Κεφαλονίτικα Έθιμα των Θεοφανείων
Κεφαλονίτικα Έθιμα των Θεοφανείων
Κεφαλονίτικα Έθιμα των Θεοφανείων
Κεφαλονίτικα Έθιμα των Θεοφανείων
5 Ιανουαρίου 2022

Κεφαλονίτικα Έθιμα των Θεοφανείων

Η τρίτη μεγάλη γιορτή του Δωδεκαημέρου είναι τα Θεοφάνεια (Θεοφάνια) ή τα Φώτα, που μαζί με την ημέρα του Αγιασμού και του Άη –Γιάννη, κάνουν ένα τριήμερο γιορτής των νερών.

γράφει ο Γεράσιμος Σωτ. Γαλανός

Να ξημερώνει του Αγιασμού (5 Ιανουαρίου) γίνεται σχεδόν νυκτερινή ακολουθία στις εκκλησίες, κι έπειτα ,αφού χαράξει η μέρα για καλά, οι παπάδες φορώντας το πετραχήλι τους και με μια καλλιτεχνική αγιαστήρα γυρίζουν στα σπίτια και στα μαγαζιά της ενορίας τους ψάλλοντας το «Εν Ιορδάνη».

Έχουν για συντροφιά τους ένα παιδί που κρατάει ένα σφαιρικό σίκλο (κανάτα, κουβά, δοχείο) και μέσα έχουν τον αγιασμό. Οι παπάδες βουτούν μέσα στο δοχείο με τον αγιασμό την αγιαστούρα τους και με απότομο εξακοντισμό εκτοξεύουν τον αγιασμό στο χώρο που θέλουν να αγιάσουν. Οι πρασινάδες και τα άνθη που είναι κατασκευασμένη η αγιαστούρα είναι τα σύμβολα που διώχνουν τα δαιμονικά ή το κάθε αντίπαλο στοιχείο του χειμώνα. Συγχρόνως δείχνουν πως έρχεται η άνοιξη και μεγαλώνει η μέρα αισθητά.

Λένε στην Κεφαλονιά πως, τα παγανά όταν έβλεπαν τον παπά να αγιάζει έλεγαν:

«φεύγετε, να φεύγουμε

κι έφτασ’ ο νταυρόπαπας

με την αγιαστήρα του

και με τη βρεχτήρα του!»

Ενώ ο κόσμος πιστεύει:

«Άγιασαν τα νερά παν τα παγανά»

Παλιά έβγαιναν και παρέες από παιδιά με το σικλάκι ή το πιγκιόνι χωρίς τον παπά και άγιαζαν τα σπίτια και τα μαγαζιά. Ως συνήθως οι νοικοκυρές έριχναν μέσα στην κανάτα μεταλλικά νομίσματα.

Τα κάλαντα των Φώτων

Τα κάλαντα των Φώτων δεν έχουν τη δημοτικότητα που έχουν αυτά των Χριστουγέννων και της Πρωτοχρονιάς. Βέβαια, βγαίνουν κάποιες παρέες και τα λένε. Έχουν τύπο πανελλήνιο που είναι κι αυτός βυζαντινής καταβολής.

«Ήρτανε τα Φώτα και οι Φωτισμοί

και χαρά μεγάλη κι οι αγιασμοί.

Ήρτε κι η Κυρά μας Πι-γής-Πι-γής

σπάργανα βασταίνει, κερί κρατεί

και τον Άη Γιάννη παρακαλεί

Αφέντη μ’αη Γιάννη και Βαφτιστή,

κάμε τον Υιό μου Θεού παιδί…..»

Η νηστεία του Αγιασμού

Την ημέρα του αγιασμού η εκκλησία μας την έχει μέρα νηστεία και κάθαρσης. Μαγειρεύουν στα σπίτια νηστίσιμα φαγητά, αλλά τρώνε το λάδι. Δε λείπουν βέβαια την ημέρα αυτή οι λουκουμάδες και τα τηγανόψωμα. Φτιάχνουν παντού τσιγαρίδια (χόρτα γιαχνιστά), που και ο παπάς όταν έλθει για τον αγιασμό , μπορεί να δοκιμάσει μια πιρουνιά.

Η μέρα των Φώτων

Η άλλη μέρα από του αγιασμού είναι των Φώτων. Ο Κεφαλονίτης εκτιμά πολύ αυτή τη γιορτή και τη θεωρεί ισάξια της Λαμπρής. Αυτό φαίνεται από τη γνωστή φράση του «κάθε Φώτα και Λαμπρή».

