Μαζικός τουρισμός: Κερδίζει η οικονομία, χάνει η Ευρώπη;

Στη Βαρκελώνη, τη Λισαβόνα και τη Νάπολη, χιλιάδες βγήκαν στους δρόμους για να ζητήσουν το τέλος στην «τουριστικοποίηση» των πόλεών τους. Αλλά γιατί οι παραθεριστές αποτελούν πηγή έντασης στην Ευρώπη;

Ο τουρισμός στην Ευρώπη γνωρίζει αλματώδη άνοδο τα τελευταία χρόνια, προσφέροντας σημαντικά οικονομικά οφέλη, αλλά και προκαλώντας έντονες κοινωνικές και πολεοδομικές πιέσεις. Σύμφωνα με τα τελευταία στοιχεία του Οργανισμού Τουρισμού των Ηνωμένων Εθνών (UNWTO), το 2024 καταγράφηκαν περισσότερες από 747 εκατομμύρια διεθνείς αφίξεις στην Ευρώπη – μια εντυπωσιακή αύξηση από τα 416 εκατομμύρια του 2005.

Η Σάντρα Καρβάο, διευθύντρια του UNWTO, εξηγεί πως η άνοδος αυτή οφείλεται σε παράγοντες όπως η αύξηση του εισοδήματος της μεσαίας τάξης, η μείωση του κόστους μεταφοράς, η αυξημένη χωρητικότητα των αεροσκαφών και η διευκόλυνση της μετακίνησης μεταξύ συνόρων.

Οικονομική άνθηση και θέσεις εργασίας

Η θετική πλευρά είναι αναμφισβήτητη: ο τουρισμός αποτελεί μια από τις πιο δυναμικές βιομηχανίες, δημιουργώντας εκατοντάδες χιλιάδες θέσεις εργασίας και παρέχοντας σημαντικά έσοδα σε πολλές χώρες. Το 2023, η Ισπανία κέρδισε 80 δισ. ευρώ από τον διεθνή τουρισμό, η Γαλλία 61 δισ., η Ιταλία 47 δισ. και η Πορτογαλία 23 δισ.

Στην Ελλάδα, ο τουρισμός συνεχίζει να αποτελεί πυλώνα της οικονομίας. Η συμβολή του στο ΑΕΠ ξεπέρασε το 19% το 2023, κατατάσσοντας τη χώρα στην τρίτη θέση στην ΕΕ. Παράλληλα, προσέφερε πάνω από 800.000 θέσεις εργασίας, άμεσες και έμμεσες.

Το τίμημα του τουριστικού κορεσμού

Ωστόσο, η ραγδαία ανάπτυξη του τουρισμού συνοδεύεται από σοβαρές κοινωνικές και πολεοδομικές επιπτώσεις. Σε πολλές πόλεις, όπως η Λισαβόνα, η Βαρκελώνη και το Άμστερνταμ, οι κάτοικοι αντιμετωπίζουν κυκλοφοριακή συμφόρηση, κορεσμένα αστικά κέντρα και εκτόξευση των ενοικίων και των τιμών των ακινήτων.

Η εξάπλωση των βραχυχρόνιων μισθώσεων (τύπου Airbnb) εκτοπίζει σταδιακά τους ντόπιους από τις γειτονιές τους, μετατρέποντας περιοχές σε τουριστικά θεματικά πάρκα. Οι τιμές των κατοικιών στην Πορτογαλία αυξήθηκαν κατά 105,8% από το 2015 έως το 2023, στην Ισπανία κατά 47,7%, στη Γαλλία κατά 31,3% και στην Ιταλία κατά 8,3%, σύμφωνα με τη Eurostat.

Περιοριστικά μέτρα και βιώσιμος τουρισμός

Αντιμέτωποι με τις πιέσεις αυτές, αρκετοί δήμοι λαμβάνουν δραστικά μέτρα: το Άμστερνταμ απαγόρευσε την κατασκευή νέων ξενοδοχείων, ενώ το Ντουμπρόβνικ περιορίζει πλέον τον αριθμό των κρουαζιερόπλοιων που μπορούν να δέσουν καθημερινά στο λιμάνι του.

Η Καρβάο τονίζει τη σημασία της τεχνολογίας και των δεδομένων για τον έλεγχο της επισκεψιμότητας, καθώς και την ανάγκη διασποράς της τουριστικής ζήτησης σε λιγότερο κορεσμένους προορισμούς και σε διαφορετικές εποχές του χρόνου.

Το 42% των τουριστών σε μόλις 10 χώρες

Παρά τις προτροπές για «εναλλακτικό τουρισμό», η πραγματικότητα είναι ότι το 42% των τουριστών παγκοσμίως συγκεντρώνεται σε μόλις 10 χώρες, εντείνοντας τα προβλήματα στους ίδιους προορισμούς κάθε χρόνο.

Ο μαζικός τουρισμός αποφέρει τεράστια οφέλη, αλλά αν δεν υπάρξει ισορροπία, κινδυνεύει να υπονομεύσει ακριβώς αυτό που τον κάνει ελκυστικό: την αυθεντικότητα, τη ζωντανή κουλτούρα και την ποιότητα ζωής των τοπικών κοινωνιών.

Πηγή: https://www.in.gr