Το online περιοδικό για την Κεφαλονιά
19/04/2010

Νικόλαος Τσιλίφης: Ένας μαέστρος με μεγάλη προσφορά

Ο Νικόλαος Τσιλίφης γεννήθηκε στο Ληξούρι το 1910. Από μικρός μαθήτευσε στη Φιλαρμονική Σχολή Ληξουρίου με αρχιμουσικό το Σπύρο Ζερβό (Κουτσουμπή). Κοντά σε αυτόν τον εξαίρετο δάσκαλο θα μάθει κορνέτα και θα εξελιχθεί πρώτος και σπουδαίος πάνω σε αυτό το όργανο. Συνέχισε την πορεία του στη Φιλαρμονική όταν ήταν αρχιμουσικός ο Κερκυραίος Λεωνίδας Δαπέργολας, τον οποίο και αντικατέστησε το 1937 ως το 1944 στη θέση του μαέστρου της Σχολής.

 

Παράλληλα με την παρουσία του στη Φιλαρμονική ως πρώτος κορνετίστας, το 1932 έκανε την πρώτη προσπάθεια του και δημιούργησε τον «Χορωδιακόν Μουσικό Όμιλον Ληξουρίου». Αυτό το χορωδιακό σχήμα θα το επανδρώσει με τους τροβαδούρους και αριετταδόρους του Ληξουριού και θα συμμετέχει στις εκδηλώσεις με τα τραγούδια του τόπου μας. Έτσι, κάποιοι χορωδοί του ήταν οι: Γεράσιμος Περάτη (βαρύτονος), Αλέκος Καμινάρης ο κουρέας (βαρύτονος), Σπύρος Αραβαντινός, ο Παπόρος όπως τον έλεγαν (μπάσσος), Ηλίας Δ. Μηνιάτης (βαρύτονος), Σπύρος Βεντούρας, Διονύσης Θεοδωράτος - Μαργέτης και άλλοι.

Με την ευκαιρία αυτής της χορωδίας, η οποία αποτελείτο από καλούς αριετταδόρους και κανταδόρους, δόθηκε στον τότε εκκολαπτόμενο μαέστρο το κίνητρο να καταγράψει μουσικά στο πεντάγραμμο αριέττες, που τις τραγουδούσαν οι χορωδοί του. Αυτή ήταν και η πρώτη μουσική καταγραφή που έγινε πάνω σε αυτό το λαϊκό μουσικό είδος του Ληξουρίου.

Έχοντας όμως, ο Νίκος Τσιλίφης, μουσική ανησυχία και επιθυμία να παιδευτεί περισσότερο στη μουσική και να ανακαλύψει τα μυστικά της θείας τέχνης, βρέθηκε στην Αθήνα το 1933 και γράφτηκε στο Ωδείο Αθηνών για να συνεχίσει τις μουσικές του σπουδές. Με καθηγητές τον Φιλοκτήτη Οικονομίδη και το Γεώργιο Σκλάβο, σπούδασε ανώτερα θεωρητικά, παίρνοντας πτυχίο αντίστιξης, φούγκας, σύνθεσης και ενορχήστρωσης έργων για μπάντα.
Ωστόσο, έπαιζε πιάνο, κιθάρα και κορνέτα, μα πάνω από όλα ήταν προικισμένος με μια θαυμάσια φωνή βαρυτόνου. Φωνή που την καλλιέργησε στο διάστημα που σπούδαζε στο ωδείο.

Το 1936 θα γυρίσει στο Ληξούρι και θα καταρτήσει δεύτερη χορωδία και μαντολινάτα με την επωνυμία «Ερασιτεχνικός Μουσικός Όμιλος Ληξουρίου - Η Φρέγια», όπου θα δώσει συναυλίες τόσο σε Ληξούρι και Αργοστόλι όσο και σε άλλα μέρη του νησιού.

Ο μαέστρος και συνθέτης Κ. Μπουχάγιερ μέσω του τύπου της εποχής να φέρεται κολακευτικά για τις εκδηλώσεις του Ομίλου: «Την παραπάνω Κυριακήν, στην αίθουσα του Κοινοτικού Μεγάρου Ληξουρίου, εδόθη η προαγγελθείσα συναυλία υπό του εκεί νεοϊδρυθέντος Ερασιτεχνικού Ομίλου «Χορωδίας και μαντολινάτας..».... Το πρόγραμμα, εις το σύνολόν του του εξετελέσθη αρκετά καλά. Οπωσδήποτε είναι άξιοι συγχαρητηρίων όλοι οι αποτελούντες τον Όμιλον αυτόν και ιδιαιτέρως ο διευθύνων αυτόν κ. Νικόλαος Τσιλίφης τον οποίον η κοινωνία του Ληξουρίου οφείλη να υποστηρίξη...».

