Skip to main content
Ρωμέικα: Μάχη για να σωθεί η «αδελφή» της νέας ελληνικής γλώσσας που ομιλείται ακόμα στον Πόντο
Ρωμέικα: Μάχη για να σωθεί η «αδελφή» της νέας ελληνικής γλώσσας που ομιλείται ακόμα στον Πόντο
Ρωμέικα: Μάχη για να σωθεί η «αδελφή» της νέας ελληνικής γλώσσας που ομιλείται ακόμα στον Πόντο
Ρωμέικα: Μάχη για να σωθεί η «αδελφή» της νέας ελληνικής γλώσσας που ομιλείται ακόμα στον Πόντο
3 Απριλίου 2024

Ρωμέικα: Μάχη για να σωθεί η «αδελφή» της νέας ελληνικής γλώσσας που ομιλείται ακόμα στον Πόντο

Το πρότζεκτ «Crowdsourcing Romeyka» προσκαλεί ομιλητές των ρωμέικων σε όλο τον κόσμο να ανεβάσουν μια ηχογράφηση που μιλούν στην υπό εξαφάνιση διάλεκτο.

Μια υπό εξαφάνιση μορφή της ελληνικής γλώσσας που μιλιέται μόνο από μερικές χιλιάδες άτομα σε απομακρυσμένα ορεινά χωριά του Πόντου έχει περιγραφεί ως «ζωντανή γέφυρα» προς τον αρχαίο κόσμο, αφού οι ερευνητές εντόπισαν χαρακτηριστικά που έχουν περισσότερα κοινά με τη γλώσσα του Ομήρου παρά με τα νέα ελληνικά.

Ο ακριβής αριθμός των ανθρώπων που μιλούν Ρωμέικα είναι δύσκολο να ποσοτικοποιηθεί. Δεν έχει γραπτή μορφή, αλλά έχει διασωθεί προφορικά στα ορεινά χωριά γύρω από την Τραπεζούντα, κοντά στις ακτές της Μαύρης Θάλασσας. Καθώς οι εναπομείναντες ομιλητές της γλώσσας γερνούν, η διάλεκτος απειλείται τώρα με εξαφάνιση, οδηγώντας έναν ακαδημαϊκό του Πανεπιστημίου του Κέμπριτζ να λανσάρει ένα εργαλείο crowdsourcing «τελευταίας ευκαιρίας» για να καταγράψει τις μοναδικές γλωσσικές δομές της πριν να είναι πολύ αργά.

Το έργο Crowdsourcing Romeyka προσκαλεί φυσικούς ομιλητές σε όλο τον κόσμο να ανεβάσουν μια ηχογράφηση που μιλούν στη γλώσσα. Η Ιωάννα Σιταρίδου, καθηγήτρια ισπανικής και ιστορικής γλωσσολογίας, είπε ότι περίμενε ότι πολλοί ήταν πιθανό να βρίσκονται στις ΗΠΑ και την Αυστραλία, καθώς και να εξαπλωθούν σε όλη την Ευρώπη. «Υπάρχει μια πολύ σημαντική διασπορά που χωρίζεται από τη θρησκεία και την εθνική ταυτότητα [από τις κοινότητες στην Τουρκία], αλλά εξακολουθεί να μοιράζεται τόσα πολλά», είπε. Η Σιταρίδου έχει διαπιστώσει ότι αντί να έχει αναπτυχθεί από τη νέα ελληνική, τα Ρωμέικα προέρχονται από την ελληνιστική μορφή της γλώσσας που ομιλούνταν στους αιώνες προ Χριστού και μοιράζεται ορισμένα βασικά χαρακτηριστικά με την αρχαία ελληνική.

Ένα παράδειγμα είναι ο αόριστος τύπος ρημάτων, που στα Ρωμέικα εξακολουθεί να χρησιμοποιεί τη μορφή που βρίσκεται στα Αρχαία Ελληνικά. Αυτή η δομή είχε καταστεί απαρχαιωμένη σε όλες τις άλλες ελληνικές ποικιλίες από τους πρώιμους μεσαιωνικούς χρόνους. Ως αποτέλεσμα, η Σιταρίδου κατέληξε στο συμπέρασμα ότι «τα Ρωμέικα είναι αδερφή, παρά κόρη, της νέας ελληνικής», ένα εύρημα που λέει ότι διαταράσσει τον ισχυρισμό ότι τα νέα ελληνικά είναι μια «απομονωμένη» γλώσσα, που σημαίνει ότι δεν σχετίζεται με καμία άλλη ευρωπαϊκή γλώσσα.

