Tα παλιά ιπποκίνητα παραδοσιακά ελαιοτριβεία
Tα παλιά ιπποκίνητα παραδοσιακά ελαιοτριβεία
Tα παλιά ιπποκίνητα παραδοσιακά ελαιοτριβεία
Tα παλιά ιπποκίνητα παραδοσιακά ελαιοτριβεία
10 Νοεμβρίου 2017

Tα παλιά ιπποκίνητα παραδοσιακά ελαιοτριβεία

Γεράσιμος Σωτ. Γαλανός

Οι παραγωγοί ράβδιζαν τις ελιές τους, δηλαδή μάζευαν τον ελαιόκαρπο και γιόμιζαν έπειτα τα σακιά τους ή τα τσουβάλια τους, τα οποία τα φόρτωναν στο γαϊδουράκι τους και τα πήγαιναν στο ελαιοτριβείο.

Πολλοί πήγαιναν τα τσουβάλια με τον ελαιόκαρπο στα σπίτια τους και εκεί άπλωναν κάτω από ένα στέγαστρο τις ελιές, για να τις καθαρίσουν από τα περιττά φύλλα, από τα κόρτσαλα και τα κλαριά, καθώς και να βγάλουν προσεκτικά τα χαλίκια.

Δηλαδή, λίχνιζαν με το φτυάρι τις ελιές και τις διαχώριζαν από τα περιττά στοιχεία τους.

Μεταφέρανε τα σακιά ή τσουβάλια στο ελαιοτριβείο και σε στεγασμένο χώρο που είχε πέτρινα παχνιά, τοποθετούσαν τα σακιά με τις ελιές έως να έλθει η σειρά του καθενός να κάνει το λάδι του.

Όταν η παραγωγή ήταν μεγάλη και οι ελιές περίμεναν πολλές μέρες μέσα στα τσουβάλια, πάχνιαζαν, τότε το λάδι έβγαινε κατώτερης ποιότητας.

Όταν έφτανε η σειρά κάποιου νοικοκύρη, ένας από τους εργάτες του ελαιοτριβείου έπαιρνε το χωνί, τον κόρνο, ανέβαινε σε ένα πεζούλι και φώναζε να τον ακούσουν από το σπίτι εάν ήταν νύκτα ή από τα χωράφια εάν ήταν μέρα.

Ο νοικοκύρης έφτανε με τις λαδούσες, με τα αγγειά και τα ασκιά για να πάρει το λάδι της χρονιάς. Τις ελιές τις μετρούσαν με το στάμα. Το στάμα ήταν μετρικό δοχείο καρπού που χωρούσε περίπου δεκαπέντε οκάδες ή σημερινά περίπου είκοσι κιλά.

Έβαζαν τον καρπό στα λιθάρια, περίπου σε ποσότητα δεκαπέντε στάματα.

Έπειτα ο υπεύθυνος εργάτης που είχε τον έλεγχο, έδινε την προσταγή να ξεκινήσει το άλογο. Το άλογο έσερνε το κουπί που πάνω του ήταν το κάθετο δοκάρι. Αυτό συνδεόταν με τον άξονα ή «εργάτη» όπως τον έλεγαν, με ένα άλλο οριζόντιο δοκάρι. Τα λιθάρια γύριζαν και οι ελιές άρχιζαν να σπάνε, να συνθλίβονται και να δίνουν το πρώτο ελαιόζουμο.

Παλιά έπαιρναν το σπασμένο ελαιόκαρπο και τον έβαζαν στις τσαντίλες που είχαν το σχήμα του φακέλου και κατά μια δεκάδα τους πίεζαν με μια σιδερένια πλάκα.

Η πλάκα κατέβαινε με τον «εργάτη». Τούτο είναι το ειδικό ξύλο που γυρίζει όταν σπρώχνουν οι εργάτες το μακρύ ξύλο για να γυρίσει η σφήνα που σπρώχνει την πρέσα. Η σφήνα χτυπά γρήγορα και ρυθμικά σε κάθε κίνηση προς τα πίσω των εργατών. Τελικά τους εργάτες αυτούς τους αντικατέστησε το βίντσι. Έτρεχε το πρώτο λάδι αξεθέρμιγο όπως το έλεγαν.

Αυτό το πρώτο λάδι ήταν καλό για τις καψάλες (Ψημένα ψωμιά ποτισμένα με φρέσκο λάδι).

Στη συνέχεια έβρεχαν με καυτό νερό τις τσαντίλες και έβγαζαν ο λιοκόκκι.

