Skip to main content
Μεγάλη Πέμπτη: «Σήμερον κρεμάται επί ξύλου» – Η Εκκλησία θυμάται τον Μυστικό Δείπνο
Μεγάλη Πέμπτη: «Σήμερον κρεμάται επί ξύλου» – Η Εκκλησία θυμάται τον Μυστικό Δείπνο
Μεγάλη Πέμπτη: «Σήμερον κρεμάται επί ξύλου» – Η Εκκλησία θυμάται τον Μυστικό Δείπνο
Μεγάλη Πέμπτη: «Σήμερον κρεμάται επί ξύλου» – Η Εκκλησία θυμάται τον Μυστικό Δείπνο
2 Μαΐου 2024

Μεγάλη Πέμπτη: «Σήμερον κρεμάται επί ξύλου» – Η Εκκλησία θυμάται τον Μυστικό Δείπνο

Ο Μυστικός Δείπνος, η προδοσία του Ιούδα και η Ακολουθία των Αχράντων Παθών

Τη Μεγάλη Πέμπτη η Εκκλησία θυμάται τον Μυστικό Δείπνο. Το Θείο Δράμα κορυφώνεται και η υμνογραφία της ημέρας είναι σχετική με τα Πάθη του Χριστού, τη Σταύρωση και τον θάνατό του. Το βράδυ ψάλλεται στις εκκλησίες ο όρθρος της Μεγάλης Παρασκευής και διαβάζονται τα 12 Ευαγγέλια. Ανάμεσα στο 5ο και το 6ο Ευαγγέλιο ψάλλεται το αντίφωνο «Σήμερον κρεμάται επί ξύλου…» και ο Εσταυρωμένος λιτανεύεται από τους ιερείς. Στις εκκλησίες της Ζακύνθου, η περιφορά του Εσταυρωμένου γίνεται μετά το 11ο Ευαγγέλιο.

Το γεγονός ότι η Μεγάλη Πέμπτη είναι η ημέρα κατά την οποία παραδοσιακά όλος ο Ορθόδοξος κόσμος προσέρχεται να μεταλάβει των Αχράντων Μυστηρίων, οφείλεται στο γεγονός ότι σήμερα έγινε η παράδοση του φρικτού μυστηρίου της Ευχαριστίας κατά τον Μυστικό Δείπνο. Εκεί ο Χριστός, εν όψει του Πάσχα του εβραϊκού, σε ένα από τα προηγούμενα (όχι στο τελευταίο τελικό συμπόσιο του εβραϊκού Πάσχα που έθυαν τον αμνό τον ενιαύσιο) έφαγε με τους μαθητές Του· και αφού πήρε ψωμί στα χέρια Του, ευχαρίστησε, το ευλόγησε, και τους τόδωσε λέγοντάς τους: «Λάβετε, φάγε­τε, τούτο έστι το σώμα μου».

Από τότε η Ευχαριστία συνιστά την Εκκλησία. Για να ζήσουμε το γεγονός της Εκκλησίας, κάνουμε την Λειτουργία. Και όπως μαζεύτηκε το σιτάρι σπυρί-σπυρί από κάθε γωνιά του χωραφιού και αλέστηκε κι έγινε το ψωμί, έτσι μαζευόμαστε και μείς ένας-ένας από κάθε γωνιά, γύρω από τον προεστώτα της Ευχαριστίας, και αντιγράφοντας την πρακτική του Χριστού, κατά την εντολή Του: «Τούτο ποιείτε εις την εμήν ανάμνησιν» (αυτό να κάνετε για να με θυμάστε), «και όσες φορές θα τρώτε αυτόν τον άρτο και θα πίνετε αυτό το κρασί, θα καταγγέλλετε και θα μαρτυρείτε την Ανάστασή μου, την αλήθεια της Θεότητάς μου», κι εμείς συναζόμαστε και κάνουμε τη Λειτουργία, και έτσι συνιστούμε την Εκκλησία. Και είμαστε όλοι καλεσμένοι να μετάσχουμε αυτής της αθανάτου τραπέζης, αλλά υπό προϋποθέσεις. Όχι απαράσκευοι, όχι ακάθαρτοι, όχι αμετανόητοι όπως ό Ιούδας.

