο κέφι και τρελή διάθεση για χορό! Ρίξτε μ…

«ΤΟ ΣΠΑΡΤΟ» σας προσκαλεί σε εκδήλωση του Πολιτιστικού Συλλόγου, στα Σπαρτιά

Στην εκδήλωση που θα πραγματοποιήσει το Σάββατο 4 Ιανουαρίου 2020 και ώρα 19:00 στην αίθουσα…

Μια θύμηση για τον μακαριστό πρωτοπρεσβύτερο και λαμπρό επιστήμονα π. Γεώργιο Μεταλληνό

γράφει ο Σωτ. Γαλανός Τα ακόλουθα λόγια της γραφή μου ας είναι από καρδιάς για τον αγαπητό μας σ’…

Νίκη επί του Προμηθέα ΄14 στην Πάτρα και πρόκριση στις 8 καλύτερες ομάδες της Α΄ Κατηγορίας για τους Εφήβους του Α. Σ. Κεφαλονιά

Ο Α.Σ. Κεφαλονιά μπορεί να περηφανεύεται για άλλη μια χρονιά για την πρόοδο των αναπτυξιακών…

Λύκειο Ελληνίδων – Το στόλισμα της «Αγιοβασιλίτσας»

Σε κλίμα ευφρόσυνο, με πολλά παραδοσιακά κεράσματα και ευχές, πραγματοποιήθηκε , 29 Δεκέμβρη…

ΕΚΔΗΛΩΣΕΙΣ

Το Θέατρο Σκιών του Μιχάλη Ταυλάτου στο Ληξούρι
4 Ιουλίου 2022

Το Θέατρο Σκιών του Μιχάλη Ταυλάτου στο Ληξούρι

Δευτέρα 4 Ιουλίου Ληξούρι αύλειος χώρος Α΄ Δημοτικού σχολείου ώρα 8:30 μ.μ. Ο καλλιτέχνης του…
Εκδήλωση εορτασμού στα Φωκάτα προς τιμήν των Ελλήνων αγωνιστών που συμμετείχαν στην μάχη στο Πούσι Αρχαίας Ολυμπίας [03.07.2022]
4 Ιουλίου 2022

Εκδήλωση εορτασμού στα Φωκάτα προς τιμήν των Ελλήνων αγωνιστών που συμμετείχαν στην μάχη στο Πούσι Αρχαίας Ολυμπίας [03.07.2022]

Την Κυριακή 03.07.2022 πραγματοποιήθηκε στον αύλιο χώρο του Ι.Ν. Αγίου Ιωάννη Φωκάτων η εκδήλωση…
Νέα ώρα για την παράσταση από το θέατρο σκιών «Ταυλάτου» στο Αργοστόλι
3 Ιουλίου 2022

Νέα ώρα για την παράσταση από το θέατρο σκιών «Ταυλάτου» στο Αργοστόλι

Λόγω έντονου ανέμου η χθεσινή παράσταση στην πλατεία Αργοστολίου αναβλήθηκε και θα διεξαχθεί σήμ…
Εκδήλωση αφιέρωμα «Κωνσταντίνος Γεράκης, ο Κεφαλονίτης πρωτοσύμβουλος στην αυλή του Σιάμ» [02.07.2022]
3 Ιουλίου 2022

Εκδήλωση αφιέρωμα «Κωνσταντίνος Γεράκης, ο Κεφαλονίτης πρωτοσύμβουλος στην αυλή του Σιάμ» [02.07.2022]

Το Σάββατο 2 Ιουλίου 2022 πραγματοποιήθηκε στον κήπο του Νάπιερ στο Αργοστόλι, η εκδήλωση «Κωνστ…

ΑΦΙΕΡΩΜΑΤΑ

Καλοκαιρινές επιλογές από το κατάστημα «DMK Professional»
30 Ιουνίου 2022

Καλοκαιρινές επιλογές από το κατάστημα «DMK Professional»

Στο κατάστημα DMK Professional θα βρείτε νέες προτάσεις για καλοκαιρινά body mist και κρέμες σώμ…
To Kefalonia Gym Festival ANNA POLLATOU επιστρέφει δυναμικά μετά από 2 χρόνια απουσίας
21 Ιουνίου 2022

To Kefalonia Gym Festival ANNA POLLATOU επιστρέφει δυναμικά μετά από 2 χρόνια απουσίας

Φωτογραφίες: Δώρα Πανουσοπούλου Το τετραήμερο Πέμπτη 23 – Κυριακή 26 Ιουνίου 2022 η μεγαλύτερ…
Το Οψάριον fishbar στο Αργοστόλι διευρύνει το ωράριο λειτουργίας του
20 Ιουνίου 2022

Το Οψάριον fishbar στο Αργοστόλι διευρύνει το ωράριο λειτουργίας του

Η ζωή είναι πιο νόστιμη στη θάλασσα, γι’ αυτό το Οψάριον fishbar στο Αργοστόλι, διευρύνει το ωρά…
Στο Artostoli φρέσκο παγωτό μηχανής «CARPIGIANI» που όλοι αγαπήσαμε
10 Ιουνίου 2022

Στο Artostoli φρέσκο παγωτό μηχανής «CARPIGIANI» που όλοι αγαπήσαμε

Φρέσκο παγωτό μηχανής CARPIGIANI προφέρει πλέον το Artostoli! Αξία ανεκτίμητη όπως αναφέρουν …
KEFALONITIS Το online περιοδικό για την Κεφαλονιά

Copyright © 2002 - 2022 kefalonitis.com
Το σύνολο του περιεχομένου και των υπηρεσιών του kefalonitis.com διατίθεται στους επισκέπτες αυστηρά για προσωπική χρήση.
Απαγορεύεται η χρήση ή επανεκπομπή του, σε οποιοδήποτε μέσο, μετά ή άνευ επεξεργασίας, χωρίς γραπτή άδεια του εκδότη.

dial.design