Το λιοκόκκι το χρησιμοποιούσαν για ζωοτροφές, για τα μαγκάλια για το εργοστάσιο πυρινελαιουργίας.

Έφτανε η στιγμή που ο νοικοκύρης έπρεπε να πάρει το λάδι του. Στα δέκα μέρη το
ένα το κρατούσε το ελαιοτριβείο ως αμοιβή. Είναι το λεγόμενο Ξάι.
Πέρασαν τα χρόνια και καταργήθηκαν αρκετά από όλα αυτά. Τα ελαιοτριβεία από ιπποκίνητα έγινα μηχανοκίνητα, ελαττώθηκαν τα δουλευτάρικα χέρια και το λάδι έβγαινε πιο γρήγορα και πιο ξένοιαστα.
Επίσης, όταν ήλθε το Ηλεκτρικό Ρεύμα, απλοποιήθηκαν όλα αυτά τα συστήματα, πέρασαν στην εποχή του αυτοματισμού, αλλά ο σκοπός της διαδικασίας είναι ί ίδιος από την αρχαιότητα έως σήμερα.

Επίσης τα λιόπανα έγιναν από νάιυον, πιο μεγάλα και πλατιά, ώστε αντικαθιστούν κατά πολύ τα παλιά που ήταν μικρά και πολλά για να μαζευτούν οι ελιές. Οι μεταφορές γίνονται με τρακτέρ ή με φορτηγό αυτοκίνητο.
Το λίχνισμα γίνεται με μηχανικό τρόπο καθώς και το πλύσιμο των ελιών και το ξεκαθάρισμά τους από τα φύλλα και τα χαλίκια

Τα αναβατόρια, οι σπαστήρες, οι διαχωριστήρες και όλα τα απαραίτητα έχουν μηχανοποιηθεί και κινούνται με κουμπιά, ελαχιστοποιώντας το χρόνο για την παραγωγή του λαδιού.

Σε κάποια ελαιοτριβεία σε δίπλα χώρο ήταν εγκαταστημένο και το σαπωνοποιείο.
Στην εποχή μας όμως αυτό χάθηκε και δεν υπάρχουν Σαπωνοποιεία στα ελαιοτριβεία αλλά βιομηχανικέ εγκαταστάσεις έχουν αναλάβει αυτή την εργασία και παραγωγή.

Το σαπούνι για να κατασκευαστεί χρειάζεται λάδι και σαπουνόπετρα.(Καυστικό νάτριο). Πολλοί που δεν είχαν λάδι χρησιμοποιούσαν το λίπος που μάζευαν από τα ζώα και ιδίως το χοιρινό. ..

Οι φωτογραφίες είναι από το μηχανοκίνητο παλιό ελαιοτριβείο της Κοντογεννάδας, του Γιώργου Κοντογιαννάτου.

ΑΡΧΕΙΟ

Σάββατο βράδυ @ MY WAY CLUB [28.12.2019]

Ακόμη ένα Σαββατόβραδο γέμισε το My Way από κόσμο γεμάτο κέφι και τρελή διάθεση για χορό! Ρίξτε μ…

«ΤΟ ΣΠΑΡΤΟ» σας προσκαλεί σε εκδήλωση του Πολιτιστικού Συλλόγου, στα Σπαρτιά

Στην εκδήλωση που θα πραγματοποιήσει το Σάββατο 4 Ιανουαρίου 2020 και ώρα 19:00 στην αίθουσα…

Μια θύμηση για τον μακαριστό πρωτοπρεσβύτερο και λαμπρό επιστήμονα π. Γεώργιο Μεταλληνό

γράφει ο Σωτ. Γαλανός Τα ακόλουθα λόγια της γραφή μου ας είναι από καρδιάς για τον αγαπητό μας σ’…

Νίκη επί του Προμηθέα ΄14 στην Πάτρα και πρόκριση στις 8 καλύτερες ομάδες της Α΄ Κατηγορίας για τους Εφήβους του Α. Σ. Κεφαλονιά

Ο Α.Σ. Κεφαλονιά μπορεί να περηφανεύεται για άλλη μια χρονιά για την πρόοδο των αναπτυξιακών…

Λύκειο Ελληνίδων – Το στόλισμα της «Αγιοβασιλίτσας»

Σε κλίμα ευφρόσυνο, με πολλά παραδοσιακά κεράσματα και ευχές, πραγματοποιήθηκε , 29 Δεκέμβρη…

