Ωκεανοί σε κρίση: Η οξύτητα απειλεί τη θαλάσσια ζωή

Σε μία κρίσιμη καμπή βρίσκονται οι ωκεανοί, καθώς η αύξηση της οξύτητάς τους απειλεί την υδρόβια ζωή και κατ’ επέκταση όλη την ανθρωπότητα

Οι ωκεανοί καλύπτουν πάνω από το 70% της επιφάνειας της Γης και αποτελούν ζωτικής σημασίας πηγή ζωής, ρυθμιστή του παγκόσμιου κλίματος και καταφύγιο για χιλιάδες είδη. Ωστόσο, πίσω από τη φαινομενική γαλήνη τους, μια σιωπηλή κρίση βρίσκεται σε εξέλιξη: η συνεχώς αυξανόμενη οξίνιση των ωκεανών.

Ένας «αόρατος» εχθρός της θαλάσσιας ζωής

Η οξίνιση είναι η διαδικασία κατά την οποία το διοξείδιο του άνθρακα (CO₂) που απορροφάται από τη θάλασσα αντιδρά με το νερό και σχηματίζει ανθρακικό οξύ, μειώνοντας έτσι το pH των ωκεανών. Αν και αυτή η χημική αλλαγή δεν είναι ορατή στο ανθρώπινο μάτι, τα αποτελέσματά της είναι καταστροφικά για τη θαλάσσια ζωή, ιδιαίτερα για οργανισμούς με ασβεστολιθικά κελύφη όπως τα κοράλλια, τα οστρακοειδή και τα μικροσκοπικά θαλάσσια σαλιγκάρια (pteropods).

«Είναι δύσκολο να πείσουμε την κοινή γνώμη και τους πολιτικούς για την κρισιμότητα του προβλήματος, γιατί δεν είναι άμεσα ορατό», αναφέρει ο καθηγητής Στιβ Γουίντικομπ του Plymouth Marine Laboratory (PML). «Οι επιπτώσεις χρειάζονται χρόνο για να εκδηλωθούν, και πολλές φορές μπερδεύονται με άλλους παράγοντες όπως η αύξηση της θερμοκρασίας ή η ρύπανση».

Η επιστήμη φωτίζει το σκοτάδι

Επιστήμονες του PML και άλλων διεθνών φορέων, όπως η Εθνική Υπηρεσία Ωκεανών και Ατμόσφαιρας των ΗΠΑ (NOAA), πραγματοποιούν αδιάκοπες μετρήσεις σε όλο τον κόσμο για να καταγράψουν τη μεταβολή των επιπέδων pH και να εντοπίσουν τις συνέπειες στη θαλάσσια βιοποικιλότητα.

Στον κόλπο του Πλίμουθ, η σημαδούρα L4, εξοπλισμένη με προηγμένους αισθητήρες, συλλέγει δεδομένα για τη θερμοκρασία, την αλατότητα, το διαλυμένο οξυγόνο και – το πιο σημαντικό – το επίπεδο οξύτητας του νερού. Τα αποτελέσματα αυτών των μετρήσεων είναι ανησυχητικά: η οξίνιση επιταχύνεται με ρυθμούς υψηλότερους από όσους υπολογίζονταν μέχρι πρόσφατα.

Ζωντανές αποδείξεις των επιπτώσεων

Συγκλονιστικά παραδείγματα καταγράφονται στις ακτές του Ειρηνικού στις ΗΠΑ, όπου η βιομηχανία καλλιέργειας στρειδιών κινδύνευσε με κατάρρευση το 2010 λόγω της αποτυχίας των νεαρών στρειδιών να αναπτυχθούν σε περιβάλλον με χαμηλό pH. Οι επιστήμονες απέδειξαν ότι το αυξημένο CO₂ ήταν η αιτία για την υποβάθμιση των νερών, επηρεάζοντας την ασβεστοποίηση των οργανισμών.

Ανάλογα φαινόμενα παρατηρούνται και σε άλλες περιοχές. Σε πειραματικά ενυδρεία της NOAA, ένα pteropod που εκτίθεται σε φυσιολογικά επίπεδα pH διατηρεί το κέλυφός του και κινείται ζωηρά. Αντίθετα, ένα άλλο pteropod, που ζει σε νερό με υψηλή οξύτητα, παρουσιάζει μερική διάλυση του κελύφους του και δυσκολία στην κίνηση.

Πέρα από την επιφάνεια

Η οξίνιση δεν επηρεάζει μόνο τα θαλάσσια οικοσυστήματα αλλά και τη διατροφική ασφάλεια και την οικονομία. Πολλές παράκτιες κοινότητες εξαρτώνται άμεσα από την αλιεία και την υδατοκαλλιέργεια. Η αποδυνάμωση των θαλάσσιων πληθυσμών μπορεί να έχει καταστροφικές κοινωνικοοικονομικές επιπτώσεις σε εκατομμύρια ανθρώπους σε όλο τον κόσμο.

Τι μπορούμε να κάνουμε;

Η λύση δεν είναι εύκολη, αλλά υπάρχει: μείωση των εκπομπών διοξειδίου του άνθρακα είναι το πρώτο και πιο κρίσιμο βήμα. Παράλληλα, η επένδυση στην επιστημονική έρευνα, η εκπαίδευση του κοινού και η πολιτική βούληση είναι καθοριστικής σημασίας για την προστασία των ωκεανών.

«Οι ωκεανοί μάς στέλνουν σήμα κινδύνου», τονίζει η καθηγήτρια Έλεν Φάιντλεϊ του PML. «Η οξίνιση είναι το αθόρυβο μέτωπο της κλιματικής κρίσης, αλλά αν δεν το αντιμετωπίσουμε έγκαιρα, θα το πληρώσουμε πολύ ακριβά».

Πηγή : https://www.in.gr