Skip to main content
Γεράσιμος Σωτ. Γαλανός: Ο παλιός κεφαλονίτικος ρουκετοπόλεμος
Γεράσιμος Σωτ. Γαλανός: Ο παλιός κεφαλονίτικος ρουκετοπόλεμος
Γεράσιμος Σωτ. Γαλανός: Ο παλιός κεφαλονίτικος ρουκετοπόλεμος
Γεράσιμος Σωτ. Γαλανός: Ο παλιός κεφαλονίτικος ρουκετοπόλεμος
16 Απριλίου 2023

Γεράσιμος Σωτ. Γαλανός: Ο παλιός κεφαλονίτικος ρουκετοπόλεμος

Στην Κεφαλονιά υπήρχε από παλιά η έντονη σμπαράδικη εικόνα της εορτής της Λαμπρής. Μετά την Ένωσης του νησιού με την υπόλοιπη Ελλάδα, που πλέον ήταν ελεύθερες οι χριστιανικές ορθόδοξες εκφράσεις,ο λαός θα ξαναφέρει πιο δυναμικά τον ρουκετοπόλεμο κατά την περίοδο της Λαμπρής1 « Ο ζουρλοροκετοπόλεμος του Αργοστολίου διαρκεί όλην την ημέρα της λαμπράς, όπου και παντελόνια τρυπιώνται και μουστάκια καίονται και γενιάδες τσουρουφλίζονται.- Οι χωροφύλακες και οι κλητήρες, μένουν κλεισμένοι , δια τον φόβον των Ιουδαίων, και τα διαμαχόμενα μέρη επιπίπτουν μανιωδώς εναντίον, …Η κουρλοροκέτες το περικυκλ΄΄ωνουνε πανταχόθεν και μόνο η φυγή το σώζει, ως εσωσε τόσους άλλους φιλησύχους πολίτας, οι οποίοι ηναγκάσθησαν όλην την ημέραν να ήναι κλεισμένοι στα σπίτια τους σαν Εβραίοι, δια να αποφύγουν την λύσσαν και την μανίαν των οπαδών του Ιησού…».

Άλλη αναφορά στον παλιό τύπο κατά το τέλςο του 19ου αιώναμας ενημερώνει πως στο Αργοστόλιαπό νωρίς πριν από την Λαμπρή ετοιμάζοντας οι ρουκέτες. Συγκεκριμένακατά το 1890 καταγράφεται η κατασκευή ολίγων ρουκετών, αλλά ο σχολιαστής επαινεί τον αστυνόμο ότι είχε τον έλεγχο και περιόρισε το έθιμο αυτό, σχολιάζοντας στο τύπο της εποχής2, πως «…Αλλά πολύ καλόν θα ήτον αν ο κόσμος παρήτει αφ’ εαυτού τοιούτον έθιμον, χωρίς να είναι ανάγκη της αστυνομικής παρεμβάσεως. Οι αληθείς χριστιανοί την μεγάλην εορτήν του Πάσχα πρέπει να πανηγυρίζωσιν εν αγάπη και ομονοία και όχι εν πολέμοις ροκετών και πυροβολισμών.».

Παρόλη την αστυνόμευσηπου γινόταν στο Αργοστόλι για τις ρουκέτες, αυτές δεν έλειπαν από τηνπασχαλινή ατμόσφαιρα απεναντίας την συμπλήρωνανμε όσα και να γίνονταν επικίνδυνα. «..Η Κυριακή του Πάσχα απέρασε με ησυχίαν. Ροκέτες όμως δυστυχώς δεν έλλειψαν, μολονότι ο κ. Αστυνόμος έκαμεν ό, τι ηδυνήθη, συνέλαβε πολλούς και περιώρισε το κακόν έθιμον. Εις το λιθόστρωτον πλησίον του φαρμακείου του κ. Τρωγιάννου συνέβη κάτι το δυσάρεστον. Παίδες τινες επετέθησαν δια ρουκετών εναντίον μιας ξένης Κυρίας διερχομένης…»3.

