Skip to main content
Το Καρναβάλι στην αρχαιότητα, Χριστιανισμό, Επτάνησα, Κεφαλονιά σύντομες αναφορές
Το Καρναβάλι στην αρχαιότητα, Χριστιανισμό, Επτάνησα, Κεφαλονιά σύντομες αναφορές
Το Καρναβάλι στην αρχαιότητα, Χριστιανισμό, Επτάνησα, Κεφαλονιά σύντομες αναφορές
Το Καρναβάλι στην αρχαιότητα, Χριστιανισμό, Επτάνησα, Κεφαλονιά σύντομες αναφορές
19 Μαρτίου 2010

Το Καρναβάλι στην αρχαιότητα, Χριστιανισμό, Επτάνησα, Κεφαλονιά σύντομες αναφορές

Το μονόφυλλο «Ιακωβάτου»

Το Καρναβάλι στο Ληξούρι και στα χωριά της Παλικής έρχεται από παλιά μπριόζο και κεχράτο, Ελληνικό στο χαρακτήρα, με πομπωδέστερες εκδηλώσεις που πολλές φορές έφταναν σε ακρότητες. Γεμάτο σάτιρα, σκωπτικό πείραγμα, έδινε και έπαιρνε διασκεδάζοντας ως ανάπαυση από τον κάματο της δουλειάς, τους κατοίκους της περιοχής. Το 1888 ο τότε Δήμαρχος Ληξουρίου, Άγγελος Τυπάλδος – Ιακωβάτος εξέδωσε ένα μονόφυλλο με τίτλο «Προς τους κατοίκους τον Δήμου Ληξουρίου» για να τους ευχαριστήσει παρ’ όλο που είχαν από παλιά τη συνήθεια να το γιορτάζουν μπομποδέστατα.

Σύντομη αναφορά στο Κεφαλονίτικο Καρναβάλι. Από πότε χρονολογείται η παρουσία των αποκριάτικων εκδηλώσεων στο νησί μας δε το γνωρίζουμε.

Ιστορικές μαρτυρίες έρχονται από το 1500 και μετά με την παρουσία της Ενετικής κατάκτησης στα Επτάνησα.

Βέβαια «οι εκδηλώσεις της Αποκριάς» έρχονται από τα βάθη της Ελληνικής αρχαιότητας, ιδιαίτερα από τις γιορτές των αρχαίων Ελλήνων «Τα κρόνια». Οι αρχαίοι Έλληνες γιόρταζαν με μεγαλοπρέπεια το σταδιακό ξαναμεγάλωμα της ημέρας από το χειμερινό ηλιοστάσιο με τις τελετές των Κρονίων και αργότερα οι τελετές αυτές πέρασαν στους ρωμαίους με τις ονομασίες «Τα Σατουρνάλια, τα Λουπερκάλια και Μπρουμάλια» με επίκεντρο της γιορτής την 25η Δεκεμβρίου «Dies Natalis Invicti Solis» την «ημέρα της γέννησης του ακίνητου Ήλιου». Σε αυτές τις γιορτές υπήρχε έντονο το Διονυσιακό στοιχείο και με λατρεία στη φύση, που εγκωμίαζαν τις τροπές του ηλίου. Τούτη η λατρεία των Κρονίων με το Διονυσιακό χαρακτήρα εξαπλώθηκε σ’ όλη σχεδόν την Μεσόγειο.

Αργότερα όταν επεκράτησε ο Χριστιανισμός δεν μπόρεσε να εξαλείψει τις τελετές των Κρονίων και τα έθιμα της αρχαίας Ελληνικής θρησκείας και αναγκάστηκε να τα ενσωματώσει παρηλλαγμένα μέσα στο Χριστιανικό τελετουργικό τυπικό.

