Το online περιοδικό για την Κεφαλονιά
14/05/2010

Νικόλας Βουτσινάς: Ο λατινιέρης της Σάμης

Η σημερινή εξέλιξη και η πρόοδος της τεχνολογίας παραμέρισε ορισμένα από τα επαγγέλματα, ιδίως τα παραδοσιακά, ώστε πλέον πολλά από αυτά να έχουν περάσει στο μουσειακό είδος της παράδοσης. Ένα από αυτά που ακόμη αντιστέκεται είναι και το επάγγελμα του λατινιέρη. Σε άλλα μέρη το επάγγελμα αυτό ταυτίζεται με τις ονομασίες τενεκετζής και φαρναρτής.



Ένας από τους παλιούς λατινιέρηδες είναι και ο Νικόλας Βουτσινάς, που ζει συνταξιούχος σήμερα στη Σάμη. Ο πατέρας του Νικόλα, Βαλσαμάκης Κωνσταντίνου Βουτσινάς (1893-1983), καταγόμενος από τα Πουλάτα ασχολήθηκε αρχικά με το εμπόριο, αλλά επειδή η δουλειά του δεν απέδιδε αρκετά, πήγε στην Πάτρα όπου και έμαθε την τέχνη του λατινιέρη. Έπειτα, γύρισε στη Σάμη, όπου και εγκαταστάθηκε μόνιμα, δημιούργησε οικογένεια και ασχολήθηκε με το επάγγελμα που έμαθε. Το λατινιέρικό του ήταν προσεισμικά στο κέντρο της Σάμης, δίπλα στο μεγάλο κτίριο του Σπαθή.

Στην εποχή του Βαλσαμάκη, προσεισμικά, υπήρχαν και άλλοι δυο λατινιέρηδες στη Σάμη, ο Γεράσιμος Κοσμάτος (Μαλιφούτσης) και ένας Κεφαλονίτης που επέστρεψε από την Αμερική, ο οποίος ασχολήθηκε για λίγο καιρό με το επάγγελμα του λατινιέρη και μετά το εγκατάλειψε.

Ο Νικόλας Βουτσινάς από μικρός μαθήτευσε κοντά στον πατέρα του την τέχνη του λατινιέρη και στην πορεία βλέποντας ότι δεν του προσφέρει τα απαραίτητα, έγινε ο υδραυλικός της περιοχής του.

Δεν υπήρχε νοικοκυριό πριν λίγες δεκαετίες που να μην είχε τενεκεδένια αντικείμενα για την καθημερινή χρήση. Ιδίως στην ύπαιθρο, όπου οι ασχολίες των κατοίκων ήταν δυσκολότερες. Κουβάδες, σίκλους για να βγάζουν νερό από τα πηγάδια, σικλάκια για το γάλα, μπουριά για τις σόμπες, λεκάνες, βρυσούλες, ποτιστήρια, καζάνια για να πλένουν τα ρούχα και λεκάνες μπάνιου, χωνιά, μαστραπάδες, ροΐ λαδιού, λαδοφάναρα, κλεφτοφάναρα, φανάρια φαγητού, λαδολύχναρα, γκαζοκάντηλα, φανάρια θυέλλης και τόσα άλλα, κατασκευασμένα όλα από το λατινιέρη. Ήταν ένα επάγγελμα επικερδές, αρκεί στην περιοχή να μην ήταν πολλοί που να ασχολούνται με αυτό, για να υπάρχει στους λίγους, μεγάλη ζήτηση.

Μπαίνοντας στο εργαστήρι του Νικόλα Βουτσινά στη Σάμη, δίπλα στο σπίτι του, γιόμισαν τα μάτια σου από ένα πλήθος, μικροπραγμάτων, εργαλείων, λαμαρίνες, βρυσούλες, τενεκεδένια αντικείμενα και τόσα άλλα κατασκευασμένα από αυτόν, παραταγμένα σε ράφια, που λίγο πολύ, όλοι μας τα έχουμε χρησιμοποιήσει και μας είναι γνώριμα.

Τα υλικά, ο Νικόλας και πιο παλιά ο πατέρας του, τα αγόραζαν από την Πάτρα, από τα καταστήματα του Πραπόπουλου και του Γαλανόπουλου. Ο λατινιέρης χρησιμοποιούσε λαμαρίνα γαλβανισμένη, η οποία είχε τσίγκο και μπορούσε να χρησιμοποιηθεί για σκεύη νερού, και αγαλβάνιστη, που με αυτή έκανε ταψιά φούρνου (τσερέπες φωτιάς). Επίσης τενεκέ (λαμαρίνα με κασσίτερο) που τη χρησιμοποιούσε για πιθάρια λαδιού και ρογιά.



Παλαιότερα, οι λατινιέρηδες περνούσαν από τις γειτονιές και επιδιόρθωναν τα τενεκεδένια ή άλλα μεταλλικά σκεύη και αντικείμενα, που είχαν τρυπήσει ή σπάσει.

Για εργαλεία χρησιμοποιούσε ο λατινιέρης τα ψαλίδια, μαστόλα (ξύλινα σφυριά), τανάλιες, κατσαβίδια, μέτρο, κολλητήρια διαφόρων τύπων, μικρά και μεγάλα, φυσερά (τα παλαιότερα ήταν με κάρβουνα και μετά το ʼ50 λειτουργούσαν με βενζίνα), άλλα τοποθετημένα πάνω στον πάγκο εργασίας και άλλα πάνω σε ράφια. Επίσης, νισαντήρι (πέτρα για να γανώνει το κολλητήρι), καλάι (κασσίτερος) και μολύβι για να κάνει τη μολυβδοκόλληση. Σε γυάλινα δοχεία είχε το σπίρτο του άλατος ή υδροχλωρικό οξύ, όπως λέγεται. 