Χρειάζονται λοιπόν προϋποθέσεις, και όχι να την περνά κανείς ότι είναι ο πρωινός καφές που πρέπει να πάμε να τον πιούμε, επειδή έτσι συνηθίζουμε και έτσι λέει το πρωτόκολλο το εκκλησιαστικό ή το έθιμο της ημέρας και ούτω καθ’ εξής. Λέει ο Ιερός Χρυσόστομος: «Τον άξιο δεν τον κάνει η ήμερα, αλλά αυτός ο οποίος είναι άξιος, οποιαδήποτε ημέρα έχει εορτή, έχει Πάσχα, έχει Χριστούγεννα». Επειδή είναι έτοιμος και κοινωνεί αξίως.

Όσον άφορα την προσευχή, τί να πω εγώ σε σας, οι οποίοι είσθε οι βιούντες το μέγα μυστήριο της προσευχής; Είσθε οι καλλιεργητές της νοεράς και μονολογίστου προσευχής. Είσθε εσείς, οι οποίοι αγωνίζεσθε να τηρείτε το «αδιαλείπτως προσεύχεσθε» του αποστόλου Παύλου. Μόνο για τους αδελφούς μας τους προσκυνητές να πω, ότι ο Χριστός μας έδωσε υπόδειγμα προσευχής, και μάλιστα με αυτή την προσευχή την εναγώνιο κατά την ανθρωπινή Του φύση.

Η αγωνία ήταν στην ανθρωπινή φύση Του, για να μην περάσει κανενός η ιδέα, όπως αργότερα στους μονοφυσίτες, ότι ήταν «κατά δόκησιν άνθρωπος» και όχι τέλειος άνθρωπος.

Γι’ αυτό φάνηκε η αγωνία κι έσταξε ο ίδρωτας ως θρόμβοι αίματος από το μέτωπό Του. Ήταν η ανθρωπινή φύση, η οποία βεβαίωνε την αλήθεια της εκείνη τη στιγμή, και όχι βεβαίως η θεία φύση, η οποία ουδέποτε είχε καμία αγωνία, διότι είναι απαθής ο Θεός, και ουδέποτε είχε καμία επιφύλαξη στο να πιει το ποτήριο το οποίο έδωσε ο Πατέρας, το να δεχθεί δηλαδή το Σταυρό, το Πάθος, το Θάνατο για τη σωτηρία των αδελφών Του, τη σωτηρία του κόσμου.

Αλλά μας έδωσε υπόδειγμα προσευχής. Να θυμίσω μόνον ένα λόγο του αγίου Γρηγορίου του Θεολόγου, αν δεν κάνω λάθος: «μνημονευτέον Θεού μάλλον ή αναπνευστέον» (Είναι μεγαλύτερη ανάγκη να προσεύχεσαι και να επικαλείσαι το όνομα του Θεού από το να αναπνέεις). Πόση ώρα μπορεί να μείνει κανείς χωρίς να αναπνέει; Να κλείσει τη μύτη του, να μην παίρνει μέσα οξυγόνο; Κάποια λεπτά αντέχει το σώμα από την λεγομένη άδηλη αναπνοή, το οξυγόνο που εισπράττει μέσα από τους πόρους του σώματος. Αλλά πόσο; Μετά πεθαίνει ο άνθρωπος.

Πόσο θ’ αντέξει ο άνθρωπος, η ψυχή, χωρίς την προσευχή; Έχουμε μεγαλύτερη ανάγκη από την προσευχή παρά από το οξυγόνο. Ο άνθρωπος ο οποίος αποκόπηκε από την προσευχή και σταμάτησε να μνημονεύει του ονόματος του Θεού είναι νεκρός! Αυτός είναι για μνημόσυνα με πλερέζες και για κλάματα και θρήνους άνευ παραμυθίας. Η προσευχή είναι αυτή η οποία δείχνει ότι η καρδιά από μέσα κτυπά. Ότι υπάρχει ζωή, ότι ο άνθρωπος είναι ζωντανός.