Μα και το Ληξούρι δεν έμενε πίσωστα θορυβώδη πράγματα της Λαμπριάς. Στα 19004 όπως και κάθε χρονιά η Ανάσταση του Χριστού ήταν πολύ θορυβώδης από τη μεριά του Ληξουρίου, τέτοια ώστε ο αρθρογράφος σε τοπική εφημερίδα να την παραλληλίζει με τον Ελληνοτουρκικό Πόλεμο του 1897. Το Ληξούρι κάθε που ερχότανη Λαμπρή καργάριζε τα κανόνια του τα οποία βρισκόταν στο λιμάνι και έστελνε τα πυρά του προς το Αργοστόλι. Φυσικά ήταν αφόρητη η ατμόσφαιρα τόσο στην παραλία όσο και στην πλατεία της πόληςαπό τον πολύ καπνόκαι το βουητό που έκανανοι εκατοντάδες ρουκέτες, ενόψει της Λαμπρής.

Δεν έλειψαν ποτέ τα ατυχήπεριστατικά τα οποία έπαθαν οι κατασκευαστές των επικίνδυνων πυροτεχνημάτων και αυτοσχέδιων ρουκετών. Μια τέτοια περίπτωση5 ήταν και αυτή του Παναγή Σιμωτά Μαλαϊνού από τα Σαρλάτα της Λιβαθούς, ο οποίος κατασκεύαζε τα λεγόμενα χαλκούνια, είδος βαρελότου δια την Λαμπρή. Στα 1901«…ενώ δεέτριβενεις ενμουρτάρι τα σχετικά υλικά εξεπυρσοκρότησε το μίγμα, του έβλαψε σοβαρώς τας χείρας, του προσέβαλε τους οφθαλμούς, έθραυσε παρατυχόντα πράγματα και επλήγωσε ελαφρώς και άλλους παρισταμένους. Η σκηνή συνέβη εις το μαγαζί του Γασπαράτου Παβιόλου εις Σαρλάτα, ο τραυματισθείς δε Μαλαϊνός μετεφέρθη εις το Νοσοκομειον».

Τα σμπάρα, τα βαρελότα, το σπάσιμο των αγγείων, οι κροτίδες και τα τοιαύτα, αποτελούνέκφραση χαράς, εκτόπισης κακού, εκτόπισης κακής ενέργειας, διεγείρουν τις αισθήσεις, φέρνοντάς σε στη ζωή.«Σε τρομάζουν», σε ξυπνούν και σου λένε πως ζεις, πως νίκησες τον θάνατο, πως μπορείς να ξυπνήσεις και να νικήσεις το θάνατοκαι με τον μεγάλο θόρυβο γίνεται μέσα σου «μια πρόβα θανάτου» που σε προετοιμάζεις να δεις τη ζωή και να επιλέξεις προσωπική στάση και εξέλιξη .

Στην παλιά λαογραφία του Ληξουρίου απέναντι στην αδελφή πόλη του Αργοστολίου, τα σμπάρα της Ανάστασης αντάριαζαν τους Ληξουριώτεςπου οι παλιές κόντρες με την πρωτεύουσα και τα ευτράπελα ήταν πράξεις ζωής, δράσης και ύπαρξης για τις δυο πόλεις.

Κάθε που οι Ληξουριώτες έφτανε η Λαμπρή, τα παλιά χρόνια, έως και το 1919, αλλά πιθανόν και για λίγα χρόνια μετέπειτα, σμπαράριζαν τα κανόνια ενάντια στο Αργοστόλι. Το έκανανμε κέφι για να δηλώσουν την παρουσία τους, το μπρίο τους, αλλά και να τους πουν, πως, οι της απέναντι όχθης κάτοικοι είναιφωλιασμένοι μέσα στη λάκα, δεν παίρνουν «τον αγέρα τους».