Τα νέα ελληνικά και τα Ρωμέικα δεν είναι αμοιβαία κατανοητά, λέει ο ακαδημαϊκός. προτείνει ότι μια κατάλληλη σύγκριση θα ήταν οι ομιλητές της Πορτογαλικής και της Ιταλικής γλώσσας, τα οποία προέρχονται και τα δύο από τα χυδαία λατινικά και όχι το ένα από το άλλο.

Αν και η ιστορία της ελληνικής παρουσίας στον Εύξεινο Πόντο χάνεται μέσα στην αχλύ των μύθων, η ελληνική γλώσσα επεκτάθηκε με την εξάπλωση του Χριστιανισμού. «Η μεταστροφή στο Ισλάμ σε όλη τη Μικρά Ασία συνήθως συνοδεύτηκε από μια γλωσσική στροφή προς τα τουρκικά, αλλά οι κοινότητες στις κοιλάδες διατήρησαν τα Ρωμέικα», είπε η Σιταρίδου.

Αντίθετα, οι ελληνόφωνες κοινότητες που παρέμειναν χριστιανικές ήρθαν πιο κοντά στη νέα ελληνική, ειδικά λόγω της εκτεταμένης εκπαίδευσης στα ελληνικά τον 19ο και τις αρχές του 20ου αιώνα. Η συνθήκη της Λωζάνης του 1923 που επέφερε την ανταλλαγή πληθυσμών μεταξύ Ελλάδας και Τουρκίας, δε συμπεριέλαβε τους ομιλούντες Ρωμέικα καθώς οι κοινότητες αυτές της Τραπεζούντας είναι μουσουλμανικές και έτσι παρέμειναν στην πατρίδα τους. Ως αποτέλεσμα της εκτεταμένης επαφής με τα τουρκικά, του πολιτιστικού στιγματισμού και της μετανάστευσης, ωστόσο, η γλώσσα κινδυνεύει πλέον, σύμφωνα με τη Σιταρίδου. Ένα υψηλό ποσοστό φυσικών ομιλητών στην περιοχή είναι άνω των 65 ετών και λιγότεροι νέοι μαθαίνουν τη γλώσσα.

Πιστεύει ότι η διαδικτυακή πρωτοβουλία θα μπορούσε να βοηθήσει να σωθούν τα Ρωμέικα ως ζωντανή γλώσσα; «Προφανώς αγαπώ όλες τις γλώσσες και θα ήθελα να τις δω διατηρημένες», είπε. «Αλλά δεν είμαι από αυτούς τους ανθρώπους που πιστεύουν ότι οι γλώσσες πρέπει να διατηρηθούν με κάθε κόστος. Και στο τέλος της ημέρας, δεν είναι ακριβώς κάτω από μένα. Αν οι ομιλητές αποφασίσουν να το μεταδώσουν, θαυμάσιο. Εάν τα ηχεία επιλέξουν να μην το μεταδώσουν, είναι δική τους επιλογή. Αυτό που είναι πολύ σημαντικό για αυτές τις [μειονοτικές] γλώσσες και για αυτές τις κοινότητες ομιλίας είναι να διατηρήσουν για τον εαυτό τους την αίσθηση ότι ανήκουν και ποιοι είναι. Γιατί τους συνδέει με το παρελθόν τους, όπως κι αν δεις το παρελθόν σου. Όταν οι ομιλητές μπορούν να μιλούν τις μητρικές τους γλώσσες, νιώθουν ότι τους βλέπουν και έτσι αισθάνονται πιο συνδεδεμένοι με την υπόλοιπη κοινωνία. Από την άλλη πλευρά, το να μη μιλάς τις γλώσσες κληρονομιάς ή τις μειονοτικές γλώσσες δημιουργεί κάποια μορφή τραύματος που … υπονομεύει την ενσωμάτωση».

Πηγή: lifo.gr

  • YOU
  • YOU
  • YOU
  • YOU
  • YOU
  • YOU
  • YOU
  • YOU

ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΝΤΑ

Λεμόνι: Μετατροπή σε zero waste μπαχαρικό σε λιγότερο από 1 ώρα

Το λεμόνι είναι ένα φρούτο που δεν λείπει από κανένα σπίτι όλο τον χρόνο ενώ οι χρήσεις του στην…

Ειδικοί υποστηρίζουν πως το άκουσμα της μουσικής που αγαπήσαμε στο σχολείο ωφελεί την ψυχική υγεία

Καθένας μας έχει δημιουργήσει σε κάποια από τις δημοφιλείς πλατφόρμες streaming τουλάχιστον μία …