Το πρωί όλος ο κόσμος είναι στην εκκλησία, έχουν δε στο νου τους οι ενορίτες να δώσουν τον επίσημο μποναμά στον ιερέα τους, «την μάντσια του».

Στις περισσότερες εκκλησίες του νησιού μας οι ιερείς με τους επιτρόπους έχουν στήσει ένα ωραίο πάρκο της Βάπτισης, όσο μπορούνε πιο καλλιτεχνικό. Επιστρατεύουν κάθε λογής πρασινάδες, ελατόκλαρα, φοίνικες και μούσκλια, ακόμη και κλαριά με πορτοκάλια για να κοσμήσουν όσο γίνεται επιβλητικά το πάρκο. Παλιά κάποιοι ιερείς έβρισκαν ελατόχορτο από τον Αίνο και έστρωναν την επίπεδη επιφάνεια του πάρκου. Πάνω στο πάρκο και στα πλαϊνά του οι πιστοί είχαν τοποθετήσει τα δοχεία τους για να βάλλουν μέσα τον αγιασμό τους.

Για τους Κεφαλονίτες το άγιασμα των υδάτων είναι πολύ σημαντικό, γιατί ως λαός ναυτικός, έχει το νου του στραμμένον στη θάλασσα. Γι’ αυτό λέει: « να πέσει ο Σταυρός στη θάλασσα, να αγιάσουν τα νερά, να ταξιδεύουν καλύτερα τα καράβια».

Η Βάφτιση στο Αργοστόλι και στο Ληξούρι

Την ημέρα των Φώτων γίνεται βάφτιση μετά την πρωινή λειτουργία, όπου υπάρχουν δεξαμενές νερού. Η επίσημη βάπτιση στο Αργοστόλι γίνεται εκεί κοντά στην εκκλησία της Σισσιώτισσας, στο σημείο που αρχίζει η Γέφυρα. Το πάρκο(εξέδρα για τον Δεσπότη και τους επισήμους ) είναι στρωμένο με πεύκια (χαλιά) και ντυμένο με φοινικόκλαρα και έλατα. Το θέαμα πάνω στη Γέφυρα και στη παραλία και μέσα στις βάρκες, που στολισμένες σφυρίζουν εορταστικά, είναι γραφικό και η βάφτιση γίνεται πανηγυρικά με το χαρούμενο παίξιμο της Φιλαρμονικής. Παλιά, ύστερα από τη βάφτιση γινόταν εξόρμηση στα ελατόκλαρα και στις πρασινάδες του πάρκου… ποιος θα τις πάει στο σπίτι του για το καλό του χρόνου και να προφυλάσσονται από θαλασσινό κίνδυνο.

Έπειτα από τη βάφτιση στο Αργοστόλι έρχεται ο Μητροπολίτης μας με το φέρυ -μπωτ στο Ληξούρι. Αράζει το φέρυ μπωτ, γιομίζει κόσμο, ιερείς, επισήμους και το σώμα της Φιλαρμονικής και «σηκώνει» πόρτα, ώστε να τοποθετηθεί απέναντι από την παραλία που βρίσκεται ο πολύς κόσμος. Γίνεται η βάφτιση, αμολούνε περιστέρια και τέσσερις πέντε νεαροί πέφτουν στα κρύα νερά για να βρούνε το σταυρό. Βάρκες καΐκια και κάθε λογής πλεούμενο κορνάρει ως ένδειξη χαράς και συμμετοχής.

Έπειτα γίνεται και άλλη βάφτιση στο κέντρο του Ληξουρίου, κοντά στην πλατεία, όπου είναι η Δημόσια Βρύση.

RETRO

Το φανάρι των Αγίων Θεοδώρων 1830

ΑΡΓΟΣΤΟΛΙ. Το φανάρι των Αγίων Θεοδώρων 1830 το αρχικό!! Πηγή: facebook page Κομπόγιο…

Aργοστόλι γύρω στα τέλη του 1960

Πηγή: Facebook page Κομπόγιο ιστορίας Κεφαλονιάς & Ιθάκης Ανάρτηση από τον Δημήτρη Σ…

1912 το Βαθύ Ιθάκης

1912 το Βαθύ Ιθάκης Fred Boissonnas ,αρχείο Ville de Genève. Μια θαυμάσια φωτογραφία με απίθα…

Φισκάρδο 1903 Boissonass

Φισκάρδο 1903 Boissonass. Η γυάλινη πλάκα βρίσκεται στο φωτογραφικό μουσείο Θεσσαλονίκης …

