Το σπίτι του Φώτη και της Ρένας: Ένα συγκινητικό ταξίδι στο παρελθόν
Μια βιωματική περιήγηση στη συλλογική μνήμη, την οικογενειακή ιστορία και την καθημερινότητα μιας άλλης εποχής στα Σαβλάτα
Υπάρχουν τόποι που δεν φιλοξενούν απλώς αντικείμενα, αλλά αναμνήσεις. Χώροι που δεν «εκθέτουν» το παρελθόν, αλλά το ζωντανεύουν. Το σπίτι του «Φώτη και της Ρένας», στα Σαρλάτα, είναι ένας τέτοιος τόπος. Δεν είναι απλώς ένα μουσείο· είναι ένα βιωματικό ημερολόγιο μιας άλλης εποχής, φτιαγμένο με μεράκι, πάθος και, κυρίως, αγάπη. Μια προσωπική υπόθεση του Γεράσιμου Νεόφυτου, που αποφάσισε να μετατρέψει το πατρικό του σε έναν χώρο μνήμης, τιμής και πολιτιστικής διατήρησης.
Η δύναμη της μνήμης και η ανάγκη της συνέχειας
Μετά τον χαμό των γονιών του, ο δημιουργός του μουσείου ένιωσε την ανάγκη να κρατήσει ζωντανή την ιστορία της οικογένειας, του χωριού και μιας ολόκληρης εποχής. Έχοντας το πάθος του συλλέκτη και το αίσθημα της ευθύνης απέναντι στο παρελθόν, αποφάσισε να συντηρήσει και να εκθέσει ένα μέρος από την πλουσιότατη συλλογή του, αντικείμενα που κουβαλάνε μέσα τους μια ιστορία.
Δεν είναι μουσείο με τη στενή έννοια· είναι ένας χώρος που στεγάζει τη συλλογική μνήμη. Το σπίτι μετατράπηκε σε ένα ανοιχτό παράθυρο σε ένα παρελθόν που μοιάζει μακρινό, αλλά είναι ακόμα παρόν στα αντικείμενα, στις μυρωδιές και στις φωνές που ηχούν από τους τοίχους, ανοίγοντας παράλληλα τις πύλες του σε όλους μας.
Αντικείμενα με ψυχή
Η περιήγηση στο σπίτι του Φώτη και της Ρένας είναι μια καθηλωτική εμπειρία. Από την πρώτη στιγμή, ο επισκέπτης αισθάνεται σαν να γυρίζει τον χρόνο πίσω. Στους χώρους του, ειδικά διαμορφωμένους θεματικά, μπορείς να δεις ολόκληρο τον περασμένο αιώνα να περνά μπροστά από τα μάτια σου.
Στο διάδρομο δεσπόζουν πίνακες γνωστών Κεφαλονιτών ζωγράφων. Στο σαλόνι ξεχωρίζουν ένα παλιό πιάνο, η σερβάντα, προσωπογραφίες, καθώς και έπιπλα και καναπέδες εποχής, φυσικά στολισμένα με κεντήματα της προ-γιαγιάς. Σερβίτσια και γυαλικά της προ σεισμού εποχής.
Στα 3 δωμάτια υπάρχουν συλλογές από νομίσματα, ρολόγια τσέπης, φωτογραφικές μηχανές και κοσμήματα μεγάλης για τον ιδιοκτήτη συναισθηματικής αξίας. Ακόμα και μια μηχανή προβολής που χρησιμοποιήθηκε σε σχολείο των Σβορωνάτων.
Ξεχωρίζει η πλούσια λαογραφική συλλογή: αργαλειός, στολές, ραπτομηχανές, υφαντά, εργαλεία επεξεργασίας μαλλιού και λιναριού, ακόμα και αντικείμενα όπως το «σκαλδίνο» και το «μπιντέ» της εποχής.
Δίπλα, το κρεβάτι, η κούνια και η νυφική κασέλα, το μπαούλο της «Βασίλισσας Όλγας», μαζί με ρούχα εποχής. Ακόμα και χειροποίητα παπουτσάκια της οικογένειας Δεμπόνου!