Αξιολογώντας τα προγράμματα των εκδηλώσεων αυτής της χορωδίας και μαντολινάτας, διαπιστώνει κανείς τη σοβαρή δουλειά και το μεράκι του μαέστρου για να παρουσιάσει εκδηλώσεις με μουσική ποιότητα. Το ρεπερτόριο του μουσικού ομίλου ήταν ποικίλο, από καντάδες, λαϊκές και έντεχνες, κλασικές μελωδίες, έργα για μαντολινάτα, μονωδίες και ντουέτα. Επίσης, η καλλιτεχνική παρουσία του τότε μαθητή του Εθνικού Ωδείου, βαρύτονου, Τάση Κοντογιαννάτου, λάμπρυνε την πορεία του Μουσικού Ομίλου. 

Για λίγα χρόνια ο Νίκος Τσιλίφης δίδαξε στο Γυμνάσιο Ληξουρίου ως μουσικός.     Το 1944, φτασμένος ως μαέστρος αποφασίζει να εγκατασταθεί στην Αθήνα. Το 1945 συγκρότησε στην Αθήνα την πολυφωνική εκκλησιαστική χορωδία του Αγίου Νικολάου Πευκακίων (την οποία διεύθυνε έως τον θάνατό του) και το 1947 ίδρυσε την «Αθηναϊκή Καντάδα» και έτσι προσέφερε τα μέγιστα στο παραδοσιακό και έντεχνο χορωδιακό τραγούδι. Πέρα από ανδρικές χορωδίες, ίδρυσε και «Γυναικεία Χορωδία», η οποία εμφανιζόταν στις εκπομπές που έκανε στο ραδιόφωνο. Στη συνέχεια, οι δυο αυτές χορωδίες αποτέλεσαν τη «Μικτή Χορωδία του Νικολάου Τσιλίφη», που έπαιρνε μέρος στα προγράμματα της Συμφωνικής Ορχήστρας της τότε Ε.Ι Ρ. με κλασσικό συνήθως ρεπερτόριο.

Με αυτήν τη χορωδία ο Τσιλίφης θα δημιουργήσει μια μεγάλη πολιτισμική παράδοση, η οποία δύσκολα θα ξεχαστεί (ακόμη και μετά τη διάλυσή της), και θα ανοίξει δρόμους για νεότερους μουσικούς που θα ασχοληθούν με το είδος των τραγουδιών. Ιδιαίτερα μετά τους σεισμούς του 1953, το ραδιόφωνο μετέδιδε τραγούδια της «Χορωδίας και Μαντολινάτας –Τσιλίφη». Αυτό την έκανε πασίγνωστη και δημοφιλή, επιτρέποντάς της να συνεχίσει το δύσκολο δρόμο της σε ένα απαιτητικό μουσικό είδος, που μέρα με τη ημέρα χανόταν.

Καντάδες της παλιάς Αθήνας, της Κεφαλονιάς, τραγούδια συνθετών που ήταν ξεχασμένα, αναβίωσαν στη μπαγκέτα και διδασκαλία του Τσιλίφη και στα χείλη των χορωδών του. Τραγούδια της χορωδίας έγιναν γνωστά τόσο από τις εκδηλώσεις όσο και τις παρουσιάσεις τους από το ραδιόφωνο.

Από τη χορωδία Τσιλίφη πέρασαν καλλίφωνοι τραγουδιστές, αρκετοί από τους οποίους διέπρεψαν σε μεγάλα λυρικά θέατρα του κόσμου, όπως οι: Νικόλας Ζαχαρίου, Κ. Εγκορφόπουλος, Αρ. Πανταζηνάκος, Δ. Τσακίρης, Κ. Τρωγαδής, Κασσιμάτης και άλλοι.
Επίσης, θα συμμετέχει το 1957 στην κινηματογραφική ταινία «Μπάρμπα Γιάννης Κανατάς», έχοντας τη μουσική επιμέλεια και τη μουσική σύνθεση σε αυτό το έργο. Τον βρίσκουμε δε ως σολίστ μαζί με άλλους στο θεατρικό έργο «Ο ηλίθιος» του Μανώλη Σκουλούδη, που παρουσιάστηκε στη Θεατρική Κεντρική Σκηνή το 1946.

Στα 1950 παντρεύεται τη μουσικό κ. Φωφώ Τσιλίφη, με την οποία απόκτησαν ένα παιδί, τον Γεράσιμο, διάσημο μουσικό που ζει και δραστηριοποιείται στο εξωτερικό.

Στα πεπραγμένα του Νίκου Τσιλίφη βρίσκεται και η ίδρυση της Γυναικείας Χορωδίας του Νοσοκομείου Παίδων «Αγία Σοφία». Διηύθυνε δε τη φιλαρμονική της Αστυνομίας Πόλεων και από το 1957 έως 1959 υπηρέτησε ως αρχιμουσικός στη Φιλαρμονική του Δήμου Υμηττού. Επίσης, από το 1958 οργάνωσε τη Χορωδία της Εργατικής Εστίας. Από το 1967 έως το 1976 διεύθυνε μαντολινάτες και χορωδίες. Ήταν από τα ιδρυτικά μέλη της Ένωσης Ελλήνων Αρχιμουσικών (1962).

