Skip to main content
1 Οκτωβρίου 2004

Πόλεις χωρίς αυτοκίνητα – Προς μία πολιτισμένη κινητικότητα

Την περασμένη εβδομάδα συμπληρώθηκαν δέκα χρόνια μετά την ίδρυση του Δικτύου «πόλεις ελεύθερες από αυτοκίνητα» (car free cities) και πέντε χρόνια από την καθιέρωση της αντίστοιχης Ευρωπαϊκής Ημέρας (22 Σεπτεμβρίου). Είναι επομένως εξαιρετικά χρήσιμο και σκόπιμο να αναλογισθούμε αν στην Ελλάδα έχουμε προωθήσει επαρκώς πολιτικές και προγράμματα που οδηγούν σε μια νέα –αντιτεχνοκρατική – προσέγγιση των μετακινήσεων στις πόλεις. Διότι είναι πλέον κοινός τόπος, σε ειδικούς και μη, ότι ο κάθε πολεοδομικός και συγκοινωνιακός σχεδιασμός που διευκολύνει την είσοδο και την κυκλοφορία του ΙΧ μέσα στις πόλεις επιτείνει τον γνωστό φαύλο κύκλο : περισσότερα αυτοκίνητα- μεγαλύτεροι δρόμοι- περισσότερα αυτοκίνητα κ.ο.κ. Όσο πιο πολύ ανοίγουμε τη ‘βρύση’ τόσο πιο πολύ ‘νερό’ κυλάει.. Το ζητούμενο όμως είναι ακριβώς το αντίθετο: πως θα κατορθώσουμε να αποφύγουμε, κατά το δυνατόν, τις άσκοπες, ενεργοβόρες και ρυπογόνες μετακινήσεις Οι σημερινοί πολιτικοί ιθύνοντες αλλά και οι μελετητές των πόλεων έχουν καταντήσει να είναι απλώς διαχειριστές της υπάρχουσας κυκλοφορίας που -κακώς – θεωρείται από όλους ‘δεδομένη’!

Η διακήρυξη της Κοπενχάγης ‘Προς μία πολιτισμένη κινητικότητα’ που εγκρίθηκε από τις πόλεις- μέλη του Δικτύου, στις 17 Μαΐου 1999, τόνιζε με κατηγορηματικό τρόπο την πολιτιστική διάσταση της ανθρώπινης κινητικότητας στον αστικό χώρο. Από την άλλη πλευρά, η δραματική αύξηση του δείκτη ιδιοκτησίας του ΙΧ και η απεριόριστη χρήση του περιορίζουν ουσιαστικά το δικαίωμα της απρόσκοπτης ανθρώπινης μετακίνησης και την ποιότητα ζωής των κατοίκων της μεγάλης, μεσαίας ακόμα και μικρής ευρωπαϊκής πόλης.

Για το λόγο αυτό οι πόλεις που υπογράφουν την διακήρυξη αυτή δέχονται ότι το κόστος της κίνησης του αυτοκινήτου πρέπει να περιλαμβάνει το κόστος των επιπτώσεων της (ατυχήματα, αέρια ρύπανση, θόρυβος, κυκλοφοριακή συμφόρηση κλπ) έτσι ώστε τα φιλικά προς το περιβάλλον μαζικά μέσα μεταφοράς να γίνουν συγκριτικά φθηνότερα.

