Το online περιοδικό για την Κεφαλονιά
02/03/2011

Η παλιά μασκαρία στα Δαμουλιανάτα

Οι εκδηλώσεις των απόκρεων στα χωριά είχαν λαϊκό χαρακτήρα και στηρίζονταν στους πρωτοχορευτές της περιοχής καθώς και στους οργανοπαίχτες. Το βιολί και η κιθάρα, το μαντολίνο και πιο παλιά το σκορτσάμπουνο, ήταν όργανα που χρησιμοποιούνταν από τους εκτελεστές της μουσικής παράδοσης. Τα αλώνια και οι πλατεία του κάθε χωριού ήταν ο τόπος μάζωξης και γινόταν όλη η χορευτική και διασκεδαστική διαδικασία της καρναβαλικής περιόδου.

Ο λαογράφος καθηγητής Δημήτριος Λουκάτος μας ενημερώνει πως στα Δαμουλιανάτα (Από πληροφορίες που είχε από τον Κώστα Χρ. Ζαφειράτο), γίνονταν οργανωμένες μασκαρίες γύρω στα 1900. Μαζεύονταν κι άλλοι από τα γύρω χωριά και έκαναν μασκαρίες που άφησαν εποχή.



Όλο το χωριό έδινε κάτι στην επιτροπή για τις προετοιμασίες τους και οι νοικοκυρές δάνειζαν τα χρυσαφικά τους, τα σκουλαρίκια, τις καδένες και τα βραχιόλια τους, για να φορέσουν οι ντάμες. Οι πλούσιοι έδιναν και αυτοί τα ρολόγια τους και ότι άλλο είχαν για να ντύσουν του Γιανίτσαρους ή Γιανιτσαραίους.

Οι Γιανίτσαροι ήταν άνδρες λεβεντόκορμοι, φορούσαν φουστανέλα ελληνική (Σημαντικό αυτό για τα Επτάνησα), έβαζαν το γιλέκο που ήταν πλουμιστό και χρυσοκέντητο, σκάρτσες άσπρες μεγάλες και πάνω έβαζαν τις Γκέτες, παπούτσια ελαφρά και στο κεφάλι έβαζαν τη Ορλάντα. Η ορλάντα ήταν μια χάρτινη περικεφαλαία που την έφτιαχναν οι παλιοί, την έντυναν με τσόχα και τη στόλιζαν με διάφορα μπιχλιμπίδια (Κουμπιά γυαλιστερά, κομμάτια από καθρέπτη και διάφορες εικόνες ή φωτογραφίες) για να τραβούν τα μάτια όσων παρακολουθούσαν την χορευτική του δεξιότητα. Κάθε Γιανίτσαρης είχε τη ντάμα του, που ήταν επίσης άνδρας που έπαιζε το ρόλο της γυναίκας - ντάμας. Χόρευαν με πραγματική λεβεντιά και χάρη, ξεσήκωναν δε όλο τον κόσμο.

Χόρευαν και διασκέδαζαν στα Δαμουλιανάτα, στο πλάτωμα μπροστά από το σχολείο ή στο Σταυρό, δηλαδή στην πλατειούλα του Τζανή Αλιβιζάτου. Ο Κωστάκης Χρήστου Ζαφειράτος, ο βιολιστής, έφτιαχνε τα καπέλα, τις ορλάντες ή περικεφαλαίες για να τις φορέσουν οι Γενιτσαραίοι που έπρεπε να πρωτοστατήσουν στη μασκαρία. Οι χοροί που «βαρούσαν» τα όργανα ήταν οι Κεφαλονίτικοι: Μπάλλος, Κουτσοσταματητό, Γύρες,Μέρμηγκας, Μανέττας και Καλαματιανά, τα Κεφαλονίτικα συρτά. Δεν έλλειπαν οι Καντρίλιες και το Γαΐτανάκι και οι ευρωπαϊκοί χοροί όπως τα βαλς και τα ταγκό και οι μαζούρκες και πόλκες.