Οι αρχαίες τελετές μέσα στο Χριστιανικό τελετουργικό

Έτσι η περίοδος των τριών εβδομάδων πριν τη Μεγάλη Σαρακοστή είναι η χρονική περίοδος των Απόκρεων. Επιτρέπεται το γλέντι, η χαρά, το ξεφάντωμα και η αθυροστομία γιατί ακολουθεί έπειτα από την Κυριακή της Τυροφάγου, η Μεγάλη Σαρακοστή, τη περίοδος της νηστείας έως την ημέρα της Ανάστασης του Χριστού.

Ωστόσο η λαϊκή μετεωρολογική διαπίστωση, ότι ο μήνας Μάρτιος με τις εναλλακτικές εκδηλώσεις του (κακοκαιρίες και καλοσύνες) ή «πότε κλαίει, πότε γελάεί» μπορεί να επεκταθεί και βιωματικά στις εθιμικές χαρές (την Αποκριά κυρίως) και στις πένθιμες ή στις ασκητικές ώρες των εβδομάδων του (τα ψυχοσάββατα και τη Σαρακοστή). Οι Απόκριες είναι ένα θαυμάσιο ξέσπασμα και ξεκούρασμα των ανθρώπων στο χώρο και στο χρόνο τους, δύο στέρεα στοιχεία που εξισορροπούν, με σοφία και νοικοκύρευαν παλιότερα τις ψυχαγωγίες μας.

Και η Σαρακοστή είναι σοφά επίσης τοποθετημένη ανάμεσα στο Καρναβάλι και το Πάσχα, έτσι ώστε να φέρνει σε περισυλλογή και συντήρηση το σώμα και το πνεύμα της.

Παράλληλα υπάρχουν και τα ψυχοσάββατα που υπαγορεύουν τη μεταφυσική υπόκρουση της Μνήμης, που ηρεμούν οι ψυχές των πεθαμένων και ικανοποιούνται οι ζωντανοί επειδή εκτέλεσαν το χρέος της μνήμης και προσφοράς προς τους αιώνια κοιμωμένους. Τα προσφερόμενα κόλλυβα είναι μια έμμεση εντολή στη φύση να ξανακαρπίσει και να μη στερήσει τους ανθρώπους από αγαθά της.

Συνοπτική αναφορά στα Καρναβάλια των Επτανήσων

Οι εορτές των Απόκρεων στην Κέρκυρα και τη Ζάκυνθο είχαν αρκετά στοιχεία δυτικής προέλευσης απ’ ότι στην Κεφαλονιά, που κρατούσε ως τις αρχές του περασμένου αιώνα τον «Ελληνικό Τύπο Καρναβαλιού» θεματικά και ενδυματολογικά. Μπούλες και γενίτσαροι (θέμα από την Τουρκοκρατία, η φουστανέλα, και το γιλέκο στον τύπο που τα χρησιμοποιούσαν οι κλέφτες και οι αρματολοί… Τούτες οι επιδράσεις μπολιάστηκαν εδώ λόγω της έλευσης των διαφόρων κυνηγημένων και διωγμένων Ελλήνων της Τουρκοκρατούμενης τότε Ελλάδας όταν κατέφυγε στα νησιά μας. Ντόμπρος και σκληρός ο χαρακτήρας του νησιού μας, το άγονο και το ποικίλο της τοπογραφίας του συμπόνεσε και κράτησε δυνατά το Ελληνικό στοιχείο που έφεραν οι έποικοι Έλληνες.

Τον Ελληνικό χαρακτήρα και λιγότερο το δυτικό το βλέπουμε στην Κεφαλονιά και σε άλλες εκφράσεις της πολιτισμικής και ιστορικής της πορεία.