Στο πνεύμα αυτό τρεις είναι οι στρατηγικοί στόχοι που σύμφωνα με την διακήρυξη πρέπει να υιοθετηθούν σε όλα τα επίπεδα αποφάσεων: α) Δημιουργία της κατάλληλης πολεοδομικής δομής και μορφής, που περιορίζει την ανάγκη μηχανικής μετακίνησης και ελαχιστοποιεί την επιφάνεια του δημόσιου χώρου που αποδίδεται στο αυτοκίνητο έτσι ώστε η πόλη να λειτουργεί με λιγότερα οχήματα και να προσφέρει στους κατοίκους της περισσότερους ελεύθερους χώρους. β) Ανάπτυξη αξιόπιστων και ελκυστικών δικτύων δημόσιων συγκοινωνιών που να είναι πραγματικά ανταγωνιστικά με τα ιδιωτικά μέσα μεταφορών γ) Κατασκευή κατάλληλων υποδομών για τον πεζό και τον ποδηλάτη γιατί το ποδήλατο και το περπάτημα ενισχύουν την εξοικονόμηση ενέργειας και χρήματος, την μείωση της ρύπανσης και την αποτελεσματικότερη λειτουργία της πόλης.

Δυστυχώς, η διαρκώς αυξανόμενη λειτουργική και κυρίως ψυχολογική εξάρτηση από το ΙΧ αποτελεί σοβαρό ανασχετικό παράγοντα στην απόκτηση της αναγκαίας κοινωνικής συνείδησης για την στήριξη και εφαρμογή πολιτικών βιώσιμης κινητικότητας στις πόλεις. Κατά συνέπεια είναι κρίσιμος ο ρόλος της κεντρικής διοίκησης και της τοπικής αυτοδιοίκησης στην χρηματοδότηση και προώθηση όλων εκείνων των ενεργειών συλλογικής ευαισθητοποίησης για μια νέα ‘κουλτούρα μετακίνησης’.

Το μήνυμα της 22ας Σεπτεμβρίου έχει μια πολλαπλή σημειολογία. Το ΙΧ αυτοκίνητο αντιπροσωπεύει όλα εκείνα τα στοιχεία του καταναλωτισμού της εποχής μας ο οποίος δημιουργεί συνεχώς και συστηματικά πλασματικές ανάγκες. Γι’ αυτό, και πέρα από τη δημόσια ευθύνη, η υπεύθυνη προσωπική στάση του κάθε ευαισθητοποιημένου πολίτη, αλλά και των κοινωνικών οργανώσεων, απέναντι στα αντικοινωνικά καταναλωτικά πρότυπα, μπορεί να δώσει νέες ελπιδοφόρες προοπτικές για ένα σιωπηρό αλλά ισχυρό κοινωνικό κίνημα με στόχο την αναβάθμιση του αστικού περιβάλλοντος.

HΛΙΑΣ ΜΠΕΡΙΑΤΟΣ
Καθηγητής χωροταξικού και περιβαλλοντικού σχεδιασμού
Πανεπιστημίου Θεσσαλίας
beriatos@otenet.gr

  • YOU
  • YOU
  • YOU
  • YOU
  • YOU
  • YOU
  • YOU
  • YOU

ΑΡΧΕΙΟ

Σάββατο βράδυ @ MY WAY CLUB [28.12.2019]

Ακόμη ένα Σαββατόβραδο γέμισε το My Way από κόσμο γεμάτο κέφι και τρελή διάθεση για χορό! Ρίξτε μ…

«ΤΟ ΣΠΑΡΤΟ» σας προσκαλεί σε εκδήλωση του Πολιτιστικού Συλλόγου, στα Σπαρτιά

Στην εκδήλωση που θα πραγματοποιήσει το Σάββατο 4 Ιανουαρίου 2020 και ώρα 19:00 στην αίθουσα…

Μια θύμηση για τον μακαριστό πρωτοπρεσβύτερο και λαμπρό επιστήμονα π. Γεώργιο Μεταλληνό

γράφει ο Σωτ. Γαλανός Τα ακόλουθα λόγια της γραφή μου ας είναι από καρδιάς για τον αγαπητό μας σ’…

Νίκη επί του Προμηθέα ΄14 στην Πάτρα και πρόκριση στις 8 καλύτερες ομάδες της Α΄ Κατηγορίας για τους Εφήβους του Α. Σ. Κεφαλονιά

Ο Α.Σ. Κεφαλονιά μπορεί να περηφανεύεται για άλλη μια χρονιά για την πρόοδο των αναπτυξιακών…

Λύκειο Ελληνίδων – Το στόλισμα της «Αγιοβασιλίτσας»

Σε κλίμα ευφρόσυνο, με πολλά παραδοσιακά κεράσματα και ευχές, πραγματοποιήθηκε , 29 Δεκέμβρη…
  • YOU
  • YOU
  • YOU
  • YOU

ΕΚΔΗΛΩΣΕΙΣ

22 Φεβρουαρίου 2024

Αργοστολιώτικο Καρναβάλι 2024: Το αποκριάτικο ξεφάντωμα αρχίζει!