Μεγάλη Πέμπτη και θεία Κοινωνία

Λέει ένα πικρό λόγο, αλλά δυστυχώς αληθινό, ο απόστολος Παύλος: «Ανάμεσα σας, λέει, υπάρχουν ένα σωρό άρρωστοι και πεθαίνει πολύς κόσμος. Και αυτό, γιατί κοινωνείτε αναξίως», «εσθίετε και πίνετε αναξίως». Είναι πυρ καταναλίσκον η θεία Κοινωνία. Και ή θα καταναλώσει τις αμαρτίες μας, εάν προσερχόμαστε εν μετάνοια και τακτοποιημένοι, ή θα καταναλώσει και θα αφανίσει εμάς τους ίδιους.

Έθιμα της ημέρας

Την ημέρα αυτή ξεκινούν οι προετοιμασίες στα ελληνικά σπίτια για τον εορτασμό της Ανάστασης. Οι νοικοκυρές ζυμώνουν λαμπροκουλούρες, πλάθουν πασχαλιάτικα κουλουράκια και βάφουν κόκκινα αυγά. Το αυγό συμβολίζει από την αρχαιότητα την ανανέωση της ζωής και το κόκκινο χρώμα το αίμα του Χριστού. Σε κάποια μέρη συνηθίζουν να τοποθετούν το πρώτο κόκκινο αυγό στο εικονοστάσιο του σπιτιού για να ξορκίσουν το κακό.

Στην Πάτμο γίνεται αναπαράσταση του «Μυστικού Δείπνου» στην κεντρική πλατεία της Χώρας, όπου ο ηγούμενος της ιεράς μονής του Αγίου Ιωάννη του Θεολόγου πλένει τα πόδια 12 μοναχών, όπως έκανε και ο Ιησούς με τους μαθητές του.

Στη Σκιάθο, τα παιδιά του νησιού γυρίζουν από σπίτι σε σπίτι, κρατώντας καλαμένιους σταυρούς στολισμένους με λουλούδια της άνοιξης και τραγουδούν τα κάλαντα της Μεγάλης Παρασκευής.

Στο Λιτόχωρο Πιερίας το βράδυ της Μεγάλης Πέμπτης στολίζονται οι επιτάφιοι, που φτιάχνονται από ανύπαντρες κοπέλες, οι οποίες όλη τη Σαρακοστή φτιάχνουν λουλούδια από ύφασμα.

Στα Κουφονήσια, μετά το τέλος της ακολουθίας των Παθών, οι κάτοικοι συγκεντρώνονται στην εκκλησία και στολίζουν τον Επιτάφιο με άνθη, ενώ μια γυναίκα ψάλλει το «Μοιρολόι της Παναγίας». Οι γυναίκες της περιοχής παραμένουν στην εκκλησία κοντά στον Επιτάφιο μέχρι το πρωί της Μεγάλης Παρασκευής.

Στη Σίφνο, οι νοικοκυρές ετοιμάζουν τα παραδοσιακά «πουλιά της Λαμπρής» (πασχαλινές κουλούρες σε διάφορα σχήματα ζώων και πουλιών) στολισμένα με κόκκινα αυγά. Κατά την εσπερινή ακολουθία, όταν ο ιερέας διαβάσει το Έκτο Ευαγγέλιο, οι νέοι και οι νέες φεύγουν από την εκκλησία για να ανάψουν τα καντήλια των ξωκλησιών. Επιστρέφουν αργότερα για να στολίσουν τον Επιτάφιο.

Πηγή: https://www.protothema.gr

  • YOU
  • YOU
  • YOU
  • YOU
  • YOU
  • YOU
  • YOU
  • YOU

ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΝΤΑ

Πρεμιέρα για 10 ταινίες: Περιπέτειες, δράματα, αίσθημα, θρίλερ στο μενού για τους σινεφίλ

Δέκα ταινίες κάνουν πρεμιέρα την Πέμπτη 16 Μαΐου στις κινηματογραφικές αίθουσες με του…

Λύθηκε το μυστήριο με το φόντο της Μόνα Λίζα – Τι υποστηρίζει φιλοτέχνης γεωλόγος

Πάνω από 500 χρόνια αφότου ο Λεονάρντο ντα Βίντσι ζωγράφισε τη Μόνα Λίζα, μία ακαδημαϊκός π…