Βέβαια,οι Ληξουριώτες όπως ήταν πάντα θορυβώδεις, αλλά και σπιρτόζοι, έβρισκαν την ευκαιρία να λένε τσου Αργοστολιώτες« ωρέςειμάστενεζωντανοί ! και εσείς που εισάστενες ωρές; Να σας αμολάρουμε και καμιά σμπαραξιά άμα λάχει … για να ξυπνήσετε;!

Και ο παραπάνω λόγος έχει την αιτία του!Είχε λοιπόν το Ληξούρι αρκετά κανόνια, δυο από αυτά ήταν«Ο Κάρλος και ο Λούτσος» .

Εκ των οποίων τοένα ονομαζόταν«Κάρλος» εκ του ονόματος του εργοστασίου που προερχόταν «Karlo e Figlio» (εκ της οποίας λέξεως προήλθεν ίσως η ονομασία Καρυοφίλι), το δε δεύτερο, ο Λούτσος, ήταν από άλλοομώνυμου εργοστάσιου.Τα κανόνιατα μετέφεραν οι Ληξουριώτεςπαρά τους Αγ. Αποστόλους παλαιού Ενετικού πυροβολείου,όπου η περιοχή ονομάστηκε«στρατώνας» εκεί όπου σήμερον υπάρχει το νεκροταφείο της πόλης…

Τόμου ήταν Λαμπρή μαζεύονταν όλα τα αγιόπαιδα – ζιζάνια του Ληξουριού και άναβαν τον «Κάρλο», που κοιτούσε προς το Αργοστόλι.

Έκαναν πρώτα να ξημερώνει Λαμπρή «Θεού κακό» στις εκκλησίες, εκείνος ο Αρχάγγελος, η ομορφοκκλησιά του Ληξουρίου,είχε μαρτυρήσει, τα στασίδια ήταν μπουκούνια, και αφού τα ζιζάνια πήγαιναν από ναό σε ναό και δώστουσμπάρα και αυτοσχέδια «πυρομαχικά», έπειτα μαζεύονταν οι παρέες και «άναβαν» τον «Κάρλο» και τον έκανα να βογγάει κοιτώντας το Γροστόλι.

Ακόμη και ο Γεώργιος Μολφέτας δεν άφησετο θέμα και μ’ αυτό κόσμησε τιςσελίδες του στην εφημερίδα «Ζιζάνιον» 15-4-1900, αρ.. 136. σελ.4.

OLYMPUS DIGITAL CAMERA

ΤΑ ΕΘΙΜΑ ΜΑΣ 6

Ανδρέα Λασκαράτου

Τα ήθη μας και τα έθιμά μας είναι φανερή αντίφασιν με τα ευπρεπή μας φορέματα, με τα λαμπρά μας οικήματα και με ίσως κάθε άλλο υλικό μέρος της κοινωνίας μας.

Ο ύστερος όχλος των ύστερων χυδαίων μας, όστις έλαβε τώρα ύστερα το τιμόνι του Κράτους μας και πηγαίνει το καράβι μας ίσια πάνου στο βράχο, είχε πάει πρωτύτερα και το τιμόνι της εκκλησίας μας. Ελάτε ξένοι να ιδείτε πως εκατάντησε η θρησκεία μας!…

Ελάτε ξένοι να ιδείτε πως εορτάζουμε τη Λαμπρή μας. Μεγάλο Σάββατο, Λαμπρή και Ναι Δευτέρα, τρεις ημέρες αράδα, θέλει ιδείτε τους χυδαίους μικρούςμεγάλους, σαν έξω φρενών, να γυρίζουν στους δρόμους αρματωμένοι με πιστόλες και κάποιοι με τουφέκια και με τρομπόνια, να γιομίζουνε και να ρίχνουνε σμπάρα σα σ’ επανάσταση!

Ένας ανήξερος από τούτη τη βαρβαρότητα ήθελε νομίσει να βρίσκεται μέσα σε μίαν κοινωνίαν από τρελούς!… Έτσι στο τέλος της βαρβάρου τούτης παραφροσύνης μαθαίνουμε πάντα πόσα και ποία τα δυστυχήματα. Ενός έσπασε η πιστόλα και του έκοψε τα δάχτυλα! Αλλουνού η πιστόλα εσμπαράρισε μέσα στο βρακί του και του εξέσκλισε το πλευρό του! Άλλος τραβώντας άσκεφτα μεσ’ στους ανθρώπους εσκότωσ’ ένα παιδί… Και πάει λέοντας.