Κυριακή 25/2 στην πλατεία Αργοστολίου ώρα 12:00μ. η Στέψη της Βασίλισσας του Καρναβαλιού!!!Ξεκιν…
22 Φεβρουαρίου 2024

Nicofilimon Ζάππειο 2024 

A  JEWEL MADE IN GREECE & NICOFILIMON ενώνουν τις δυνάμεις τους στη 10η Ετήσια Συνάντηση Δημ…
22 Φεβρουαρίου 2024

Αλλάζει ημερομηνία το Τουρνουά Μπάσκετ 3X3

Ο Δήμος Σάμης σας ενημερώνει ότι το Τουρνουά Μπάσκετ 3X3 που είχε προγραμματιστεί για το Σάββατο…
18 Φεβρουαρίου 2024

Κοπή πρωτοχρονιάτικη πίτας του Πολιτιστικού Συλλόγου «Ο Μπάλλος» [18.02.2024]

Πραγματοποιήθηκε σήμερα ο ετήσιος χορός και η κοπή της Πρωτοχρονιάτικης πίτας του Πολιτιστικού Σ…
  • YOU
  • YOU
  • YOU
  • YOU

ΑΦΙΕΡΩΜΑΤΑ

Eξαιρετικά δώρα για την ημέρα του Αγίου Βαλεντίνου από το κατάστημα «Scandalo»
13 Φεβρουαρίου 2024

Eξαιρετικά δώρα για την ημέρα του Αγίου Βαλεντίνου από το κατάστημα «Scandalo»

Στο κατάστημα  «Scandalo» στην πλατεία Καμπάνας θα βρείτε πολλές διαφορετικές και … ιδιαίτε…
Στο κρεοπωλείο «Αφοί Δεληκωστόπουλοι» θα βρείτε γεμιστές καρδιές για να γιορτάσετε την ημέρα του Αγίου Βαλεντίνου
13 Φεβρουαρίου 2024

Στο κρεοπωλείο «Αφοί Δεληκωστόπουλοι» θα βρείτε γεμιστές καρδιές για να γιορτάσετε την ημέρα του Αγίου Βαλεντίνου

Στο στο κρεοπωλείο «Αφοί Δεληκωστόπουλοι» θα βρείτε γεμιστές γιορτινές καρδιές για να γιορτάσετε…
Λαχταριστά γλυκά από τον «Φούρνο Τρίτη Γενιά» για την Ημέρα του Αγίου Βαλεντίνου
13 Φεβρουαρίου 2024

Λαχταριστά γλυκά από τον «Φούρνο Τρίτη Γενιά» για την Ημέρα του Αγίου Βαλεντίνου

Γλυκά σε σχήματα καρδιάς και όχι μόνο θα βρείτε στον φούρνο «Τρίτη Γενιά» για να γιορτάσετε την …
Πρωτότυπες ιδέες δώρων για της 14 Φλεβάρη στο κατάστημα «DMK» στο Αργοστόλι
12 Φεβρουαρίου 2024

Πρωτότυπες ιδέες δώρων για της 14 Φλεβάρη στο κατάστημα «DMK» στο Αργοστόλι

Στο κατάστημα DMK θα βρεις τα κατάλληλα είδη για να εντυπωσιάσεις τον σύντροφο ή την σύντροφο σο…
  • YOU
  • YOU
  • YOU
  • YOU