Ψηφιακά σωσίβια: Πώς τα social media γίνονται διέξοδος των νέων και τους βοηθούν να βρίσκουν φωνή

Πώς τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης γίνονται «σανίδα σωτηρίας» για νέους σε κακοποιητικά περιβάλλοντα

Στην εποχή της ψηφιακής επικοινωνίας, τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης κατηγορούνται συχνά ότι βλάπτουν την ψυχική υγεία των νέων. Ωστόσο, έρευνες δείχνουν ότι για ορισμένους εφήβους, ιδίως εκείνους που μεγαλώνουν σε κακοποιητικά ή παραμελημένα περιβάλλοντα, οι πλατφόρμες αυτές μπορούν να λειτουργήσουν ως σωτήριος δίαυλος επικοινωνίας και υποστήριξης.

Από τη σιωπή στην έκφραση

Για παιδιά που βιώνουν σωματική ή συναισθηματική βία στο σπίτι, η αποκάλυψη των εμπειριών τους σε ενήλικες ή στις Αρχές συχνά φαντάζει αδύνατη. Ο φόβος, η ντροπή ή ακόμη και η αδυναμία να αναγνωρίσουν την κακοποίηση λειτουργούν αποτρεπτικά. Έτσι, στρέφονται σε διαδικτυακούς χώρους, όπου μπορούν να εκφραστούν ανώνυμα και να λάβουν ενθάρρυνση.

Η περίπτωση της Μόργκαν είναι χαρακτηριστική. Ως έφηβη, βίωνε καθημερινά κακοποίηση από τη μητέρα της, όμως βρήκε διέξοδο δημιουργώντας έναν ψεύτικο λογαριασμό στο Instagram. Εκεί μοιραζόταν τις εμπειρίες της με συνομηλίκους, λαμβάνοντας στήριξη που – όπως η ίδια δήλωσε αργότερα – «της έσωσε τη ζωή».

Η δύναμη της διαδικτυακής κοινότητας

Μελέτες σε πλατφόρμες όπως το TalkLife ή το Reddit δείχνουν ότι οι νέοι χρησιμοποιούν τα social media για να μοιραστούν ιστορίες κακοποίησης, να κάνουν ερωτήσεις και να αναζητήσουν συμβουλές. Η ανάλυση χιλιάδων αναρτήσεων αποκάλυψε ότι οι απαντήσεις από συνομηλίκους ήταν στη μεγάλη τους πλειοψηφία υποστηρικτικές και ενθαρρυντικές.

Μάλιστα, έρευνα σε 641 νέους στις ΗΠΑ έδειξε ότι το 56% όσων είχαν βιώσει κακοποίηση ή παραμέληση μίλησαν γι’ αυτήν στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης. Για πολλούς, η διαδικτυακή στήριξη ήταν η μοναδική διαθέσιμη διέξοδος, καθώς δεν είχαν τη δυνατότητα να φύγουν από το σπίτι ή να αναζητήσουν θεραπεία χωρίς τη συναίνεση των γονιών τους.

Ευκαιρίες αλλά και κίνδυνοι

Η διαδικτυακή υποστήριξη μπορεί να ενδυναμώσει τους νέους, να τους βοηθήσει να αναγνωρίσουν τη βία που υφίστανται και να αναζητήσουν στρατηγικές αυτοπροστασίας. Ωστόσο, εγκυμονεί και κινδύνους. Η έλλειψη αξιόπιστων ενηλίκων στον ψηφιακό χώρο αφήνει τους εφήβους εκτεθειμένους σε παραπληροφόρηση, επιθετική συμπεριφορά ή ακόμη και νέα είδη κακοποίησης.

Η αντίφαση είναι εμφανής: το διαδίκτυο μπορεί να αποτελέσει την πιο ασφαλή διέξοδο για παιδιά που δεν έχουν αλλού να στραφούν, αλλά δεν παύει να είναι ένας χώρος που χρειάζεται καθοδήγηση και προστασία.

Ένας χώρος που χρειάζεται φροντίδα

Η συζήτηση γύρω από τον ρόλο των social media πρέπει να γίνει πιο σύνθετη. Δεν αρκεί να τα θεωρούμε απειλή για τους νέους· για αρκετούς, είναι ένας κρίσιμος δίαυλος στήριξης. Η πρόκληση για την κοινωνία είναι να ενισχύσει την ασφάλεια αυτών των πλατφορμών και να δημιουργήσει γέφυρες μεταξύ της διαδικτυακής και της θεσμικής υποστήριξης, ώστε κανένα παιδί να μη μένει μόνο του μπροστά στη βία.

Πηγή: https://www.in.gr