Στην κουζίνα, εργαλεία καθημερινότητας: σίδερα με κάρβουνο, καζάνια για τσιπούρο, ξύλινο ψυγείο, μπακίρια, ποδέλες και αντικείμενα φτιαγμένα στο ίδιο το σπίτι.
Στο χώρο ξεχωρίζει και η παλιά πόρτα του σπιτιού, φυλαγμένη σαν ιερό κειμήλιο.
Το κάθε τι κουβαλά μνήμες από τους γονείς, τους νονούς και τους προνόνους. Είναι όλα εκεί. Όχι απλώς για να τα δούμε, αλλά για να τα νιώσουμε.
Το σιδεράδικο της Κιάρας – Η άγνωστη ηρωίδα μιας εποχής
Ανάμεσα στα πιο μοναδικά και συγκινητικά σημεία του μουσείου, σε ένα κτίσμα δίπλα στον κύριο χώρο του, δεσπόζει το σιδεράδικο της Κιάρας Κατσαΐτη, της γυναίκας σιδερά, μια σπάνια φιγούρα για την εποχή της. Μετά τον θάνατο του άντρα της, Φωτεινού Κατσαΐτη, εκείνη κράτησε ζωντανό το καμίνι, συνέχισε να φτιάχνει καμπάνες, εργαλεία, μέχρι και καντυλιέρηδες, πάντα υπογράφοντας ως «σύζυγος Φωτεινού». Ποτέ με το όνομά της, όπως επέβαλλε η εποχή.
Ο Γεράσιμος, βασισμένος σε έναν πίνακα που απεικονίζει την Κιάρα να δουλεύει στο καμίνι, ανακατασκεύασε με ακρίβεια το σιδεράδικό της. Το φυσερό, το αμόνι, ο τροχός, οι μέγκαινες, όλα είναι εκεί.
Η Κιάρα δεν ήταν απλώς μια τεχνίτρια. Ήταν η ψυχή του σπιτιού, μια μαχήτρια, που άφησε πίσω της σημαντικό έργο και μια βαριά πολιτισμική παρακαταθήκη. Συνέχισε να φτιάχνει καμπάνες μέχρι και το 1929, ενώ πέθανε από φωτιά το 1936. Σήμερα, οι περισσότερες από τις υπάρχουσες καμπάνες εποχής είναι «Κατσαΐτέικες», χαρακτηριστικό της τέχνης του Φωτεινού & της Κιάρας.
Η Κιάρα, επειδή δεν είχε παιδιά, έφερε στα Σαρλάτα την νόνα και τον παππού του Γεράσιμου Νεόφυτου από τα Φραγκάτα. Έδωσε στον πατέρα του το όνομα του άντρα της, του Φωτεινού, το οποίο πέρασε ο Γεράσιμος και στον γιο του. Έτσι, ο χώρος αυτός πέρασε από εκείνη στην οικογένεια του Γεράσιμου με τα χρόνια.
Ένας τόπος που αξίζει να τον ζήσεις
Το σπίτι του Φώτη και της Ρένας δεν είναι ένα τυπικό μουσείο. Είναι μια εμπειρία, ένα συναίσθημα, μια μυστική αγκαλιά από το παρελθόν. Κάθε αντικείμενο εκεί ψιθυρίζει μια ιστορία, κάθε δωμάτιο αναπνέει μια ανάμνηση. Είναι μια κατάθεση ψυχής από έναν άνθρωπο που δεν ήθελε να αφήσει τη μνήμη να χαθεί, αλλά να τη μοιραστεί.
Σας προσκαλούμε να το επισκεφθείτε, κατόπιν συνεννόησης, και να αφήσετε κι εσείς ένα κομμάτι της καρδιάς σας σε αυτόν τον ξεχωριστό χώρο. Ο Γεράσιμος Νεόφυτος και η Κατερίνα Μουίκη θα σας υποδεχτούν με αληθινή φιλοξενία και θα σας χαρίσουν ένα ταξίδι αξέχαστο.
