Skip to main content
Στο φως μεγάλο μέρος της αρχικής βυζαντινής Τράπεζας στη Μονή Βατοπεδίου
Στο φως μεγάλο μέρος της αρχικής βυζαντινής Τράπεζας στη Μονή Βατοπεδίου
Στο φως μεγάλο μέρος της αρχικής βυζαντινής Τράπεζας στη Μονή Βατοπεδίου
Στο φως μεγάλο μέρος της αρχικής βυζαντινής Τράπεζας στη Μονή Βατοπεδίου
9 Δεκεμβρίου 2023

Στο φως μεγάλο μέρος της αρχικής βυζαντινής Τράπεζας στη Μονή Βατοπεδίου

Υπουργείο Πολιτισμού: Στο φως μεγάλο μέρος της αρχικής βυζαντινής Τράπεζας του 10ου αιώνα στη Μονή Βατοπεδίου – Τι αποκάλυψαν οι έρευνες.

Στο πλαίσιο των εργασιών για τη στερέωση και αποκατάσταση της τράπεζας της Μονής Βατοπεδίου, η Εφορεία Αρχαιοτήτων Χαλκιδικής και Αγίου Όρους διενήργησε επιλεκτικά ανασκαφικές τομές με στόχο την αναζήτηση της βυζαντινής Τράπεζας.

Η κόγχη της αρχικής φάσης της βυζαντινής τράπεζας του 10ου αι. © ΥΠΠΟ

Οι εργασίες έφεραν στο φως μεγάλο μέρος της αρχικής βυζαντινής τράπεζας του 10ου αιώνα, η οποία προκύπτει ότι ήταν επίσης σταυρόσχημη, όπως και η σημερινή.

Εντοπίστηκε επίσης η μεγέθυνση της τράπεζας του 12ου αιώνα προς τα δυτικά και τα κατά καιρούς επάλληλα δάπεδα και βάσεις των τραπεζιών, στοιχεία που μαρτυρούν τις ανακαινιστικές εργασίες που γίνονταν για ένα διάστημα 700 περίπου χρόνων.

Τις επάλληλες φάσεις τεκμηριώνουν ένας ικανός αριθμός οστράκων από εφυαλωμένα αγγεία, τα οποία καλύπτουν ένα ευρύ χρονικό διάστημα από τα τέλη 10ου αι. έως και τα όψιμα μεταβυζαντινά χρόνια.

Η κόγχη της φάσης της μεγέθυνσης της βυζαντινής τράπεζας (12ος αι.) © ΥΠΠΟ

Τρεις χρονικές στιγμές που σχετίζονται με τη βυζαντινή Τράπεζα

Από τις γραπτές πηγές γνωρίζουμε τρεις χρονικές στιγμές που σχετίζονται με τη βυζαντινή Τράπεζα: α) η πρώτη σχετίζεται με την ίδρυση της Μονής στα τέλη του 10ου αι. , β) η δεύτερη με τη μεγέθυνση της τράπεζας στα τελευταία χρόνια του 12ου αι., γ) και η τρίτη με την ανακαίνιση της τράπεζας στα 1319. Τα αποτελέσματα της ανασκαφής έρχονται σε αξιοσημείωτη συμφωνία με τα δεδομένα από τις ιστορικές πηγές.

Κτιριακά κατάλοιπα της πρωτοβυζαντινής περιόδου και πίθος κατά χώραν © ΥΠΠΟ

H σημερινή τράπεζα της Μονής Βατοπεδίου κτίστηκε το 1785 στα δυτικά του καθολικού (Εικ.1). Έχει σταυρόσχημη κάτοψη, κόγχες στα άκρα των τριών κεραιών του σταυρού και δύο βοηθητικούς χώρους στην βορειοανατολική και νοτιοανατολική γωνία. Οι τοιχογραφίες στο εσωτερικό της φιλοτεχνήθηκαν το 1786 από τον εκ Γαλατίστης μοναχό Μακάριο. Στο εσωτερικό της επαναχρησιμοποιήθηκαν τότε τα βυζαντινά μαρμάρινα τραπέζια, προερχόμενα προφανώς από την προγενέστερη τράπεζα. Σύμφωνα με τις ιστορικές μαρτυρίες η παλαιότερη εκείνη τράπεζα βρισκόταν στην ίδια περίπου θέση με τη σημερινή.

