Το πρώτο μετασεισμικό πανηγύρι του Αγίου Γερασίμου στα Ομαλά

Μεταγραφή κειμένου: Γεράσιμος Σωτ. Γαλανός

Ο Χρήστος Γ. Ευαγγελάτος, καταγόμενος από τα Μονοπολάτα και επίτιμος Ληξουριώτης, ορίστηκε κατά την περίοδο 1953-1954 Υφυπουργός Συντονισμού επί της Αποκαταστάσεως Σεισμοπαθών Ιονίων Νήσων.
«Δημοσιογραφεί εξομολογητικά» την πρώτη μετασεισμική γιορτή του Αγίου Γερασίμου στα Ομαλά, δημοσιευμένη το 1973 στο περιοδικό Κεφαλλονίτικη Πρόοδος.

«… Εκεί ανέβαινε συχνά και παρακολουθούσε τις ανάγκες του. Σε μια μεγάλη σκηνή ήταν όλες οι μοναχές και σε μια μικρή ο Αρχιμανδρίτης Μάξιμος και ο Διάκος Πολύκαρπος. Όλα κατερειπωμένα — εκκλησίες, καμπαναριό, ηγουμενείο και κελιά. Το σκήνωμα του Αγίου είχε μείνει ανέπαφο στην αργυρή λάρνακά του, ήταν τοποθετημένο σε μικρό παράπηγμα και εκεί γινόταν το προσκύνημα.

Στις 9 Οκτωβρίου 1953 η τότε Ηγουμένη του Αγίου, Οσιωτάτη κ. Ευσεβία Ρασσιά, τον παρακάλεσε να της δώσει μια σκηνή μήπως έρθει κανένας προσκυνητής να μείνει το βράδυ, καθώς και έναν μάστορα για να χτίσει ένα μικρό φούρνο, ώστε να ζυμώσουν με κριθαράλευρο διγκονάρια (όπως έτρωγε ο Άγιος), που συνηθίζονται ως πρόσφορα στη γιορτή του.

«Θα γίνουν και τα δύο», της απάντησε ο Υφυπουργός και αναχώρησε για το Αργοστόλι. Στο δρόμο μονολογούσε με την παράκληση της Ηγουμένης:
«Μια σκηνή; Και γιατί όχι διακόσιες σκηνές; Και γιατί να μη γίνει μια εκκλησία και ένα καμπαναριό; Και να μη γιορταστεί ο Άγιος όπως του πρέπει; Έσωσε την Κεφαλονιά μια φορά και θα την προστατεύσει να γίνει καλύτερη.»

Χρειαζόταν απόφαση, κι ας ήταν λίγος ο καιρός έως τη γιορτή και ας δυσκόλευε η κακοκαιρία. Η απόφαση λήφθηκε πριν φτάσει στα Ραζάτα: να γίνει μεγάλο πανηγύρι και να στηθεί ξύλινο το Μοναστήρι του Αγίου.

Έφτασε στο Υπουργείο, που βρισκόταν σε σκηνές στα Μέτελα, δίπλα από το Στρατηγείο, κάλεσε τον Ταξίαρχο Ιορδανίδη, που ήταν τότε γενικός διευθυντής του Υφυπουργείου, και του είπε ότι είναι ανάγκη να κατασκευαστεί τάχιστα ένα ξύλινο Μοναστήρι του Αγίου Γερασίμου στα Ομαλά, με μια μεγάλη εκκλησία για να τεθεί το σκήνωμα του Αγίου, ένα Ηγουμενείο και κελιά για τις μοναχές, που ήταν αδύνατο να περάσουν τον χειμώνα στις σκηνές κάτω από τον χιονισμένο Αίνο.

«Όλα γίνονται», απάντησε ο Ταξίαρχος, «αλλά ο χρόνος; ο καιρός;»
«Ο Άγιος θα βοηθήσει», απάντησε ο Ευαγγελάτος και του ζήτησε να ετοιμάσει άμεσα ένα καλό σχέδιο με όλους τους μηχανικούς και τους σχεδιαστές.

Στις 12 τα μεσάνυχτα τού προσκόμισε στη σκηνή του το σχέδιο, που το βρήκε θαυμάσιο· το υπέγραψε και παρακάλεσε τον Ιορδανίδη το πρωί να ξεκινήσουν οι εργασίες. Του ζήτησε να κρατήσει μυστική την κατασκευή της Μονής και να λεχθεί ότι πρόκειται για ανέγερση αποθηκών για τα υλικά που θα έφερναν οι Άγγλοι για την οικοδόμηση των Φραγκάτων και των Βαλσαμάτων.

Το πρωί ο Υφυπουργός πήγε με στρατιωτικό αυτοκίνητο στον Άγιο, φέρνοντας τη σκηνή και τον τεχνίτη για τον φούρνο που του είχε ζητήσει η Ηγουμένη. Πήγε στην παράγκα όπου βρισκόταν η λάρνακα, προσκύνησε και άναψε ένα κερί.

Όταν τον είδε η Ηγουμένη, τον ρώτησε:
«Μα πώς αυτό μπονόρι, μπονόρι κ. Υπουργέ;»
«Σου έφερα τη σκηνή και τον μάστορα», της είπε, «και σήμερα θα αρχίσουμε την αποθήκη για τα υλικά των Άγγλων.»

Την ίδια μέρα ζήτησε να του στείλουν σημαίες και διακοσμητικά εορτών από τους Δήμους Μεσολογγίου και Αθηνών, κάλεσε την μπάντα της ΑΣΔΑΝ, τον Υπουργό Παιδείας κ. Κωνσταντίνο Καλλία και τον Αρχηγό του ΝΑΤΟ, Άγγλο Ναύαρχο Μπάουμπατεν, που είχε έρθει στην Κεφαλονιά.