Ανάμεσα σε τούτους τους πιστολοφόρους και τρομπονοφόρους το Μεγάλο Σάββατο θελ’ ιδείτε και μαχαιροφόρους, οι οποίοι διατρέχουν όλους τους δρόμους φωνάζοντες “ποιος έχει αρνιά για σφάξιμο” με το μαχαίρι στο χέρι τους και δέρματα ακόμη ζεστά, από άλλα αρνιά που εσφάξανε, τούτη όντας η πληρωμή τους. Η θεωρία των ανθρώπων τούτων είναι ανάλογη με το έργον τους αληθινοί σφάχτες, είναι άπαστροι, ματωμένοι, σιχαντεροί και φρικώδεις.

Τούτες τες τρεις ημέρες. Ημέρες φρενοβλαβείας δια τον Τόπον, κάθε φρόνιμος οικογενειάρχης κλειέται στο σπίτι του, για να βαστά κλεισμένα τα παιδιά του, μην έβγουν έξω και του συνέβη σ’ εδαυτά κανένα δυστύχημα. Και τούτη είναι η Λαμπρή μας!… Και εορτάζεται έτσι η θυσία Εκείνου, που έχυσε το αίμα του απάνου στο σταυρό συμβουλεύοντας την θρησκείαν της ειρήνης και της αγάπης, την λατρείαν της Θεότητος εν πνεύματι και αληθεία, την πάυσιν της βαρβαρότητος, την φώτισην και την ηθικοποίησιν των λαών!…

Οποίον θυσίαν εματαιώσαμε!…

1 Εφημ. Η Σφήκα, αρ. φυλ. 30, 7-4-1868, σ.σ. 2-3.

2 Εφημ. Τύπος , αρ. φυλ 9 , 29-3-1890, σελ 4.

3Εφημερίς Αργοστολίου, αρ. φυλ. 27, 5-4-1901, σελ 3.

4 Εφημ. Μύδρος αρ. φυλ. 3, έτος Α.,΄16-4-1900 σ.σ. 2-3

5 Ό.π. υποσημείωση 45.

6 Είναι ένα κείμενο του Ανδρέα Λασκαράτου, που δεν έχει συμπεριληφθεί στα Άπαντα του που επιμελήθηκε ο Παπαγεωργίου. Προέρχεται από την Κεφαλονίτικη Εφημερίδα «Σφήκα» 9 αρ. φυλ. 75, 27/ 4/1869. Επίσης αναζητήστε το κείμενο του Ανδρέα Λασκαράτου με τίτλο «Ο Χριστόςκαι η Λαμπρή», τ. 3ος σ,σ, 516-517. Το κείμενο έχει περίπου τις ίδιες ιδέεςμε το αναδημοσιευμένο εδώ.

  • YOU
  • YOU
  • YOU
  • YOU
  • YOU
  • YOU
  • YOU
  • YOU

RETRO

Ρετρό: Το παλιό και όμορφο Αργοστόλι μας (1911)

Δύο υπέροχες φωτογραφίες, επάνω η πλατεία με την μπάντα του Βρετανικού στόλου, προχωράμε την οδό…

Ρετρό: Παλιό Αργοστόλι

Το παλιό Αργοστόλι, οδός Σιτεμπόρων το 1912. Πηγή: Facebook page – Κομπόγιο ιστορίας Κεφα…

Ρετρό: Αργοστόλι

Αργοστόλι. Επάνω φώτο 1911 και κάτω σήμερα. Πηγή: Facebook page – Κομπόγιο ιστορίας Κ…

Ρετρό: 1960

Ολυμπιακός με Αχιλλέα Πατρών αποτέλεσμα 0-1 υπέρ του Αχιλλέα. Πατρών. Με φαρδιές ρίγες στις φανέ…