Εργαστηριακός χώρος με κεραμικό κλίβανο και αποθέτη © ΥΠΠΟ

Σημαντικά ευρήματα για την ιστορία του χώρου της Μονής Βατοπεδίου

Επίσης πολύ σημαντικά για την ιστορία του χώρου της Μονής Βατοπεδίου είναι τα κτιριακά κατάλοιπα που αποκάλυψαν οι ανασκαφικές τομές βαθύτερα από τη στάθμη του δαπέδου της βυζαντινής τράπεζας, τα οποία μπορούν να χρονολογηθούν στην Πρωτοβυζαντινή περίοδο (Εικ. 4) και ενδεχομένως σχετίζονται με τα κατάλοιπα της βασιλικής που είχαν βρεθεί προ 20ετίας κάτω από το Καθολικό της Μονής, κατά τη διάρκεια ανασκαφής έξω από τη βόρεια πλευρά του.

Τριποδίσκοι στήριξης για το ψήσιμο των αγγείων προερχόμενοι από τον κλίβανο © ΥΠΠΟ

Η ανασκαφική τομή στο βορειοανατολικό βοηθητικό διαμέρισμα της υφιστάμενης τράπεζας αποκάλυψε έναν βυζαντινό εργαστηριακό χώρο με αποσπασματικά σωζόμενο κεραμικό κλίβανο, δεξαμενή και αποθέτη (Εικ. 5 και Εικ. 6). Από τα χαρακτηριστικά της λειτουργίας του κλιβάνου μπορούμε να υποθέσουμε ότι αυτός προοριζόταν για την καμίνευση κυρίως μικρών επιτραπέζιων αγγείων (πινάκια, κούπες). Η παρουσία του κλιβάνου δηλώνει την επί τόπου παραγωγή κεραμικής για την κάλυψη των καθημερινών αναγκών της Μονής.

Η αποκατάσταση της τράπεζας όσο και η ανασκαφική έρευνα έγινε με χρηματοδότηση της Αστικής Μη Κερδοσκοπικής Εταιρίας Πολιτιστικού και Κοινωφελούς Έργου ΑΙΓΕΑΣ του Αθανάσιου και Μαρίνας Μαρτίνου.

Πηγή: www.athensvoice.gr

  • YOU
  • YOU
  • YOU
  • YOU
  • YOU
  • YOU
  • YOU
  • YOU

ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΝΤΑ

Μετέωρα: Ένα σπάνιο παγκόσμιο γεωλογικό φαινόμενο μεταξύ ουρανού και γης

Μια από τις πιο ξεχωριστές περιοχές του πλανήτη. Μεταξύ ουρανού και γης, αποτελώντας ένα μονα…

Η Ελλάδα κορυφαίος τουριστικός προορισμός παγκοσμίως

Ελλάδα: Κορυφαίος τουριστικός προορισμός παγκοσμίως Μία ακόμα κορυφαία διάκριση κατέκτησε η Ε…

Μπορεί η σοκολάτα να είναι υγιεινή; Τα συστατικά που κάνουν τα αγαπημένα μας γλυκά θρεπτικά

Αν και για τους περισσότερους από εμάς η σοκολάτα είναι το απόλυτο φαγητό που μας προσφέρει παρη…

Σίδηρος: Ποιοι χάνουν περισσότερο – Ποια τρόφιμα «γεμίζουν» καλύτερα τις αποθήκες του οργανισμού

Τι μπορεί να προκαλέσει στον οργανισμό ή ανεπάρκεια σιδήρου και ποιες τροφές είναι οι καλύτερες …

3 πρακτικοί τρόποι για να αξιοποιήσετε τις γωνίες της κουζίνας σας

Οι κουζίνες είναι χώροι που άσχετα με το μέγεθός τους πρέπει να διαθέτουν ικανοποιητικό αποθηκευ…