Το πρώτο τους παιδί περιμένει ο Henry Cavill και η σύντροφος του Natalie Viscuso

Σούπερμαν, Γητευτής, τώρα και πατέρας. Ο Henry Cavill και η σύντροφός του Natalie Viscuso περιμέ…

Παγκόσμια Ημέρα Φωνής

Κάθε χρόνο στις 16 Απριλίου οι επαγγελματίες από το χώρο της υγείας που σχετίζονται με…

Εορτολόγιο: Ποιοι γιορτάζουν σήμερα 16 Απριλίου

Των Αγίων Λεωνίδη Χαρίσσας Νίκης Γαλήνης Καλλίδας και της Αγίας Χιόνας είναι σήμερα, Τρίτη, 16 Α…

Σχολικές τάξεις με χρήση εικονικών συσκευών προτείνει ο Μαρκ Ζούκερμπεργκ

Φανταστείτε να μπαίνετε σε ένα σχολικό λεωφορείο και να μεταφέρεστε σε μια εμβυθιστική, εκπαιδευ…
  • YOU
  • YOU
  • YOU
  • YOU

ΕΚΔΗΛΩΣΕΙΣ

16 Απριλίου 2024

Θεατρικό Εργαστήρι Σύγχρονης Τέχνης Κεφαλονιάς: Ομιλία «Κεντρικά Σημεία της Ιστορίας του Νεότερου Ελληνισμού» @Κέφαλος [15.04.2024]

Πραγματοποιήθηκε εχθές το απόγευμα μια εξαιρετικά ενδιαφέρουσα ομιλία με θέμα τα «Κεντρικά Σημεί…
16 Απριλίου 2024

Επιμορφωτική εκδήλωση με θέμα: «Πανηγύρια Κεφαλονιάς» @Κοργιαλένειος Βιβλιοθήκη [15.04.2024]

Με επιτυχία πραγματοποιήθηκε την εχθές 15 Απριλίου στην Κοργιαλένειο Βιβλιοθήκη η επιμορφωτική ε…
15 Απριλίου 2024

Η Τρίτη και τελευταία ημέρα του συνεδρίου της Ιακωβατείου Βιβλιοθήκης

Την Κυριακή το βράδυ, 14 Απριλίου, έπεσε η αυλαία για το Επιστημονικό Συνέδριο τηςΙακωβατείου Βι…
14 Απριλίου 2024

Τερματισμός «Κefalonia Backyard Ultra» και παιδικά αγωνίσματα @Θαλασσόμυλος [14.04.2024]

Σήμερα το πρωί ζήσαμε κάτι πρωτόγνωρο, με περίσσια υπομονή και ενθουσιασμό όλοι περίμεναν τον τε…
  • YOU
  • YOU
  • YOU
  • YOU

ΑΦΙΕΡΩΜΑΤΑ

«Τρυπώσαμε» στις πρόβες της θεατρικής παράστασης «Η Τελετή»
20 Μαρτίου 2024

«Τρυπώσαμε» στις πρόβες της θεατρικής παράστασης «Η Τελετή»

ΘΕΑΤΡΙΚΗ ΠΑΡΑΣΤΑΣΗ «Η ΤΕΛΕΤΗ» Παρασκευή 22, Σάββατο 23 & Κυριακή 24 Μαρτίου και ώρα 21:00…
Οι πειρατές της Καραϊβικής κάνουν απόβαση στο Αργοστόλι στο κατάστημα Loukoumania
23 Φεβρουαρίου 2024

Οι πειρατές της Καραϊβικής κάνουν απόβαση στο Αργοστόλι στο κατάστημα Loukoumania

Οι πειρατές της Καραϊβικής φέτος βρέθηκαν στο Αργοστόλι …… και φυσικά μας βάζουν σε ρυθμ…
Στο κατάστημα Bio Market θα βρείτε πολλές επιλογές σε μπάρες πρωτεΐνης
23 Φεβρουαρίου 2024

Στο κατάστημα Bio Market θα βρείτε πολλές επιλογές σε μπάρες πρωτεΐνης

Στο κατάστημα Bio Market στο Αργοστόλι θα βρείτε πολλών ειδών μπάρες πρωτεΐνης σε διαφορετικές …
Eξαιρετικά δώρα για την ημέρα του Αγίου Βαλεντίνου από το κατάστημα «Scandalo»
13 Φεβρουαρίου 2024

Eξαιρετικά δώρα για την ημέρα του Αγίου Βαλεντίνου από το κατάστημα «Scandalo»

Στο κατάστημα  «Scandalo» στην πλατεία Καμπάνας θα βρείτε πολλές διαφορετικές και … ιδιαίτε…
  • YOU
  • YOU
  • YOU
  • YOU