Απολίθωμα 550 εκ. ετών αποκαλύπτει το πρώτο «δεξιόχειρο» ζώο του πλανήτη

Το Spriggina floundersi σύμφωνα με τους επιστήμονες δεν είναι μόνο το πρώτο ζώο που έχει διακριτό κεφάλι αλλά και τι πρώτο που φαίνεται να προτιμά τη δεξιά πλευρά

Αναρωτιέστε γιατί οι περισσότεροι άνθρωποι είναι δεξιόχειρες; Σύμφωνα με τους επιστήμονες η προέλευση αυτού του χαρακτηριστικού φαίνεται να προέρχεται από έναν πρώιμο ζώο που ζούσε πριν από περίπου 550 εκατομμύρια χρόνια και είχε την τάση να λυγίζει προς τα δεξιά.

Το Spriggina floundersi εμφανίστηκε στις θάλασσες κατά την Εδιακαρική Περίοδο (635 έως 542 εκατομμύρια χρόνια πριν), όταν άρχισαν να κάνουν την εμφάνισή τους οι πρώτες μορφές ζωής, και είναι γνωστό μόνο από απολιθώματα που έχουν βρεθεί στη Νότια Αυστραλία.

Το Spriggina floundersi είναι το αρχαιότερο γνωστό ζώο με διακριτό κεφάλι αλλά οι επιστήμονες δεν μπορούσα να καταλάβουν εάν κινείτο. Τελικά, μετά από μελέτη πάνω από 100 απολιθωμάτων κατέληξαν στο εξής συμπέρασμα.

Το Spriggina όχι μόνο μετακινούνταν στη θάλασσα, αλλά προτιμούσε και να λυγίζει προς τα δεξιά – συμπεριφορά που παρατηρείται σήμερα στους δεξιόχειρες οργανισμούς.

Αν και δεν υπάρχει σήμερα κάποιο ζώο που να μοιάζει με το Spriggina, φαίνεται πως έθεσε τις εξελικτικές βάσεις για την πλευρική προτίμηση, χαρακτηριστικό που συναντάται στους περισσότερους ανθρώπους αλλά και σε πρωτεύοντα θηλαστικά, ποντίκια, βατράχια και έντομα.

«Τα απολιθώματα αυτών των πρώιμων ζώων φαίνονται παράξενα στους περισσότερους ανθρώπους – ακόμη και σε μένα», δήλωσε ο επικεφαλής της μελέτης Σκοτ Έβανς. «Όμως, αν ξεπεράσουμε αυτή την εικόνα, διαπιστώνουμε ότι πολλά από τα θεμελιώδη χαρακτηριστικά που συνδέουμε με τα σημερινά ζώα, όπως η δυνατότητα κίνησης αλλά και αυτή η συμπεριφορική “δεξιοχειρία”, υπήρχαν ήδη στις πρώτες μορφές ζωής».

Ήταν λυγισμένα στα αριστερά

Οι ερευνητές κατέγραψαν και συνέκριναν τις καμπύλες όλων των απολιθωμάτων και προσπάθησαν να διαπιστώσουν αν οι καμπύλες οφείλονταν στη δύναμη του νερού ή στην ίδια την κίνηση του ζώου.

«Το πραγματικά εντυπωσιακό ήταν ότι παρουσίαζαν αυτή τη “δεξιοχειρία”», δήλωσε ο Έβανς, επιμελητής παλαιοντολογίας ασπόνδυλων στο Αμερικανικό Μουσείο Φυσικής Ιστορίας της Νέας Υόρκης.

«Περίπου τα δύο τρίτα των απολιθωμάτων είναι λυγισμένα προς τα αριστερά και μόλις το ένα τρίτο προς τα δεξιά».

Αρχικά, ο ίδιος θεώρησε περίεργη αυτή την αναλογία, χωρίς να γνωρίζει τι ακριβώς σήμαινε.

«Στη συνέχεια μελέτησα πώς οι επιστήμονες αναγνωρίζουν τη δεξιοχειρία στα σημερινά ζώα και διαπίστωσα ότι εμφανίζεται η ίδια περίπου αναλογία 2 προς 1 υπέρ της δεξιάς πλευράς».