Κεφαλονιά 1941 – Γερμανική περίπολος στο λιμάνι

Πηγή: Faceboo page – Κομπόγιο ιστορίας Κεφαλονιάς & Ιθάκης, Νέλλη Ανδρικοπούλου

1903 Κεφαλονιά

Σε μια βραχώδη περιοχή δύο ψαράδες με το ιστιοφόρο τους. Πηγή: facebook page Κομπόγιο ιστ…

ΕΚΔΗΛΩΣΕΙΣ

Πρόσκληση κέντρου Κοινότητας Δήμου Σάμης σε ημέρα δράσης «STREETWORK» στο Φισκάρδο
27 Ιουνίου 2022

Πρόσκληση κέντρου Κοινότητας Δήμου Σάμης σε ημέρα δράσης «STREETWORK» στο Φισκάρδο

Αύριο Τρίτη 28.06.2022 και ώρα 10.30 π.μ., το Κέντρο Κοινότητας του δήμου Σάμης, θα βρίσκεται στ…
Εκδήλωση αφιέρωμα «Κωνσταντίνος Γεράκης, ο Κεφαλονίτης πρωτοσύμβουλος στην αυλή του Σιάμ»
27 Ιουνίου 2022

Εκδήλωση αφιέρωμα «Κωνσταντίνος Γεράκης, ο Κεφαλονίτης πρωτοσύμβουλος στην αυλή του Σιάμ»

Το Σάββατο 2 Ιουλίου 2022 και ώρα 21.00 θα πραγματοποιηθεί στον κήπο του Νάπιερ στο Αργοστόλι, η…
32nd KEFALONIA GYM ESTIVAL «ANNA POLLATOU» @AΡΓΟΣΤΟΛΙ [26.06.2022]
27 Ιουνίου 2022

32nd KEFALONIA GYM ESTIVAL «ANNA POLLATOU» @AΡΓΟΣΤΟΛΙ [26.06.2022]

Με την κεντρική παρουσίαση των ομάδων στο Αργοστόλι ολοκληρώθηκε το 32nd KEFALONIA GYM FESTIVAL …

ΑΦΙΕΡΩΜΑΤΑ

To Kefalonia Gym Festival ANNA POLLATOU επιστρέφει δυναμικά μετά από 2 χρόνια απουσίας
21 Ιουνίου 2022

To Kefalonia Gym Festival ANNA POLLATOU επιστρέφει δυναμικά μετά από 2 χρόνια απουσίας

Φωτογραφίες: Δώρα Πανουσοπούλου Το τετραήμερο Πέμπτη 23 – Κυριακή 26 Ιουνίου 2022 η μεγαλύτερ…
Το Οψάριον fishbar στο Αργοστόλι διευρύνει το ωράριο λειτουργίας του
20 Ιουνίου 2022

Το Οψάριον fishbar στο Αργοστόλι διευρύνει το ωράριο λειτουργίας του

Η ζωή είναι πιο νόστιμη στη θάλασσα, γι’ αυτό το Οψάριον fishbar στο Αργοστόλι, διευρύνει το ωρά…
Στο Artostoli φρέσκο παγωτό μηχανής «CARPIGIANI» που όλοι αγαπήσαμε
10 Ιουνίου 2022

Στο Artostoli φρέσκο παγωτό μηχανής «CARPIGIANI» που όλοι αγαπήσαμε

Φρέσκο παγωτό μηχανής CARPIGIANI προφέρει πλέον το Artostoli! Αξία ανεκτίμητη όπως αναφέρουν …
Chimroll: Μια βόλτα στη πιο γλυκιά γωνία του Αργοστολίου!
25 Μαΐου 2022

Chimroll: Μια βόλτα στη πιο γλυκιά γωνία του Αργοστολίου!

Αν ψάχνετε για τις πιο ωραίες γλυκές γεύσεις στο Αργοστόλι, σίγουρα θα πρέπει να επισκεφθείτε το…
KEFALONITIS Το online περιοδικό για την Κεφαλονιά

Copyright © 2002 - 2022 kefalonitis.com
Το σύνολο του περιεχομένου και των υπηρεσιών του kefalonitis.com διατίθεται στους επισκέπτες αυστηρά για προσωπική χρήση.
Απαγορεύεται η χρήση ή επανεκπομπή του, σε οποιοδήποτε μέσο, μετά ή άνευ επεξεργασίας, χωρίς γραπτή άδεια του εκδότη.

dial.design