ΕΚΔΗΛΩΣΕΙΣ

Μεγάλη Συναυλία του ΥΠΕΡΙΩΝΑ με τους μοναδικούς καλλιτέχνες Νίκο Ζιώγαλα & Γιάννη Μηλιώκα (φωτογραφίες)
8 Αυγούστου 2022

Μεγάλη Συναυλία του ΥΠΕΡΙΩΝΑ με τους μοναδικούς καλλιτέχνες Νίκο Ζιώγαλα & Γιάννη Μηλιώκα (φωτογραφίες)

Με μεγάλη επιτυχία πραγματοποιήθηκε χθες βράδυ στο Α΄Δημοτικό Σχολείο Ληξουρίου η συναυλία του Υ…
Αφιέρωμα στα 100 χρόνια από την Μικρασιατική Καταστροφή @Νάπιερ [07.08.2022]
8 Αυγούστου 2022

Αφιέρωμα στα 100 χρόνια από την Μικρασιατική Καταστροφή @Νάπιερ [07.08.2022]

Ένα εξαιρετικό αφιέρωμα στα στα 100 χρόνια από την Μικρασιατική Καταστροφή πραγματοποιήθηκε το β…
Ιόνιο Πανεπιστήμιο: Εναρκτήρια εκδήλωση για το Παγκόσμιο Δίκτυο Επτανησίων Επιστημόνων
8 Αυγούστου 2022

Ιόνιο Πανεπιστήμιο: Εναρκτήρια εκδήλωση για το Παγκόσμιο Δίκτυο Επτανησίων Επιστημόνων

Το Εργαστήριο Μελέτης Απόδημου Επτανησιακού Ελληνισμού του Τμήματος Ψηφιακών Μέσων και Επικοινων…
Θεατρική παράσταση «ΑΛΑΝΤΙΝ THE SHOW» στον Αύλειο χώρο του Ξενία
8 Αυγούστου 2022

Θεατρική παράσταση «ΑΛΑΝΤΙΝ THE SHOW» στον Αύλειο χώρο του Ξενία

ΑΥΛΕΙΟΣ ΧΩΡΟΣ ΞΕΝΙΑ ΑΡΓΟΣΤΟΛΙ «ΑΛΑΝΤΙΝ THE SHOW» ΘΕΑΤΡΙΚΗ ΠΑΡΑΣΤΑΣΗ Για μια μοναδική παράστασ…

ΑΦΙΕΡΩΜΑΤΑ

Η νέα καφετέρια «19_61 coffe n’ more » με τη μαγευτική θέα
2 Αυγούστου 2022

Η νέα καφετέρια «19_61 coffe n’ more » με τη μαγευτική θέα

Ένας διαφορετικός χώρος ετοιμάστηκε για να δημιουργήσει νέα δεδομένα στη περιοχή και όχι μόνο….Σ…
Νέα boutique με ρούχα Αttrattivo & Αle τώρα στο Ξι!
20 Ιουλίου 2022

Νέα boutique με ρούχα Αttrattivo & Αle τώρα στο Ξι!

Στην boutique που στεγάζεται στο ξενοδοχείο Cephalonia Palace, στο Ξι, Ληξούρι, θα βρείτε όλα τα…
«Kefalonia Morfeas Massage» Εξαιρετικός προορισμός χαλάρωσης και ευεξίας
12 Ιουλίου 2022

«Kefalonia Morfeas Massage» Εξαιρετικός προορισμός χαλάρωσης και ευεξίας

Το κατάστημα «Kefalonia Morfeas Massage»  βρίσκεται στο κέντρο του Λιθοστρώτου και παρέχει μοναδ…
Λαχταριστές και θρεπτικές γεύσεις στο «Carpos Quality And Taste»
12 Ιουλίου 2022

Λαχταριστές και θρεπτικές γεύσεις στο «Carpos Quality And Taste»

Στο κατάστημα «Carpos Quality And Taste» θα βρείτε μπάρες δημητριακών με μέλι και ταχίνι, χωρίς …
KEFALONITIS Το online περιοδικό για την Κεφαλονιά

Copyright © 2002 - 2022 kefalonitis.com
Το σύνολο του περιεχομένου και των υπηρεσιών του kefalonitis.com διατίθεται στους επισκέπτες αυστηρά για προσωπική χρήση.
Απαγορεύεται η χρήση ή επανεκπομπή του, σε οποιοδήποτε μέσο, μετά ή άνευ επεξεργασίας, χωρίς γραπτή άδεια του εκδότη.

dial.design