Υπήρχαν και αυτοί που ντύνονταν ματσαδόροι, με τομάρια και άλλα δέρματα και κουδούνια, άνοιγαν δε δρόμο μέσα στη μασκαρία.. Ματσαδόροι με κουδούνια και τομάρια ντύνονταν συνήθως οι: Ιωάννης Γερασίμου Ευαγγελάτος και Νικόλας Γερασίμου Ευαγγελάτος, οι οποίοι άνοιγαν δρόμο και έδιναν κέφι στον κόσμο.

Από τους πρωταγωνιστές του χορού ήσαν: Σωτήρης Μιλτιάδη Μαντέλης, Παύλος Στέφανου Τζουγανάτος (Παυλής), Σπυράγγελος Βασιλείου Τζουγανάτος, Παύλος Σπύρου Μαντέλης, Σάββας Ευαγγέλου Ευαγγελάτος, Κωστάκης Χρήστου Ζαφειράτος, Βιολιτζής, Γεώργιος Αριστόβουλου Θεοφιλάτος, (Ραζής), Ανδρέας Γερασίμου Θεοφιλάτος, Ζαχαρίας Γερασίμου Απολλωνάτος, Ανδρέας Σπυράγγελου Τζουγανάτος, Δημήτρης Γερασίμου Ευαγγελάτος. Επίσης οι πρωτοχορεύτριες: Διαμαντίνα Ανδρέα Αλιβιζάτου, Ροζαλία Ζαφειράτου, Ολίβια Ζαφειράτου, Ευαγγελία Θεοδόση Ευαγγελάτου, Θοδώρα Σιμωνετάτου, Δανάη Μαλλιώρη, Ηγησώ Ευαγγέλου Ζαφειράτου και άλλες.

Δυστυχώς, σήμερα χάθηκε οριστικά αυτός ο καρναβαλικός χωριάτικος τρόπος διασκέδασης μασκαρίας και τη θέση του έχουν πάρει οι διάφορες εκδηλώσεις που οργανώνονται από το Δήμο Παλικής ή τον Πάρεδρο του κοινοτικού διαμερίσματος των Δαμουλιανάτων. Βέβαια, η κεφαλλονίτικη παλιά μασκαρία που γινόταν στα χωριά επί το πλείστον, έχει παντού ξεχαστεί και αλλάξει μορφή. Ευτυχώς, κάποιοι ρομαντικοί προσπαθούν να την αναβιώσουν και να κρατήσουν την παράδοση των παλαιοτέρων.

Οι πληροφορίες και η κατάθεση της μνήμης, δόθηκαν από τους: Παύλο Κυριάκου Γονή, Γεράσιμο Ιωάννη Ευαγγελάτο, Ανδρέα Νικολάου Ζαφειράτο, Διονύση Κωνσταντίνου Μαλλιώρη, Ιωάννη Ανδρέου Δαούση, Ανδρέα Σπυράγγελου Τζουγανάτο, Σωτήρη Μιλτιάδη Μαντέλη, Γεράσιμο Ανδρέα Αλιβιζάτο και ιδιαιτέρως από τον Απολλωνάτο Ζαχαρία. Όλοι κάτοικοι του χωριού Δαμουλιανάτα.

Youtube Feed

Instagram Feed

kefalonitis (kefalonitismag)
kefalonitis (kefalonitismag)
kefalonitis (kefalonitismag)
kefalonitis (kefalonitismag)
kefalonitis (kefalonitismag)
kefalonitis (kefalonitismag)

Copyright © 2002 - 2018 kefalonitis.com
Το σύνολο του περιεχομένου και των υπηρεσιών του kefalonitis.com διατίθεται στους επισκέπτες αυστηρά για προσωπική χρήση.
Απαγορεύεται η χρήση ή επανεκπομπή του, σε οποιοδήποτε μέσο, μετά ή άνευ επεξεργασίας, χωρίς γραπτή άδεια του εκδότη.

Dual Design Agency