Στοιχεία παλιού Κεφαλονίτικου Καρναβαλιού

Γράφοντας, το 1888, για τις Αποκριές της Κεφαλονιάς ο σοφός ιστορικός και λαογράφος του Νησιού μας Ηλίας Τσιτσέλης, αφού τις εσύγκρινε με τα «αστικά» Καρναβάλια της Ζακύνθου και της Κέρκυρας, που τα ομολογεί πιο ελεύθερα και πιο εντυπωσιακά, έρχεται στις εκδηλώσεις των χωριών μας, που τις περιγράφει με σχετική προσοχή, κι αυτό μας είναι πολύτιμο, για να γνωρίζουμε τι γινόταν τότε στα χωριά της Κεφαλονιάς, και να χαρούμε τη συνέχεια που υπήρχε ως σήμερα. Παραθέτω τις αντίστοιχες περιγραφές του. (Βλ. «Αξ απόκρεω εν Επτανήσω και ίδια εν Κεφαλληνία» Ακρόπολις Φιλολογική, τομ. Α’ έτος 1888 – 89, εν Αθήναις 1889).

…«Εις τίνα δε χαρέα (κατά τας Κυριακάς των Απόκρεω) γίνεται και μικρός τις χορός εις τας αυλάς των ναών, και μασκαράδες ενίοτε, κατάφορτοι χρυσού και αργύρου και λίθων πολύτιμων και παντοίων ποικιμάτων, άτινα δανείζονται, έρχονται και εις τας εν τη πόλει πλατείας και χορεύουσι το τζάμικο και το συρτό των».

…«Αι μάσκαραι (ομάδες) δεν έχουσι ποτέ παρ’ ημίν πρωτοτνπίαν σχεδόν τινά. Το αντάρχαιον γαϊτάνι δε λείπει συνήθως, καθώς και αι προβάτινοι προσωπίδες και αι δοραί και τα κουδούνια…

«Προ των μασκαράδων προηγείται τρέχων ο ραβδούχος κοινώς Ματζαδόρος (mazzo) ή Μπουλούμπασης,παραμερίζων το πλήθος και κτυπών διά του θορυβώδους μακρού του ραβδίου, συν τούτω δε παίδες αγγέλλοντες την διάβασιν των προσωπιδοφόρων … Οίτινες, όταν είναι πολλοί, βαδίζουσι κατ’ ανδρόγυνα abraccio, έχουσι δε και τον ιατρόν των, με τους υψηλούς κολλάρους, τον υψηλόν πίλον και το ραβδίον με την αργυράν λαβήν».

  • YOU
  • YOU
  • YOU
  • YOU
  • YOU
  • YOU
  • YOU
  • YOU

ΑΡΧΕΙΟ

Σάββατο βράδυ @ MY WAY CLUB [28.12.2019]

Ακόμη ένα Σαββατόβραδο γέμισε το My Way από κόσμο γεμάτο κέφι και τρελή διάθεση για χορό! Ρίξτε μ…

«ΤΟ ΣΠΑΡΤΟ» σας προσκαλεί σε εκδήλωση του Πολιτιστικού Συλλόγου, στα Σπαρτιά

Στην εκδήλωση που θα πραγματοποιήσει το Σάββατο 4 Ιανουαρίου 2020 και ώρα 19:00 στην αίθουσα…

Μια θύμηση για τον μακαριστό πρωτοπρεσβύτερο και λαμπρό επιστήμονα π. Γεώργιο Μεταλληνό

γράφει ο Σωτ. Γαλανός Τα ακόλουθα λόγια της γραφή μου ας είναι από καρδιάς για τον αγαπητό μας σ’…

Νίκη επί του Προμηθέα ΄14 στην Πάτρα και πρόκριση στις 8 καλύτερες ομάδες της Α΄ Κατηγορίας για τους Εφήβους του Α. Σ. Κεφαλονιά

Ο Α.Σ. Κεφαλονιά μπορεί να περηφανεύεται για άλλη μια χρονιά για την πρόοδο των αναπτυξιακών…

Λύκειο Ελληνίδων – Το στόλισμα της «Αγιοβασιλίτσας»

