Το online περιοδικό για την Κεφαλονιά
21/03/2010

Νίκος Φωκάς (1927 - σήμερα) - Ποιητής & Συγγραφέας

Ο Νίκος Φωκάς γεννήθηκε στην Κεφαλονιά το 1927. Έζησε τα παιδικά του χρόνια στην Αθήνα. Σπούδασε Φιλολογία και Ιστορία - Αρχαιολογία του Πανεπιστήμιου της Αθήνας. 

 

Άσκησε διάφορα επαγγέλματα. Από το 1962 έως το 1972 υπηρέτησε στην Ελληνική Υπηρεσία του BBC, στο Λονδίνο. Από το 1972 έως το 1974 εργάστηκε στην αγγλική πρωτεύουσα ως ελεύθερος δημοσιογράφος. Επιστρέφοντας στην Ελλάδα το 1974 εργάστηκε στη Μέση Εκπαίδευση και το ραδιόφωνο έως το 1982. Το έτος αυτό ταξίδεψε στις Η.Π.Α. ως προσκεκλημένος του Διεθνούς Προγράμματος Συγγραφέων. Στην επιστροφή του αφιερώθηκε στη συγγραφή και τη μετάφραση λογοτεχνίας, καθώς και τη διδασκαλία δημιουργικής γραφής. 

Έχει μεταφράσει στα ελληνικά βιβλία των: Π. Μεριμέ, Γ. Γκλοβάσκι, Κ. Μποντλέρ, Ι. Μέγεντορφ, Τ. Χάρντι, Α. Φλέμινγκ, Ρ. Φροστ, Ζ.Π. Σαρτρ κ.α. 

Έχει λάβει μέρος σε διάφορα ελληνικά και διεθνή συμπόσια και σεμινάρια για τη λογοτεχνία. Έργα του που έχουν εκδοθεί: 
Ποιητικές Συλλογές 
Κυνήγια από σύγχρονα γεγονότα, ιδιωτική έκδοση, 1954 
Δύο φορές τ' όνειρο, Αθήνα, Δίφρος, 1957 
Μάρτυρας Μοναδικός, Αθήνα, Δίφρος, 1961 
Προβολή πάνω σε γαλάζιο, Αθήνα, Ερμείας, 1972 
Συλλυπητήρια σε μια μέλισσα, Αθήνα, Ερμείας, 1976 
Ο μύθος της καθέτου, Αθήνα, Κρύσταλλο, 1981, 
Ύψιλον, 1999 Προβολέας στα μάτια, Αθήνα, Κρύσταλλο, 1985, Ύψιλον, 1999 
Γκρίζο χρώμα θερμό, Αθήνα, Κρύσταλλο, 1989 
Ένα σημείο προσήλωσης, Αθήνα, Ύψιλον, 1993 
Κοχυβαδάκια, Αθήνα, Ύψιλον, 1993 
Στον ποταμό Κολύμα, Αθήνα, Ύψιλον, 1997
Βραβείο ποίησης 1998, του περιοδικού Διαβάζω 
Το μέτρο της κραυγής μας, Αθήνα, Ύψιλον, 2000 

Έμμετρο Αφηγηματικό Ποίημα:
Παρτούζα ή ένα κλείσιμο ματιού, Αθήνα, Εστία, 1991 

Πεζό:
Το κάλεσμα της Αλεπούς (ένα παραμύθι), Αθήνα, Εστία, 1991 

Δοκίμια 
Επιχειρήματα (για τη γλώσσα - για τη λογοτεχνία), Αθήνα, Εστία, 1982, (β΄ έκδοση 1999) Το γλωσσικό μας πρόβλημα είναι εξωγλωσσικό, Αθήνα, Ερμείας, 1991 

Ποιήματα του Νίκου Φωκά σε ανθολογίες: 
Στα Αγγλικά: Journal of Hellenic Diaspora, The Poetry of Nicos Fokas: A Selection (an offprint of Vol. X, No 3, Fall 1983). Translated by Kimon Friar. Contemporary Greek Poetry. Translation from Greek, Introduction, Biographies and Notes by Kimon Friar. Publisher: the Greek Ministry of Culture, 1985 Poetry Network 3. [tr.by]: Demosthenes Agrafiotis and Nicos Phocas. Dublin 6W, The Dedalus Press, 1994 Στα Πολωνικά: Poetry Network 3. Translations from the Greek of Demosthenes Agrafiotis and Nicos Focas. The Dedalus Press. Dublin 6W, 1994 

Στα Γαλλικά: Poesie de Grece, Anthologie preparee par Panayotis Moulas, Yannis Dallas et Eratosthene Capsomenos, traduite par Andre Kedros. Actes Sud, Unesco, 1990 

Στα Ισπανικά: Poesia Griega contemporanea, Seleccion del griego e introduccion de Nina Anghelidis y Carlos Spinedi. Editorial Arte y Literatura. La Habana, Cuba, 1998 

O συγγραφέας ΝΙΚΟΣ ΦΩΚΑΣ 
Το ποιητικό έργο του Νίκου Φωκά παρουσιάζει σε όλη τη διαδρομή του μια αξιοσημείωτη ενότητα ύφους αλλά και μια σταθερότητα ως προς τον τρόπο με τον οποίο φρονεί για το νόημα και την αποστολή της ποίησης. 