Η Κάθριν Μπίγκελοου θα σκηνοθετήσει την επόμενη ταινία της για το Netflix

Η βραβευμένη με Όσκαρ σκηνοθέτης Κάθριν Μπίγκελοου θα σκηνοθετήσει την επόμενη μεγάλου…

Το Βρετανικό Μουσείο αναφέρει ότι ανέκτησε 626 κλεμμένα ή χαμένα αντικείμενα

Toν Αύγουστο του 2023 έγινε γνωστό ότι εκατοντάδες αντικείμενα είχαν χαθεί Bρετανικό Μουσείο:…

“It ends with us”: Στη νέα της ταινία η Blake Lively πέφτει θύμα κακοποίησης μέσα στη σχέση της

Στην κινηματογραφική μεταφορά του ομώνυμου best seller. Το εξαιρετικά δημοφιλές ρομαντικό μυθ…

Σε αυτά τα πέντε αεροδρόμια θα κάνετε την πιο θεαματική προσγείωση

Υπάρχουν πολλά που αγαπάμε στα ταξίδια. Η εμπειρία ενός νέου πολιτισμού. Να τρώμε υπέροχο φαγητό…
  • YOU
  • YOU
  • YOU
  • YOU

ΕΚΔΗΛΩΣΕΙΣ

20 Μαΐου 2024

Γυναικεία Χορωδία Δήμου Αργοστολίου: «Σαν του Μαϊού τες ευωδιές» @Κέφαλος [19.05.2024]

Πραγματοποιήθηκε σήμερα στα πλαίσια των εορταστικών εκδηλώσεων για την Ένωση των Επτανήσων με τη…
19 Μαΐου 2024

Κτήμα Χαριτάτος: Ανοιχτές Πόρτες 2024 [19.05.2024]

Με τον πρωινό ήλιο της Κυριακής αλλά και με το αεράκι της κυριακάτικης βραδιάς πραγματοποιήθηκε …
19 Μαΐου 2024

Συναυλία σπουδαστών της Φιλαρμονικής Σχολής Κεφαλληνίας @Αργοστόλι [18.05.2024]

Χθες Σάββατο 18 Μαΐου και ώρα 8μμ η αίθουσα συναυλιών της Φ.Σ.Κ. γέμισε από μουσική και ενθουσια…
19 Μαΐου 2024

1st Annual Kefalonia Distinguished Gentleman’s Ride [19.05.2024]

Tο Distinguished Gentleman’s Ride ενώνει αναβάτες κλασικής και vintage μοτοσικλέτας από όλο τον …
  • YOU
  • YOU
  • YOU
  • YOU

ΑΦΙΕΡΩΜΑΤΑ

Ταξιδεύοντας με τις γεύσεις του «Wokinn» [17.05.2024]
17 Μαΐου 2024

Ταξιδεύοντας με τις γεύσεις του «Wokinn» [17.05.2024]

Εάν δεν έχεις δοκιμάσει τα λαχταριστά πιάτα του Wokinn νομίζουμε πως ήρθε η στιγμή να τρέξεις……
Στο κατάστημα «Loukoumania» θα βρεις λαχταριστά γλυκίσματα
2 Μαΐου 2024

Στο κατάστημα «Loukoumania» θα βρεις λαχταριστά γλυκίσματα

Καθώς μπαίνει το Πάσχα τείνουμε όλοι να αναζητούμε πιο έντονα γλυκές λιχουδιές, το κατάστημα Lou…
Πασχαλινά γλυκίσματα από τον φούρνο «Τρίτη Γενιά»
2 Μαΐου 2024

Πασχαλινά γλυκίσματα από τον φούρνο «Τρίτη Γενιά»

Τσουρέκια απλά ,γεμιστά με Μπουένο , σοκολάτα , κάστανο , σοκολάτα μπανάνα ,λευκή σοκολάτα , έρε…
Στα καταστήματα «Voskopoula since 1910» θα βρείτε εξαιρετικές πασχαλινές λιχουδιές
2 Μαΐου 2024

Στα καταστήματα «Voskopoula since 1910» θα βρείτε εξαιρετικές πασχαλινές λιχουδιές

Στα καταστήματα «Voskopoula sinve 1910» σας περιμένουν πασχαλινές λιχουδιές από πασχαλινό πανετό…
  • YOU
  • YOU
  • YOU
  • YOU