Skip to main content
Ο «Κεφαλονίτης» Πυθαγόρας
Ο «Κεφαλονίτης» Πυθαγόρας
Ο «Κεφαλονίτης» Πυθαγόρας
Ο «Κεφαλονίτης» Πυθαγόρας
19 Μαρτίου 2010

Ο «Κεφαλονίτης» Πυθαγόρας

Ο Ιάμβλιχος είναι νεοπυθαγόρειος φιλόσοφος της ύστερης αρχαιότητας (245-324 ή 326 μ.Χ.). Στο βιβλίο του «Περί Πυθαγορικού βίου» υπάρχει η αναφορά:

«Λέγεται λοιπόν ότι ο Αγκαίος, που εγκαταστάθηκε στη Σάμη της Κεφαλληνίας, είχε γεννηθεί από τον Δία. Έχοντας αποκτήσει φήμη, λόγω είτε της ανδρείας του είτε της γενναιοψυχίας του, ξεχώριζε ως προς τη φρόνηση και τη γνώμη από τους άλλους Κεφαλήνες.

Από την Πυθία, λοιπόν, του δόθηκε χρησμός να ιδρύσει αποικία από Κεφαλήνες, Αρκάδες και Θεσσαλούς, να προσλάβει έποικους από τους Αθηναίους, τους Επιδαύριους και τους Χαλκιδείς και, αφού γίνει αρχηγός όλων αυτών, να τους εγκαταστήσει στη νήσο που καλείται Μελάμφυλλος, χάρη στην ευφορία του εδάφους και της γης, και να ονομάσει την πόλη Σάμο από τη Σάμη της Κεφαλληνίας.

Ο χρησμός, λοιπόν, είχε περίπου την εξής μορφή:

Αγκαίε, το θαλάσσιο νησί της Σάμου αντί της Σάμης
Να αποικίσεις σε καλώ. Αυτό που ονομάζεται Φυλλίδα.

Το ότι βέβαια οι αποικίες ιδρύθηκαν από ανθρώπους προερχόμενους από τις προαναφερθείσες περιοχές, δεν το αποδεικνύουν μονάχα οι τιμές και οι θυσίες στους θεούς – διότι έτυχε να μεταφερθούν από τους τόπους που ήλθαν και τα πλήθη των ανθρώπων – αλλά και οι συγγένειες και οι άλλες σχέσεις, που συμβαίνει να συνάπτουν οι Σάμιοι. Φημολογείται λοιπόν ότι ο Μνήσαρχος και η Πυθαϊδα, οι οποίοι γέννησαν τον Πυθαγόρα, είναι από τον οίκο και τη γενιά που δημιουργήθηκε από τον Αγκαίο, τον ιδρυτή της αποικίας.

Λόγω της φημολογούμενης από τους πολίτες ευγενικής του καταγωγής, κάποιος Σάμιος ποιητής ισχυρίστηκε ότι ο Πυθαγόρας είναι γιος του Απόλλωνος, λέγοντας τα εξής:

Τον Πυθαγόρα, τον αγαπητό στο Δία,
Η Πυθαϊδα, η πιο όμορφη Σαμιώτισσα,
τον γέννησε με τον Απόλλωνα.»

Άλλη πηγή, που να αναφέρεται στο γεγονός αυτό δεν υπάρχει. Οι σημερινοί κάτοικοι της Σάμου γνωρίζουν την ιστορία αυτή και θεωρούν δεδομένη την προέλευση, τόσο τη δική τους, όσο και του Πυθαγόρα. Κανείς δεν προβάλλει κάποια ένσταση, αφού δεν υπάρχει άλλη πηγή, που να λέει τα αντίθετα.

Στην εγκυκλοπαίδεια wiki η εκδοχή του Ιάμβλιχου υπάρχει.

Στην ιστορία της Σάμου, που οι ίδιοι οι Σάμιοι γράφουν, αναφέρεται:

Το όνομα Σάμος ετυμολογείται από την Σάμη της Κεφαλληνίας από την οποία λέγεται ότι προέρχονταν ο πρώτος οικιστής του νησιού ο Αγκαίος ο οποίος είχε πάρει μέρος στην Αργοναυτική Εκστρατεία ή από την Σάμον την κόρη του Αγκαίου. Ενώ ο ιστορικός μελετητής Bochort υποστηρίζει ότι το όνομα προέρχεται από το αρχαίο έθνος Σαίους το οποίο κατοικούσε στο νησί.