Ρετρό: Παλιό νοσοκομείο

Το παλιό Νοσοκομείο από την άλλη πλευρά. Ξέρατε ……Τα παλιά τα χρόνια πήγαιναν ή με κάρα ή…

Ρετρό: Οι Προσεισμικές αγροτικές φυλακές στο Ληξούρι

ΛΗΞΟΎΡΙ: Οι Προσεισμικές αγροτικές φυλακές, με τους σεισμούς του 53 καταστράφηκαν. Πηγή: Fcae…
  • YOU
  • YOU
  • YOU
  • YOU

ΕΚΔΗΛΩΣΕΙΣ

15 Απριλίου 2024

Η Τρίτη και τελευταία ημέρα του συνεδρίου της Ιακωβατείου Βιβλιοθήκης

Την Κυριακή το βράδυ, 14 Απριλίου, έπεσε η αυλαία για το Επιστημονικό Συνέδριο τηςΙακωβατείου Βι…
14 Απριλίου 2024

Τερματισμός «Κefalonia Backyard Ultra» και παιδικά αγωνίσματα @Θαλασσόμυλος [14.04.2024]

Σήμερα το πρωί ζήσαμε κάτι πρωτόγνωρο, με περίσσια υπομονή και ενθουσιασμό όλοι περίμεναν τον τε…
14 Απριλίου 2024

Έκθεση κλασσικών οχημάτων με άρωμα από Ευρώπη @Αργοστόλι [14.04.2024]

Το νησί μας επισκεφθήκαν κλασσικά οχήματα από την Αγγλία και άλλες χώρες τις Ευρώπης. Σε μια…
13 Απριλίου 2024

Eκκίνηση του «Kefalonia Backyard Ultra» @Θαλασσόμυλος [13.04.2024]

Σήμερα το πρωί δόθηκε η εκκίνηση για το πρώτο«Kefalonia Backyard Ultra». Η αφετηρία δόθηκε με…
  • YOU
  • YOU
  • YOU
  • YOU

ΑΦΙΕΡΩΜΑΤΑ

«Τρυπώσαμε» στις πρόβες της θεατρικής παράστασης «Η Τελετή»
20 Μαρτίου 2024

«Τρυπώσαμε» στις πρόβες της θεατρικής παράστασης «Η Τελετή»

ΘΕΑΤΡΙΚΗ ΠΑΡΑΣΤΑΣΗ «Η ΤΕΛΕΤΗ» Παρασκευή 22, Σάββατο 23 & Κυριακή 24 Μαρτίου και ώρα 21:00…
Οι πειρατές της Καραϊβικής κάνουν απόβαση στο Αργοστόλι στο κατάστημα Loukoumania
23 Φεβρουαρίου 2024

Οι πειρατές της Καραϊβικής κάνουν απόβαση στο Αργοστόλι στο κατάστημα Loukoumania

Οι πειρατές της Καραϊβικής φέτος βρέθηκαν στο Αργοστόλι …… και φυσικά μας βάζουν σε ρυθμ…
Στο κατάστημα Bio Market θα βρείτε πολλές επιλογές σε μπάρες πρωτεΐνης
23 Φεβρουαρίου 2024

Στο κατάστημα Bio Market θα βρείτε πολλές επιλογές σε μπάρες πρωτεΐνης

Στο κατάστημα Bio Market στο Αργοστόλι θα βρείτε πολλών ειδών μπάρες πρωτεΐνης σε διαφορετικές …
Eξαιρετικά δώρα για την ημέρα του Αγίου Βαλεντίνου από το κατάστημα «Scandalo»
13 Φεβρουαρίου 2024

Eξαιρετικά δώρα για την ημέρα του Αγίου Βαλεντίνου από το κατάστημα «Scandalo»

Στο κατάστημα  «Scandalo» στην πλατεία Καμπάνας θα βρείτε πολλές διαφορετικές και … ιδιαίτε…
  • YOU
  • YOU
  • YOU
  • YOU