Μόνο ένας Ληξουριώτης εννόησε ουσιαστικώς και ύψιστα την αγιότητα του Οσίου Γερασίμου Νοταρά

Λέξεις: Γεράσιμος Σωτ. Γαλανός

Πάνε λίγα χρόνια πίσω, όταν ο ανιψιός της Ντιάνας Αντωνακάτου, Γιάγκος Μεταξάς, μου έδωσε κάποιες μελέτες και έργα της αγαπημένης του θείας. Μέσα σ’ αυτά τα έργα — ιστορικά πονήματα, ζωγραφικά άλμπουμ και ανακοινώσεις σε συνέδρια — ξεχώρισα και ξαναθυμήθηκα αυτές τις μέρες της εορτής του Αγίου Γερασίμου, την ανακοίνωση της Ντιάνας, το 1977, για τον περίφημο Ληξουριώτη επίσκοπο Μαΐνης και ηγούμενο της Ιεράς Μονής Ομαλών, Ιερεμία Κατσαΐτη.

Πρόκειται για τον Ιερεμία Κατσαΐτη, μια αγία, σεβαστή και ιερή προσωπικότητα του νησιού μας, που επάξια σκιαγραφεί ερευνητικά και ιστορικά η Αντωνακάτου, αποκαλύπτοντάς μας πως αυτός πρώτος εννόησε την οσιότητα του Γερασίμου Νοταρά και πρότεινε την αγιοποίησή του στο Οικουμενικό Πατριαρχείο Κωνσταντινουπόλεως.

Στο ιστορικό πλαίσιο, ο Ιερεμίας Κατσαΐτης, πρώην επίσκοπος Μαΐνης (Μάνης), από το 1603 έως το 1652, διετέλεσε ηγούμενος της Μονής Νέας Ιερουσαλήμ στα Ομαλά. Εκείνη την περίοδο πραγματοποίησε δύο σημαντικές ενέργειες που καθόρισαν τη σπουδαία ηγουμενία του:

• Τη συμβολή του στην καθαγίαση (1622) του Οσίου Γερασίμου Νοταρά.
• Την έκδοση (1625) της ακολουθίας του Αγίου, γραμμένης από τον Ναυπλιέα Μητροφάνη.

Ο Ιερεμίας, καταγόμενος από το Ληξούρι, γιος του Αντωνίου Κατσαΐτη, υπήρξε άνθρωπος μορφωμένος και ευγενής, με αξιοσημείωτη πνευματική και εκκλησιαστική πορεία. Σύμφωνα με τη Ντιάνα Αντωνακάτου, ο θαυμασμός του προς τον Άγιο Γεράσιμο και η επιθυμία του να μονάσει στον τόπο του Οσίου τον οδήγησαν στην Κεφαλονιά.

Ο Κατσαΐτης είχε μεγάλη περιουσία στην Κατωγή και κοντά στο Ληξούρι, στην περιοχή Ριτσάτα, όπου έκτισε ναό αφιερωμένο στον Άγιο Γεράσιμο — τα ερείπια του οποίου σώζονται μέχρι σήμερα.

Για τη διοίκηση και το ήθος του έγραψαν με σεβασμό ο επίσκοπος Κεφαλληνίας Μακάριος Πανάς και ο Ιερόθεος Αββάτιος, που τον εγκωμίασε ως «γέροντα εναρέτου και σεβαστοτάτου, μεγάλης εις τον τόπον φήμης και διδάσκαλον εν λόγοις και έργοις».

Η δράση και το μοναστικό ήθος του Οσίου Γερασίμου, όπως σημειώνει η Αντωνακάτου, ενέπνευσαν τον Ιερεμία Κατσαΐτη να αφιερωθεί στο έργο της Μονής και να μιμηθεί τη ζωή του Αγίου. Εκείνος, γνωρίζοντας ότι στην Κωνσταντινούπολη βρισκόταν τότε ο Κεφαλλονίτης επίσκοπος Νικόδημος Μεταξάς, εισηγήθηκε στον Πατριάρχη Κύριλλο την αγιοποίηση του Οσίου Γερασίμου, η οποία συντελέστηκε τον Ιούλιο του 1622.

Λίγα χρόνια αργότερα, το 1627, με δαπάνη και επιμέλεια του Ιερεμία, τυπώθηκε στο Λονδίνο το έργο: «Βιβλίον του ορθού λόγου, βεβαίωσις καλούμενον, τυπωθέν δια δαπάνης και επιμελείας του Θεοφιλεστάτου επισκόπου πρώην Μαΐνης κυρίου Ιερεμίου».

Εν κατακλείδι, την αγιοποίηση του Αγίου Γερασίμου και την έκδοση της ακολουθίας του, τα οφείλουμε στον Ληξουριώτη επίσκοπο Μαΐνης και ηγούμενο Ομαλών, Ιερεμία Κατσαΐτη — μια προσωπικότητα ιερή, θεοφιλεστάτη και φωτισμένη, που ύψωσε την Κεφαλονιά στα νάματα της Ορθόδοξης Πίστης.