Από τα σχετικά ωριμότερα ποιήματά του, ο αναγνώστης αντιλαμβάνεται ότι για τον Φωκά η ποίηση είναι ένα οριακό προσωπικό γεγονός, ένα βίωμα προσωπικό και ανεπανάληπτο που προσπαθεί να το μεταφέρει σε μια όσο γίνεται περισσότερο κοινή διάλεκτο. Σε όλη την ως τώρα την διαδρομή του, το έργο του Φωκά ανταποκρίθηκε στο πέρασμα ενός ποιητή που έχει από νωρίς δημιουργήσει τη δική του φωνή.

Αυτό που αναζητεί ο λόγος του Φωκά δεν είναι το διαφυγόν πάθος, αλλά την κρίσιμη στιγμή κατά την οποία η ύπαρξη εννοεί την απόλυτη μοναξιά της, τη διαμονή της σε μια έρημη χώρα, την αμετάβατη θέση της σ' ένα σύμπαν ριγμένο ανέκκλητα στην έκπτωση. Κάτι δηλαδή βαθύτερο, ουσιαστικότερο και προσδιορίζει την οντολογική διάσταση της ανθρώπινης μοίρας. Θα μπορούσαμε να πούμε ότι η ποίηση του Νίκου Φωκά λειτουργεί σαν ένα επιχείρημα που χρειάζεται όσο γίνεται μεγαλύτερη σαφήνεια στη διατύπωση του, για να στηρίξει την προσπάθεια του ποιητή να δει καθαρά. 

Είναι όμως ταυτόχρονα ένα επιχείρημα που προέρχεται απολύτως από τον εμπειρικό κόσμο του ποιητή. Με τον αναλυτικό και γειωμένο στην κοινή αισθαντικότητα λόγο, επιχειρεί να συλλάβει την ουσία των μικρών και ασήμαντων γεγονότων, των ελάχιστων σιγμών που διαμέσου τους, καλειδοσκοπικά, ανοίγεται για λογαριασμό του αναγνώστη το γενικό και διανθρώπινο. Από τη προσπάθεια αποκρυστάλλωσης οριακών αισθημάτων, μια προσπάθεια που θα λέγαμε ότι ανιχνεύει έναν παράλληλο δρόμο με εκείνον της σύγχρονης ζωγραφικής, είναι διαπερασμένο το έργο του Φωκά, από τις όψιμες συλλογές του μέχρι και τα πιο πρόσφατα έργα του. 

Στα πρώτα βιβλία του, ο Φωκάς, εμφανίζεται με κάπως διεσταλμένα τα γνωρίσματα του έργου του, ο λόγος του είναι πιο οξύς και ταυτόχρονα πιο εριστικός. Οι θεματικές του όμως ρίζες διακρίνονται καθαρά και σ' αυτή τη νεανική του φάση. Με την πάροδο των ετών, ωστόσο, τη γλώσσα του Φωκά γίνεται ολοένα και πιο κυριολεκτούσα, πιο ευθύβολη, πιο καίρια και λιτή. Εντυπωσιακή είναι λόγου χάριν στη τελευταία συλλογή του, η διαρκής υπόμνηση του για τον άνθρωπο που αισθάνεται ξένος μέσα στον κύκλο των επαναλήψεων της ζωής, κάτι που αναμφίβολα με την διπολική αρχή Παράδεισος / Κόλαση που διακρίνεται από πολύ νωρίς στο έργο του συμβολίζοντας σ' ένα ευρύτερο πεδίο τις οριακά αντίθεες δυνάμεις που διεκδικούν την ανθρώπινη ζωή. 

Αν η ποίηση, σύμφωνα με μια παλαιότερη διατύπωση του ιδίου του Φωκά είναι «η πρόζα των οριακών βιωμάτων μας», μόνο ένας λόγος αποκαθαρμένος από τα υψηλά συναισθηματικά του φορτία έχει τη δυνατότητα να ξεχωρίσει το ουσιώδες και διαρκές μέσα στην παραχαραγμένη πραγματικότητα. Θα έλεγε κανείς μάλιστα ότι ένας από τους βασικότερους άξονες της ποιητικής του Φωκά εδώ εντοπίζεται: σ' αυτή την αέναη κίνηση του ποιητικού εγώ προς εκείνο που εξαλλάσσεται ξεγελώντας, μη παραδίδοντας εύκολα τη βαθύτερη ουσία του.

Η ζωτικής σημασίας αναζήτηση της διαύγειας, προϋποθέτει μια έκφραση απέριττη, αλλά κι αυτή με τη σειρά της σημαίνει μια πιο πέρα φαντασία, που ο ποιητής την χρησιμοποιεί ως κάτοπτρο για να απεικονίσει το όντως ουσιώδες, δηλαδή αυτό που ο ίδιος ο Φωκάς ονομάζει «βίωμα οριακό».

 


Κείμενο: Αλέξης Ζήρας

 

κριτικός λογοτεχνίας

Youtube Feed

Instagram Feed

kefalonitis (kefalonitismag)
kefalonitis (kefalonitismag)
kefalonitis (kefalonitismag)
kefalonitis (kefalonitismag)
kefalonitis (kefalonitismag)
kefalonitis (kefalonitismag)

Copyright © 2002 - 2018 kefalonitis.com
Το σύνολο του περιεχομένου και των υπηρεσιών του kefalonitis.com διατίθεται στους επισκέπτες αυστηρά για προσωπική χρήση.
Απαγορεύεται η χρήση ή επανεκπομπή του, σε οποιοδήποτε μέσο, μετά ή άνευ επεξεργασίας, χωρίς γραπτή άδεια του εκδότη.

Dual Design Agency