Για την κόλληση της λαμαρίνας ήθελε άσβεστο σπίρτο του άλατος, που με το πινέλο άλειφε τη λαμαρίνα πριν την κόλληση. Όταν έβαζε τσίγκο μέσα στο υδροχλωρικό οξύ, έσβηνε και γινόταν ελαφρύ, δηλαδή άσπρο, και δε χάλαγε τον τενεκέ. 

Ο Νικόλας Βαλσαμάκη Βουτσινάς, πάλεψε με τη λαμαρίνα και τον τενεκέ, έδινε στα υλικά του το σχήμα που ήθελε ο κάθε πελάτης του και σήμερα με πολλή αγάπη μιλάει για τη δουλειά του. Το 1961 έφτιαξε το λατινιέρικό του στη θέση Καμίνια της Σάμης, δίπλα στην οικία του, όπου υπάρχει και σήμερα. 

Βασικοί πελάτες του οι τυροκόμοι που χρησιμοποιούσαν δοχεία κατασκευασμένα από το λατινιέρη, όπως δοχεία με λαμαρίνα γαλβανισμένη για να αντέχει στο νερό και να μη σκουριάζει. Καθώς και στις «μπούκλες του γαλατά», στις καρδάρες και στα καζάνια που έβραζαν το γάλα ήταν από τενεκέ (λαμαρίνα που έχει κασσίτερο).



Σήμερα, οι λαμαρίνες έχουν αλουμίνιο, υπάρχει όμως και η ανοξείδωτη σε τρία είδη, που έχει πρόβλημα στο κόλλημα, λόγω του ότι έχει νικέλιο και δεν πιάνει εύκολα το καλάι. Σε αυτή την περίπτωση θέλει πολύ καλό καθάρισμα για να πιάσει η κόλληση. 

Ήλθαν και έρχονται καθημερινά όλο και νέα προϊόντα της τεχνολογικής εποχής μας, ιδίως το νάιλον και το πλαστικό, το οποίο εκτόπισε τη λαμαρίνα. Ανοικτομάτης και εργατικός στο χαραχτήρα του ο Νικόλας Βουτσινάς, κατάλαβε νωρίς πως η δουλειά του λατινιέρη περνάει κρίση και στράφηκε παράλληλα στο επάγγελμα του υδραυλικού. Βέβαια, ποτέ δεν εγκατέλειψε την αρχική του εργασία που τόσο αγάπησε. Στη Σάμη και στη περιοχή της Πυλάρου, ασχολήθηκε ως υδραυλικός για να μπορέσει να ζήσει την οικογένειά του. Το 1974 τοποθέτησε στα Ζερβάτα τα υδρόμετρα (τα ρολόγια νερού), κερδίζοντας το δημόσιο διαγωνισμό για το έργο.

Σήμερα συνεχίζει να ζει στη Σάμη του, ασχολείται με οτιδήποτε για να περάσει η μέρα του, μιλά με αγάπη για την παλιά εργασία του ως λατινιέρης και υδραυλικός. Χαίρεται όταν μιλάει για το λατινιέρικό του, για το στέκι του, που όλα εκεί μέσα είναι τακτοποιημένα, παρακολουθεί την επικαιρότητα και ενημερώνεται για τις εξελίξεις της τεχνολογίας. Κρύβει μέσα του το ανήσυχο και το ερευνητικό στοιχείο, αγαπά το θέατρο και γενικά του αρέσει να μαθαίνει καθημερινά.

Στην αυλή του, πριν ο ήλιος προφθάσει και μας δει, μιλήσαμε για όλα αυτά. Συντροφιά με τη σύζυγό του, την κα Πόπη, χάρηκα τη φιλοξενία, το κέρασμα, το χιούμορ, και συζητήσαμε γενικά για τη ζωή στη Σάμη. Τόσο ο Νικόλας όσο και η σύζυγός του, είναι άνθρωποι που συμμετέχουν με τον τρόπο τους στα κοινά της πόλης του. Πρόθυμοι, καλοσυνάτοι και χαμογελαστοί δεν ξεχνούν πως το καλό αστείο φέρνει την καλή επικοινωνία. Είναι άνθρωποι του λαού, του μεροκάματου, οικογενειάρχες, της δουλειάς, του κόπου, πλημμυρισμένοι με αγάπη που σε κερδίζουν με την απλότητα και την ανοικτοσύνη, γιατί έχουν κάτι να πούνε οι πράξεις τους και η καρδιά τους.

 

Youtube Feed

Instagram Feed

kefalonitis (kefalonitismag)
kefalonitis (kefalonitismag)
kefalonitis (kefalonitismag)
kefalonitis (kefalonitismag)
kefalonitis (kefalonitismag)
kefalonitis (kefalonitismag)

Copyright © 2002 - 2018 kefalonitis.com
Το σύνολο του περιεχομένου και των υπηρεσιών του kefalonitis.com διατίθεται στους επισκέπτες αυστηρά για προσωπική χρήση.
Απαγορεύεται η χρήση ή επανεκπομπή του, σε οποιοδήποτε μέσο, μετά ή άνευ επεξεργασίας, χωρίς γραπτή άδεια του εκδότη.

Dual Design Agency