Οι μελετητές των ανατολικών γλωσσών αποδίδουν την ονομασία στην ιωνική διάλεκτο «σαμά» η οποία σημαίνει ύψος, εξαιτίας των υψηλών βουνών του νησιού. Μυθολογικά το όνομα του νησιού, όπως υποθέτουν ο γεωγράφος Μελέτιος, σχολιαστής του Απολλωνίου Ροδίου και ο Διόδωρος ο Σικελιώτης, προήλθε απο τον Σάο, γιό του Ερμή και της Ρήνης.

Το όνομα Σάμος πρωτοαναφέρεται στον ύμνο προς τον Απόλλωνα στον ομηρικό στίχο 41: «Και Σάμος υδρυλή, Μυκάλης τ’απεινά κάρηνα». Ονομάζονταν κατά πολλούς στην αρχαιότητα και Παρθενία, από τον ποταμό Παρθένο στον οποίον σύμφωνα με την μυθολογία λούζονταν η θεά Ήρα.

Επίσης ονομάζονταν και Μελάμφυλλος, Δρυούσα (απο τις πολλές δρυς-βελανιδιές, που σκεπάζανε τα βουνά της), Δόρυσσα, Άνθεμις (ίσως για τα πολλά λουλούδια του νησιού), Φυλλάς (απο τα πολλά φυλλοβόλα δέντρα), Κυπαρισσία (ίσως απο τα πολλά κυπαρίσσια που ακόμα και σήμερα υπάρχουν στην δυτική πλευρά του νησιού), Στεφάνη (πιθανώς από το σχήμα που έχει το νησί) και Ιμβρασία. Τα περισσότερα από τα επίθετα αυτά έχουν σχέση με την πλούσια βλάστηση η οποία μέχρι και σήμερα είναι διάχυτη σε κάθε γωνιά του νησιού. Δεν είναι τυχαίο το γεγονός ότι οι Τούρκοι την αποκαλούν «Σουσάμ Αντά».

Στο περιληπτικό βιογραφικό του Πυθαγόρα, που παραθέτει η Ένωση Σαμίων Οττάβας αναφέρεται ότι η μητέρα του κατάγεται από τον Αγκαίο, πρώτο βασιλιά της Σάμου.

Άλλες παραλλαγές για την ονομασία της Σάμου:

«…το όνομα Σάμος ετυμολογείται από την Σάμη της Κεφαλληνίας από την οποία προέρχονταν ο πρώτος οικιστής του νησιού Αγκαίος ο οποίος είχε πάρει μέρος στην Αργοναυτική Εκστρατεία ή από την Σάμον την κόρη του Αγκαίου. Σύμφωνα με το γεωγράφο Μελέτιο το όνομα προέρχεται από το γιο του θεού Ερμή και της Ρήνης, τον Σάο. Άλλες πηγές αναφέρουν ότι προέρχεται από το αρχαίο έθνος Σάιους το οποίο κατοικούσε στο νησί. Οι μελετητές ανατολικών γλωσσών αποδίδουν την ονομασία στην Ιωνική διάλεκτο «σάμα» η οποία σημαίνει ύψος λόγω των υψηλών βουνών του νησιού.»

Παραλλαγές για την ονομασία της Σάμου υπάρχουν. Δεν υπάρχει καμία εναλλακτική πληροφορία για την καταγωγή του Πυθαγόρα, πέραν αυτής, που έχει μυθολογικό χαρακτήρα και σκοπό έχει να ανεβάσει το κύρος του φιλοσόφου στους μεταγενέστερους.

Επομένως, μπορούμε κι εμείς να πούμε ότι ο «θείος φιλόσοφος», όπως τον αποκαλούσαν οι μαθητές του, Πυθαγόρας ο Σάμιος είναι από καταγωγής Κεφαλήν.