Ο Νικόλαος Τσιλίφης πέρα από σπουδαίος μαέστρος, που με το έργο του ανάδειξε το καλό τραγούδι, το κανταδόρικο, έντεχνο και λαϊκό, ήταν συνθέτης και ενορχηστρωτής μουσικών τεμαχίων. Βέβαια, δεν ασχολήθηκε ιδιαίτερα με τη σύνθεση, όμως μας άφησε αξιόλογα τραγούδια για χορωδία, ιδιαίτερα θρησκευτικού χαραχτήρα. Επίσης, συνέθεσε εμβατήρια και άλλα έργα για μπάντα.

Ακολουθεί μια αναφορά στα έργα του Νίκου Τσιλίφη, όπως τα κατέγραψα και τα παρουσίασα στο 18ο Διεθνές Μουσικό Χορωδιακό Φεστιβάλ Κεφαλονιάς (26/8/1995 έως 31/8/1995), με την οργάνωση των Δήμων Αργοστολίου και Ληξουρίου, το οποίο ήταν αφιερωμένο στη μνήμη του.

1.Εμβατήριο «Ο Γράμμος» σε στίχους του Γ. Κούρτη, Αθήνα 27-10-1948 και εξετελέσθη από τον Ραδιοφωνικό Σταθμό της Αθήνας στις 28-10-1948, για χορωδία και πιάνο

2.Marcia Funebre (πένθιμο εμβατήριο)

3.Εμβατήριο «Ε.Ο.Κ.Α», Αθήνα 9-9-1956

4.«Προς λυκιδέα παραίνεσις» για χορωδία σε στίχους ONRER

5.«Άγιε Βασίλη» σε στίχου Μιχαήλ Στασινόπουλου

6.«Χριστούγεννα» σε στίχους Γ. Δροσίνη

7.«Ωσαννά» σε στίχου Αθανασίου Πώλου

8.«Μετά των Αγίων» και «Αιωνία η μνήμη» για χορωδία, Αθήνα 5-1-1957

9.«Τροπάριο της Κασσιανής» για χορωδία γυναικών, Αθήνα 1952

10.«Έλαμψε το φως» έργο εκκλησιαστικό για αρμόνιο και χορωδία

11. «Προσευχή»

12.«Το προσταχθέν» για μικτή χορωδία

13.«Αιωνία η μνήμη» για χορωδία και αρμόνιο, Αθήνα, Απρίλης 1960

14.«Στην Ελλάδα», χορωδιακό τραγούδι σε στίχους του Ν. Περφέτου

15.«Χριστούγεννα» σε στίχους του Ιωάννη Πολέμη

16.«Απολυτίκιον του Αγίου Παϊσίου Παναγή», έτος 1976, για τον Παπά Μπασιά

17.«Έτερον Απολυτίκιον του Αγίου Παϊσίου Παναγή», έτος 1976

18.«Κι όμως» ταγκό

19.«Αχ! μα πως»

Το έργο του Νικολάου Τσιλίφη ήταν σωτήριο για τα νοσταλγικά παλιά τραγούδια, ιδίως για τα κανταδόρικα λαϊκά και έντεχνα. Τα αποτύπωσε δε με τη χορωδία του σε δίσκους και έτσι μπόρεσαν να γίνουν γνωστά στον κόσμο. Εξεδόθηκαν στους LP δίσκους της χορωδίας: «Καντάδες του παλιού καιρού» 1 και 2 (1964 και 1965), «Παλιές καντάδες» 1968, «Μια εποχή» 1968, «Χθες, σήμερα, αύριο» 1968, «Αν παρήλθον» 1969 και ανατυπώθηκε το 1973, «Οι χρόνοι εκείνοι» 1977, «Αξέχαστη εποχή- καντάδες» 1982. 

Παραπομπές:  Βλ. Εφημερίδα «Παρατηρητής» 7-3-1936, αρ. φυλ 369, σελ. 3.



Κείμενα – Παρουσίαση:Γεράσιμος Σωτ. Γαλανός

 

 

Youtube Feed

Instagram Feed

kefalonitis (kefalonitismag)
kefalonitis (kefalonitismag)
kefalonitis (kefalonitismag)
kefalonitis (kefalonitismag)
kefalonitis (kefalonitismag)
kefalonitis (kefalonitismag)

Copyright © 2002 - 2018 kefalonitis.com
Το σύνολο του περιεχομένου και των υπηρεσιών του kefalonitis.com διατίθεται στους επισκέπτες αυστηρά για προσωπική χρήση.
Απαγορεύεται η χρήση ή επανεκπομπή του, σε οποιοδήποτε μέσο, μετά ή άνευ επεξεργασίας, χωρίς γραπτή άδεια του εκδότη.

Dual Design Agency