Σύμφωνα με τον ίδιο, αυτό υποδηλώνει ότι το Spriggina είχε ήδη μια σημαντική συμπεριφορική προτίμηση.

Ποτέ δεν φανταζόμουν ότι από το αποτύπωμα ενός οργανισμού ηλικίας μισού δισεκατομμυρίου ετών θα μπορούσαμε να συμπεράνουμε ότι προτιμούσε να στρίβει προς τη μία πλευρά αντί για την άλλη».

Πώς απέδειξαν ότι μπορούσε να κινηθεί

Πολλά εξαφανισμένα ζώα άφησαν πίσω τους απολιθωμένα ίχνη, αποδεικνύοντας ότι περπατούσαν, έρπονταν ή γλιστρούσαν στον βυθό. Το Spriggina, όμως, δεν άφησε τέτοιες αποδείξεις.

Έτσι, οι ερευνητές εξέτασαν πρώτα την ανατομία του. Τα απολιθώματα έδειξαν ότι το σώμα του μπορούσε να λυγίσει και προς τις δύο κατευθύνσεις, ακόμη και τόσο έντονα ώστε να σχηματίζει καμπύλη σε σχήμα U.

Στη συνέχεια αναρωτήθηκαν αν αυτή η κάμψη προκλήθηκε από περιβαλλοντικούς παράγοντες, όπως κύματα ή καταιγίδες, ή αν ήταν αποτέλεσμα της δικής του κίνησης.

Για να το διαπιστώσουν, ανέσκαψαν μεγάλες επιφάνειες πετρωμάτων που περιείχαν εκατοντάδες απολιθώματα.

Αν όλα τα Spriggina ήταν στραμμένα προς την ίδια κατεύθυνση ή λυγισμένα με τον ίδιο τρόπο, αυτό θα σήμαινε ότι τα είχε επηρεάσει η ίδια εξωτερική δύναμη.

Αντίθετα, οι επιστήμονες βρήκαν απολιθώματα σε διαφορετικούς προσανατολισμούς και με διαφορετικούς βαθμούς κάμψης.

«Αυτό δείχνει ότι επρόκειτο για έναν οργανισμό που μπορούσε να κινηθεί ελεύθερα προς οποιαδήποτε κατεύθυνση και ότι τα απολιθώματα αποτυπώνουν διαφορετικές στιγμές αυτής της κίνησης», εξήγησε ο Έβανς.

Μάλιστα, ακόμη και σε στρώματα πετρωμάτων όπου υπήρχαν σαφή ίχνη ισχυρών θαλάσσιων ρευμάτων, τα Spriggina δεν ήταν λυγισμένα σύμφωνα με τη φορά του νερού ούτε με τον ίδιο τρόπο μεταξύ τους.

Οι ερευνητές εξέτασαν επίσης το ενδεχόμενο τα σώματα να είχαν κυρτώσει μετά τον θάνατό τους καθώς αποσυντίθενταν ή ξηραίνονταν. Ωστόσο, η μεγάλη ποικιλία στις καμπύλες μεταξύ απολιθωμάτων του ίδιου στρώματος απέκλεισε και αυτή την εξήγηση.

Το γεγονός ότι πολλά άτομα του είδους βρέθηκαν απολιθωμένα σε πολύ μικρή απόσταση μεταξύ τους, λυγισμένα προς διαφορετικές κατευθύνσεις – ορισμένα μάλιστα με περισσότερες από μία καμπές – καθώς και η παρουσία ιζήματος ανάμεσα στο σώμα τους και τον βυθό, αποτελεί, σύμφωνα με τον Γκαρσία-Μπεγίδο, ισχυρή ένδειξη ότι τα ζώα αυτά δεν ήταν προσκολλημένα στον πυθμένα, αλλά μπορούσαν πράγματι να κινούνται, ακόμη κι αν δεν άφησαν πίσω τους εμφανή ίχνη της πορείας τους.

Πηγή: ethnos.gr