Το κείμενο αυτό μας απέστειλε ο κ.Ιωάννης Κρούσος

  • YOU
  • YOU
  • YOU
  • YOU
  • YOU
  • YOU
  • YOU
  • YOU

ΑΡΧΕΙΟ

Σάββατο βράδυ @ MY WAY CLUB [28.12.2019]

Ακόμη ένα Σαββατόβραδο γέμισε το My Way από κόσμο γεμάτο κέφι και τρελή διάθεση για χορό! Ρίξτε μ…

«ΤΟ ΣΠΑΡΤΟ» σας προσκαλεί σε εκδήλωση του Πολιτιστικού Συλλόγου, στα Σπαρτιά

Στην εκδήλωση που θα πραγματοποιήσει το Σάββατο 4 Ιανουαρίου 2020 και ώρα 19:00 στην αίθουσα…

Μια θύμηση για τον μακαριστό πρωτοπρεσβύτερο και λαμπρό επιστήμονα π. Γεώργιο Μεταλληνό

γράφει ο Σωτ. Γαλανός Τα ακόλουθα λόγια της γραφή μου ας είναι από καρδιάς για τον αγαπητό μας σ’…

Νίκη επί του Προμηθέα ΄14 στην Πάτρα και πρόκριση στις 8 καλύτερες ομάδες της Α΄ Κατηγορίας για τους Εφήβους του Α. Σ. Κεφαλονιά

Ο Α.Σ. Κεφαλονιά μπορεί να περηφανεύεται για άλλη μια χρονιά για την πρόοδο των αναπτυξιακών…

Λύκειο Ελληνίδων – Το στόλισμα της «Αγιοβασιλίτσας»

Σε κλίμα ευφρόσυνο, με πολλά παραδοσιακά κεράσματα και ευχές, πραγματοποιήθηκε , 29 Δεκέμβρη…
  • YOU
  • YOU
  • YOU
  • YOU

ΕΚΔΗΛΩΣΕΙΣ

20 Ιουνίου 2024

Φιλαρμονική Σχολή Πάλλης Ληξουρίου: Εκδήλωση για την Παγκόσμια Ημέρα Μουσικής

Η Φιλαρμονική Σχολή Πάλλης (Ληξουρίου), ο  αρχαιότερος ελληνικός μουσικοεκπαιδευτικός&…
19 Ιουνίου 2024

Δήμος Αργοστολίου: Εκδήλωση για την Ευρωπαϊκή Ημέρα Μουσικής

Με αφορμή την Ευρωπαϊκή Ημέρα Μουσικής που γιορτάζεται στις 21 Ιουνίου, ο Δήμος Αργοστολίου, θα …
  • YOU
  • YOU
  • YOU
  • YOU

ΑΦΙΕΡΩΜΑΤΑ

Το κατάστημα «Beauty Bar» συνεχίζει και ομορφαίνει
13 Ιουνίου 2024

Το κατάστημα «Beauty Bar» συνεχίζει και ομορφαίνει

Το κατάστημα καλλυντικών και σεμιναριακό κέντρο ES Beauty Bar by Eleni Sourvanou συνεχίζε και ομ…
To νέο κατάστημα στο Αργοστόλι  «V & V Cafe snack bar & more»
13 Ιουνίου 2024

To νέο κατάστημα στο Αργοστόλι «V & V Cafe snack bar & more»

Εάν θέλεις να ξεκινήσεις την μέρα σου με έναν απολαυστικό καφέ και να δοκιμάσεις συναρπαστικά br…
Το νέο κατάστημα «Gadget Experts» κάνει την εμφάνισή του στο Αργοστόλι
10 Ιουνίου 2024

Το νέο κατάστημα «Gadget Experts» κάνει την εμφάνισή του στο Αργοστόλι

Επισκεφθήκαμε σήμερα το νέο κατάστημα «Gadget Experts» στο Αργοστόλι. Το Gadget Experts άνοι…
Térre Mouikis: Μια fine dining εκδοχή της κεφαλονίτικης κουζίνας
3 Ιουνίου 2024

Térre Mouikis: Μια fine dining εκδοχή της κεφαλονίτικης κουζίνας

Την αγάπη για τον τόπο του, την Κεφαλληνία, ο σεφ Ασημάκης Χανιώτης δεν την έκρυψε ποτέ. Πάντα τ…
  • YOU
  • YOU
  • YOU
  • YOU