Κεφαλονίτικος Οίνος: Από τους μύθους στο σήμερα…

Λέξεις: Δέσποινα Χάμου

Από τα πανάρχαια χρόνια η αμπελουργία στην Κεφαλονιά συνδέθηκε με μύθους και θεότητες. Ο Διόνυσος, γιος της θνητής Σεμέλης και του Δία, υπήρξε ο τελευταίος θεός που ανέβηκε στον Όλυμπο, παρότι η καταγωγή της μητέρας του θα τον κρατούσε μακριά από το θεϊκό βασίλειο. Ο νεαρός, ανέμελος θεός ξεκίνησε από τις εύφορες περιοχές της Ανατολής – από τη Λυδία και τη Φρυγία έως την Περσία και τη Βακτρία – και δίδαξε στους ανθρώπους την τέχνη του αμπελιού και του κρασιού, χαρίζοντας χαρά, λήθη και παρηγοριά. Στον δρόμο του φύτευε κλήματα, οργάνωνε γιορτές και διεύρυνε τη φήμη του, ενώ τιμωρούσε όσους τον περιφρονούσαν.

Θεός κοντά στους ανθρώπους, μαζί με τη Δήμητρα περπάτησε στη γη, μοιράστηκε τις λύπες και τις χαρές τους και άφησε πίσω του μια παράδοση βαθιά ριζωμένη στην καθημερινότητα και την πίστη τους. Από ένα τέτοιο ιερό κλήμα, που έφτασε από την Κρήτη και μεταφέρθηκε αργότερα στην Αττική από τον Θησέα, ξεκίνησε και ο συμβολικός δρόμος του αμπελιού προς τα νησιά. Έτσι, όταν ο Κέφαλος – γιος του Ερμή – έφτασε κυνηγημένος στην περιοχή που αργότερα θα ονομαστεί Κεφαλονιά, φύτεψε το δικό του κλήμα για να θυμάται την πατρίδα του. Από εκείνο το κλήμα, σύμφωνα με την παράδοση, γεννήθηκαν τα περίφημα κεφαλονίτικα σταφύλια και, πάνω απ’ όλα, η ευλογημένη Ρομπόλα, το Vino di Sasso, δηλαδή το κρασί της πέτρας, που θέλει φτωχό χώμα, πέτρα και πολλή φροντίδα για να δώσει τον εκλεκτό καρπό της.

Αιώνες αργότερα, η μοίρα έφερε στο νησί νέους ανθρώπους που έμελλε να συνεχίσουν αυτή τη μακρά παράδοση. Η οικογένεια Καρούλια, αμπελουργοί από τον Πύργο της Βουλγαρίας, πέρασε δυσκολίες και κακουχίες, όμως άντλησε δύναμη από το επιχειρηματικό ταλέντο του Βλάση Καρούλια, που άφησε το δικό του αποτύπωμα στον χώρο του εμπορίου.

Την ίδια περίοδο, η οικογένεια Καλλιγά, με πνευματικές και καλλιτεχνικές ρίζες, είδε στο πρόσωπο του Γιάννη Καλλιγά έναν πρωτοπόρο. Εκείνος μετέτρεψε την αγάπη για τις κεφαλονίτικες ρίζες του σε αποστολή: να στηρίξει το νησί του, το οποίο τότε επιβίωνε κυρίως χάρη στα εμβάσματα των μεταναστών. Με δημιουργικότητα και όραμα, ο Γιάννης Καλλιγάς ανέδειξε τη Ρομπόλα σε σύμβολο ποιότητας και παράδοσης. Το κρασί που κάποτε παρέμενε εντός των ορίων του νησιού ταξίδεψε στον κόσμο μέσα σε ένα λιναρένιο σακί, σφραγισμένο με βουλοκέρι, αποκτώντας τη φήμη που του άξιζε.

Έτσι, η ιστορία της κεφαλονίτικης αμπελουργίας, που ξεκινά από μυθικούς θεούς και αρχαίους ήρωες, συνεχίζεται στους νεότερους χρόνους με ανθρώπους που, με πείσμα και έμπνευση, κατάφεραν να κρατήσουν ζωντανή και λαμπερή μια παράδοση αιώνων.

Πηγές – Βιβλιογραφία:
Αγγελοδιονύσης Δεμπόνος,
«Οίνος, ο ιστορικός κύκλος των Κεφαλονίτικων κρασιών», Αθήνα 1988