ΕΕ: «Επίσημη έρευνα» σε βάρος του TikTok

Πρόκειται για τη δεύτερη διαδικασία αυτού του τύπου στο πλαίσιο των νέων ευρωπαϊκών κανονισμών έ…
  • YOU
  • YOU
  • YOU
  • YOU

ΕΚΔΗΛΩΣΕΙΣ

18 Φεβρουαρίου 2024

Κοπή πρωτοχρονιάτικη πίτας του Πολιτιστικού Συλλόγου «Ο Μπάλλος» [18.02.2024]

Πραγματοποιήθηκε σήμερα ο ετήσιος χορός και η κοπή της Πρωτοχρονιάτικης πίτας του Πολιτιστικού Σ…
17 Φεβρουαρίου 2024

Μουσική και θεατρική παράσταση του Λυκείου Κεραμειών «9 τραγούδια θα σου πω» [16.02.2024]

Παρουσίασε χθες στα Κουρκουμελάτα (Πνευματικό Κέντρο Ιδρύματος Γεωργίου και Μάρης Βεργωτή) η θεα…
13 Φεβρουαρίου 2024

Κοπή πίτας της Ακαδημίας Μπάσκετ Κεφαλονιάς @Αργοστόλι [13.02.2024]

Με μεγάλη επιτυχία και πολύ κόσμο πραγματοποιήθηκε σήμερα στο Κλειστό Γυμναστήριο Αργοστολίου «Α…
13 Φεβρουαρίου 2024

Με άθληση έγινε η κοπή της πίτας του Α.Σ. Κεφαλληνιακού στον Πόρο Κεφαλονιάς

Με μεγάλη επιτυχία, σε ευγενές αθλητικό πνεύμα και με την παρουσία των υπερήφανων γονέων των μαθ…
  • YOU
  • YOU
  • YOU
  • YOU

ΑΦΙΕΡΩΜΑΤΑ

Eξαιρετικά δώρα για την ημέρα του Αγίου Βαλεντίνου από το κατάστημα «Scandalo»
13 Φεβρουαρίου 2024

Eξαιρετικά δώρα για την ημέρα του Αγίου Βαλεντίνου από το κατάστημα «Scandalo»

Στο κατάστημα  «Scandalo» στην πλατεία Καμπάνας θα βρείτε πολλές διαφορετικές και … ιδιαίτε…
Στο κρεοπωλείο «Αφοί Δεληκωστόπουλοι» θα βρείτε γεμιστές καρδιές για να γιορτάσετε την ημέρα του Αγίου Βαλεντίνου
13 Φεβρουαρίου 2024

Στο κρεοπωλείο «Αφοί Δεληκωστόπουλοι» θα βρείτε γεμιστές καρδιές για να γιορτάσετε την ημέρα του Αγίου Βαλεντίνου

Στο στο κρεοπωλείο «Αφοί Δεληκωστόπουλοι» θα βρείτε γεμιστές γιορτινές καρδιές για να γιορτάσετε…
Λαχταριστά γλυκά από τον «Φούρνο Τρίτη Γενιά» για την Ημέρα του Αγίου Βαλεντίνου
13 Φεβρουαρίου 2024

Λαχταριστά γλυκά από τον «Φούρνο Τρίτη Γενιά» για την Ημέρα του Αγίου Βαλεντίνου

Γλυκά σε σχήματα καρδιάς και όχι μόνο θα βρείτε στον φούρνο «Τρίτη Γενιά» για να γιορτάσετε την …
Πρωτότυπες ιδέες δώρων για της 14 Φλεβάρη στο κατάστημα «DMK» στο Αργοστόλι
12 Φεβρουαρίου 2024

Πρωτότυπες ιδέες δώρων για της 14 Φλεβάρη στο κατάστημα «DMK» στο Αργοστόλι

Στο κατάστημα DMK θα βρεις τα κατάλληλα είδη για να εντυπωσιάσεις τον σύντροφο ή την σύντροφο σο…
  • YOU
  • YOU
  • YOU
  • YOU