Σε κλίμα ευφρόσυνο, με πολλά παραδοσιακά κεράσματα και ευχές, πραγματοποιήθηκε , 29 Δεκέμβρη…
  • YOU
  • YOU
  • YOU
  • YOU

ΕΚΔΗΛΩΣΕΙΣ

18 Φεβρουαρίου 2024

Κοπή πρωτοχρονιάτικη πίτας του Πολιτιστικού Συλλόγου «Ο Μπάλλος» [18.02.2024]

Πραγματοποιήθηκε σήμερα ο ετήσιος χορός και η κοπή της Πρωτοχρονιάτικης πίτας του Πολιτιστικού Σ…
17 Φεβρουαρίου 2024

Μουσική και θεατρική παράσταση του Λυκείου Κεραμειών «9 τραγούδια θα σου πω» [16.02.2024]

Παρουσίασε χθες στα Κουρκουμελάτα (Πνευματικό Κέντρο Ιδρύματος Γεωργίου και Μάρης Βεργωτή) η θεα…
13 Φεβρουαρίου 2024

Κοπή πίτας της Ακαδημίας Μπάσκετ Κεφαλονιάς @Αργοστόλι [13.02.2024]

Με μεγάλη επιτυχία και πολύ κόσμο πραγματοποιήθηκε σήμερα στο Κλειστό Γυμναστήριο Αργοστολίου «Α…
13 Φεβρουαρίου 2024

Με άθληση έγινε η κοπή της πίτας του Α.Σ. Κεφαλληνιακού στον Πόρο Κεφαλονιάς

Με μεγάλη επιτυχία, σε ευγενές αθλητικό πνεύμα και με την παρουσία των υπερήφανων γονέων των μαθ…
  • YOU
  • YOU
  • YOU
  • YOU

ΑΦΙΕΡΩΜΑΤΑ

Eξαιρετικά δώρα για την ημέρα του Αγίου Βαλεντίνου από το κατάστημα «Scandalo»
13 Φεβρουαρίου 2024

Eξαιρετικά δώρα για την ημέρα του Αγίου Βαλεντίνου από το κατάστημα «Scandalo»

Στο κατάστημα  «Scandalo» στην πλατεία Καμπάνας θα βρείτε πολλές διαφορετικές και … ιδιαίτε…
Στο κρεοπωλείο «Αφοί Δεληκωστόπουλοι» θα βρείτε γεμιστές καρδιές για να γιορτάσετε την ημέρα του Αγίου Βαλεντίνου
13 Φεβρουαρίου 2024

Στο κρεοπωλείο «Αφοί Δεληκωστόπουλοι» θα βρείτε γεμιστές καρδιές για να γιορτάσετε την ημέρα του Αγίου Βαλεντίνου

Στο στο κρεοπωλείο «Αφοί Δεληκωστόπουλοι» θα βρείτε γεμιστές γιορτινές καρδιές για να γιορτάσετε…
Λαχταριστά γλυκά από τον «Φούρνο Τρίτη Γενιά» για την Ημέρα του Αγίου Βαλεντίνου
13 Φεβρουαρίου 2024

Λαχταριστά γλυκά από τον «Φούρνο Τρίτη Γενιά» για την Ημέρα του Αγίου Βαλεντίνου

Γλυκά σε σχήματα καρδιάς και όχι μόνο θα βρείτε στον φούρνο «Τρίτη Γενιά» για να γιορτάσετε την …
Πρωτότυπες ιδέες δώρων για της 14 Φλεβάρη στο κατάστημα «DMK» στο Αργοστόλι
12 Φεβρουαρίου 2024

Πρωτότυπες ιδέες δώρων για της 14 Φλεβάρη στο κατάστημα «DMK» στο Αργοστόλι

Στο κατάστημα DMK θα βρεις τα κατάλληλα είδη για να εντυπωσιάσεις τον σύντροφο ή την σύντροφο σο…
  • YOU
  • YOU
  • YOU
  • YOU