Σαν σήμερα 10 Ιουνίου 1877: Ιδρύεται ο Ελληνικός Ερυθρός Σταυρός, με πρωτοβουλία της βασίλισσας Όλγας

Σαν σήμερα, στις 10 Ιουνίου 1877, ιδρύεται ο Ελληνικός Ερυθρός Σταυρός, ένας από τους σημαντικότερους ανθρωπιστικούς θεσμούς στην ιστορία της χώρας, με πρωτοβουλία της βασίλισσας Όλγας και πρώτο πρόεδρο τον νομικό Μάρκο Ρενιέρη. Η ίδρυσή του σηματοδότησε την ένταξη της Ελλάδας στο διεθνές δίκτυο του Ερυθρού Σταυρού και τη θεμελίωση μιας οργανωμένης προσπάθειας για την περίθαλψη τραυματιών πολέμου και την παροχή ανθρωπιστικής βοήθειας σε περιόδους κρίσεων, ρόλος που εξελίχθηκε με τα χρόνια σε έναν ευρύτερο πυλώνα κοινωνικής προσφοράς και δημόσιας υγείας.

Ο Ερυθρός Σταυρός αποτελεί έναν από τους σημαντικότερους διεθνείς ανθρωπιστικούς οργανισμούς παγκοσμίως, με αποστολή την παροχή βοήθειας σε ανθρώπους που πλήττονται από πολέμους, καταστροφές και ανθρωπιστικές κρίσεις. Πρόκειται για έναν από τους πρώτους μη κυβερνητικούς οργανισμούς που δημιουργήθηκαν και σήμερα διαθέτει παγκόσμια παρουσία, με δράση σε κάθε γωνιά του πλανήτη. Πέρα από την περίθαλψη τραυματιών και την προστασία αιχμαλώτων πολέμου, ο οργανισμός παρεμβαίνει και σε περιόδους ειρήνης, κυρίως σε φυσικές καταστροφές και προσφυγικές κρίσεις.

Η απαρχή της δημιουργίας του συνδέεται με τη Μάχη του Σολφερίνο, στις 24 Ιουνίου 1859, όταν οι γαλλικές δυνάμεις επικράτησαν των Αυστριακών στη βόρεια Ιταλία έπειτα από σκληρές και αιματηρές συγκρούσεις. Ο Ελβετός επιχειρηματίας Ζαν Ανρί Ντυνάν, ο οποίος βρέθηκε τυχαία στο πεδίο της μάχης, συγκλονίστηκε από την κατάσταση των τραυματιών και οργάνωσε, με τη βοήθεια ντόπιων εθελοντών, ένα πρόχειρο δίκτυο περίθαλψης. Επιστρέφοντας στη Γενεύη, ο Ντυνάν αποτύπωσε τις εμπειρίες του στο βιβλίο «Αναμνήσεις από το Σολφερίνο», στο οποίο διατύπωσε την ιδέα της ουδέτερης και οργανωμένης εθελοντικής βοήθειας προς τα θύματα πολέμου. Μεταξύ των προτάσεών του ήταν και η αρχή ότι οι τραυματίες, καθώς και όσοι τους περιθάλπουν, πρέπει να θεωρούνται ουδέτεροι στο πεδίο των συγκρούσεων.

Η υπογραφή της συνθήκης της Γενεύης και η δημιουργία του Ερυθρού σταυρού

Τον Αύγουστο του 1863, πέντε πολίτες της Γενεύης  οι Γκιστάβ Μουανιέ, Λουί Απιά, Τεοντόρ Μωνουάρ, Γκιγιόμ Ντυφούρ και Ανρί Ντυνάν — ίδρυσαν τη Διεθνή Επιτροπή για τη Βοήθεια των Τραυματιών. Λίγους μήνες αργότερα, τον Οκτώβριο του ίδιου έτους, εκπρόσωποι από 16 χώρες συναντήθηκαν στη Γενεύη και υιοθέτησαν τις βασικές αρχές της νέας ανθρωπιστικής πρωτοβουλίας. Το 1864, με πρωτοβουλία της Ελβετίας, πραγματοποιήθηκε διεθνής διπλωματική διάσκεψη που οδήγησε στην υπογραφή της πρώτης Σύμβασης της Γενεύης. Με αυτήν κατοχυρώθηκε η προστασία των τραυματιών και η υποχρέωση των εμπλεκομένων να τους παρέχουν περίθαλψη, ενώ αναγνωρίστηκε επίσημα ο ρόλος της Διεθνούς Επιτροπής. Οι αρχές της Σύμβασης επεκτάθηκαν σταδιακά: το 1899 και το 1907 στους τραυματίες πολεμικών επιχειρήσεων στη θάλασσα, το 1929 στους αιχμαλώτους πολέμου και το 1949 στους αμάχους. Το 1876, η Διεθνής Επιτροπή μετονομάστηκε επίσημα σε Διεθνή Επιτροπή Ερυθρού Σταυρού, όπως είναι γνωστή έως σήμερα.

Ως έμβλημα επιλέχθηκε ο κόκκινος σταυρός σε λευκό φόντο, αντίστροφη απεικόνιση της ελβετικής σημαίας. Αργότερα, προκειμένου να αντιμετωπιστούν θρησκευτικές και πολιτισμικές ευαισθησίες, οι μουσουλμανικές χώρες υιοθέτησαν την Ερυθρά Ημισέληνο, ενώ το Ισραήλ χρησιμοποιεί το Ερυθρό Άστρο του Δαυίδ. Σήμερα, στο πλαίσιο της διεθνούς συνεργασίας, προωθείται και το ουδέτερο σύμβολο του Ερυθρού Κρυστάλλου. Στην Ελλάδα, ο Ελληνικός Ερυθρός Σταυρός ιδρύθηκε στις 10 Ιουνίου 1877, υπό την προστασία της βασίλισσας Όλγας, με πρώτο πρόεδρο τον νομικό Μάρκο Ρενιέρη. Την ίδια χρονιά αναγνωρίστηκε επίσημα από τον Διεθνή Ερυθρό Σταυρό.

Η δράση του Ελληνικού Ερυθρού Σταυρού εκτείνεται τόσο σε περιόδους πολέμου όσο και ειρήνης, περιλαμβάνοντας περίθαλψη τραυματιών, μέριμνα για αιχμαλώτους, αντιμετώπιση φυσικών καταστροφών και επιδημιών, καθώς και ευρύτερο κοινωνικό και προνοιακό έργο. Παράλληλα, συμβάλλει στην προαγωγή της δημόσιας υγείας και στην παροχή ανθρωπιστικής βοήθειας στο εξωτερικό.

Στο πλαίσιο της δράσης του έχουν δημιουργηθεί δομές όπως Σταθμοί Πρώτων Βοηθειών, Κέντρα Αιμοδοσίας, σχολές νοσηλευτικής, νοσοκομεία όπως το «Ερρίκος Ντυνάν», το «Ασκληπιείο Βούλας» και το «Κοργιαλένειο-Μπενάκειο» στους Αμπελόκηπους, καθώς και η Υπηρεσία Αναζητήσεως Αγνοουμένων

Πηγή: https://www.athensmagazine.gr