Ο αλησμόνητος Μητροπολίτης Ιερόθεος Βούης, στον οποίο ανακοίνωσε τις αποφάσεις του, ενθουσιασμένος απηύθυνε προσκλήσεις προς τον Αρχιεπίσκοπο Αθηνών και πάσης Ελλάδος Σπυρίδωνα Βλάχο, τον προκάτοχό του Μαντινείας Γερμανό Ρουμπάνη και τον Ζακύνθου Χρυσόστομο Δημητρίου.

Παράλληλα, έδωσε εντολές να τακτοποιηθεί και ο δρόμος της Μονής Ομαλών προς Τραυλιάτα, κάτω από το κάστρο, ώστε να υπάρχουν μονόδρομοι για τις κινήσεις και τις επιστροφές των αυτοκινήτων κατά την παραμονή και την ημέρα του εορτασμού. Οι εργασίες συνεχίζονταν και τη νύχτα με ηλεκτρικούς προβολείς, ξεπερνώντας τις καιρικές δυσχέρειες.

Αγήματα ναυτών, άνδρες του Πυροσβεστικού Σώματος και τμήματα του Μηχανικού εργάστηκαν και κινήθηκαν με μεγάλη ταχύτητα. Η Ηγουμένη και οι μοναχές κατεπλάγησαν όταν διαπίστωσαν ότι πρόκειται για την κατασκευή Μονής και όχι αποθηκών και έκαναν δέηση στον Άγιο να βοηθήσει.

Το παλιό τέμπλο ανασύρθηκε από τα ερείπια και τοποθετήθηκε στη νέα εκκλησία, που αποτέλεσε το μεγαλύτερο σε διάσταση ΤΟΛ, με έκταση ενός μεγάλου ιερού και επιβλητική είσοδο με τρία σκαλοπάτια.

Στην άκρη ανεγέρθηκε κωδωνοστάσιο 17 μέτρων ύψους, με σταυρούς σε κάθε πλευρά. Ανυψώθηκαν οι καμπάνες του γκρεμισμένου παλιού καμπαναριού, τοποθετήθηκαν τα στασίδια, ο Μητροπολιτικός θρόνος, μπήκαν οι τάπητες, μεταφέρθηκε η αργυρά λάρνακα με το σκήνωμα του Αγίου, συνοδεία των μοναχών που δεν μπορούσαν να συγκρατήσουν τα δάκρυά τους.

Τοποθετήθηκαν τα διακοσμητικά σήματα και οι σημαίες, στήθηκαν αψίδες στην περιοχή της Μονής και κατά μήκος του πομπικού δρόμου μέχρι το πηγάδι. Ο χώρος των Ομαλών παρουσίαζε πανηγυρική όψη, όπου είχαν μεταφερθεί και αρκετές σκηνές για τους προσκυνητές — όλα ήταν έτοιμα.

Η Κεφαλονιά είχε ειδοποιηθεί εγκαίρως για τον εορτασμό. Η Μητρόπολη, μέσω των ιερέων της, και το Υφυπουργείο, μέσω του γραφείου Τύπου, κοινοποίησαν παντού, μέσω τύπου και ραδιοφώνου, ότι θα διεξαχθεί μεγαλοπρεπής εορτασμός υπό δύο Μητροπολιτών, με συμμετοχή Υπουργών, ενόπλων δυνάμεων και όλων των αρχών.

Ήρθε η παραμονή· το Άγιο Λείψανο στήθηκε όρθιο στο ναό υπό των Μητροπολιτών Κεφαλληνίας και Μαντινείας. Οι καμπάνες του νέου καμπαναριού χτυπούσαν χαρμόσυνα και όλοι δάκρυσαν δοξάζοντας τον Άγιο.

Το απόγευμα τα Ομαλά πλημμύρισαν από κόσμο — ήρθαν από την Πάτρα, την Παραχελωίτιδα και την Ηλεία. Είχαν μαζί τους κουβέρτες για τον ύπνο τους. Όλα πήγαν λαμπρά.

Μετά τη θεία λειτουργία έγινε δοξολογία· ο Υφυπουργός απέδωσε όλα τα γενόμενα σε θαύμα του Αγίου και είπε ότι η βοήθεια Εκείνου, η πίστη και ο πατριωτισμός των Κεφαλλήνων θα συνέβαλαν ώστε η Κεφαλονιά να ξαναγίνει και καλύτερη ακόμη.

Και ενώ μιλούσε, συντελέστηκαν τρία θαύματα του Αγίου σε δυστυχείς ασθενείς που σπάραζαν και ωρύονταν πριν από λίγη ώρα.

Μετά τη δοξολογία έγινε η έξοδος του Σκηνώματος. Ο Υφυπουργός είχε παρακαλέσει τον Μητροπολίτη οι μοναχές να λάβουν μέρος στην πομπή, όπως και έγινε, προκαλώντας ιδιαίτερη συγκίνηση. Ποτέ δεν είχε παρατηρηθεί τόση συρροή προσκυνητών.

Το καθιερωμένο γεύμα έγινε σε σκηνή. Ο Υφυπουργός ευχαρίστησε, εκ μέρους και του στρατού, για τα καλά λόγια που ακούστηκαν για την προσωρινή στέγαση της Μονής του Αγίου Γερασίμου, η οποία αποτέλεσε και την απαρχή της προσωρινής, σε παραπήγματα, στέγασης των πόλεων και των χωριών της Κεφαλονιάς, καθώς ήταν αδύνατη η ζωή στις σκηνές. Το έργο αυτό επετεύχθη τάχιστα πριν έρθει ο χειμώνας.»