Skip to main content
Ένα άγνωστο ληξουριώτικο σονέττο για τη Χολέρα του 1850 (6ο μέρος)
Ένα άγνωστο ληξουριώτικο σονέττο για τη Χολέρα του 1850 (6ο μέρος)
Ένα άγνωστο ληξουριώτικο σονέττο για τη Χολέρα του 1850 (6ο μέρος)
Ένα άγνωστο ληξουριώτικο σονέττο για τη Χολέρα του 1850 (6ο μέρος)
7 Απριλίου 2020

Ένα άγνωστο ληξουριώτικο σονέττο για τη Χολέρα του 1850 (6ο μέρος)

Θα μπορούσε κανείς να γράψει ολόκληρο βιβλίο για τις παλιές επιδημίες που μάστιζαν στους περασμένους αιώνες την ανθρωπότητα. Τα κατά τόπους συμβάντα, αντιμετωπίσεις και συμπεριφορές ανθρώπων κατά τη διάρκεια αυτών των επιδημιών, έχουν ενδιαφέρον γιατί κρύβουν ομοιότητες και διαφορές που χαρακτηρίζονται από την οικονομική κοινωνική και ταξική μορφή της κοινωνίας της εποχής των γεγονότων.

Γράφει ο Γεράσιμος Σωτ. Γαλανός

Για τη χολέρα που χτύπησε την Κεφαλονιά το 1850 οι ιστορικές αναφορές είναι πολλές και τα ευρύτερα λεπτομερειακά στοιχεία για γεγονότα και στιγμές κρύβουν ενδιαφέρον φανερώνοντας εικόνες που αντανακλούν στο σήμερα με την επιδημία του Κορονοϊού. 

Η χολέρα στην περιοχή του Ληξουρίου, χτύπησε περισσότερο τους Ποταμίτες , οι οποίοι έμειναν αβοήθητοι σε μεγάλο βαθμό, πρώτα από ιατρούς και ιερείς. Αυτό δε συνέβηκε μόνο στο Ληξούρι αλλά και σ’ άλλους τόπους του νησιού, με αποτέλεσμα τόσο ο μητροπολίτης Σπυρίδων Κοντομίχαλος όσο και ο γιατρός Χαράλαμπος Πρετεντέρης να αναφέρονται επικριτικά για τη στάση αυτών που επιβάλλονταν να είναι στην πρώτη γραμμή βοηθείας. Βέβαια, εξαιρέσεις βοήθειας προς τους χολεριασμένους, (Βλ. το λεπτομερές άρθρο του Πρωτοπρεσβύτερου Ιωάννη Μεσολωρά: Ιερωμένοι και λιτανείες στη Χολέρα του 1850- διαδίχτυο 19-3-2020) υπήρξαν με πρώτους τους ιερείς: Παπα- Μπασιά (Άγιο Παναγή Μπασιά), τον ιερομόναχο και πνευματικός Ιωαννίκιο Ζαφειρόπουλο, τον ιερέα Τζουλάτη (αυτόν τον αναφέρει ο Πεντόγαλος) τον ιατρόν Λεωνίδη Κατσαΐτη. Ο τελευταίος στάθηκε μεγάλος σωτήρας για πολλούς Ποταμίτες του Ληξουρίου, και όταν το κακό πέρασε, οι νοσούντες το αναγνώρισαν τιμητικά στο πρόσωπό του, προσφέροντας του έναν Σταυρό, χρυσό με πολύτιμους λίθους κοσμημένον. Υπήρχαν και κάποιοι γιατροί, αλλά και ιερείς που προέβαλαν δικαιολογίες και κατέφυγαν στην εξοχή του Ληξουρίου, όπως και πολλοί που είχαν δική τους γη, εκτός πόλης, βρίσκοντας ασφαλές καταφύγιο, αδιαφορώντας για το πρόβλημα που αντιμετώπιζαν οι συνάνθρωποί τους.

Μέσα στους ευαίσθητους της ιατρικής και της ανοικτής ματιάς, που είχαν στραμμένη την προσφορά τους στους αρρώστους της χολέρας ήταν ο ιατρός Χαράλαμπος Πρετεντέρης, που πέρα από τις ιατρικές πρακτικές αναφορές που μας κληροδότησε και τις επιστημονικές θεραπείες επί της αρρώστιας αυτής, σχολιάζει στο κείμενό του, πώς, είδε κρούσματα εγκαταλείψεως ασθενών, αλλά και συγκινητικές παρουσίες στο προσκέφαλο των ετοιμοθάνατων. ( C. Typaldos Pretenteris, Du Cholera Epidemique observe a Cephalonie en 1850, εν Αθήναις, σελ. .64).

Στις σελίδες 17-18 περιγράφει πως μια οικογένεια από δώδεκα μέλη, που αφού κήδευσε τη μια μέρα ένα μέλος της από χολέρα, μέσα σε μια νύχτα, την επομένη προσβλήθηκε ολόκληρη και το πρωί δε ζούσαν παρά δυο βρέφη και ο γέρος παππούς που φρόντισε να θάψει όλους αυτούς τους δικούς του νεκρούς. Στοιχεία πολλά για τους θανάτους αυτής της χολέρας του 1850 μας δίνει η εφημερίδα «Χωρικός» της εποχής και τα τοπικά αρχεία, με πρώτο της Ιακωβατείου Βιβλιοθήκης – των Αδελφών Ιακωβάτων.

Στο αρχείο αυτό φυλάσσεται στο φάκελο 154, ποίημα με τα αρχικά του δημιουργού του Κ.Ζ., που αφορά τους ιατρούς και γενικά όσους δεν βοήθησαν τους νοσούντες από τη χολέρα. Το ποίημα μπορεί να έχει μια δυσκολονόητη εν μέρει δομή, αλλά ο ποιητής του κάνει μια διαμαρτυρία πολλή σημαντική για την αδιαφορία και λιποταξία μεγάλου μέρους των ιατρών του Ληξουρίου από τη μάχη με την αρρώστια. Επιπλέον Βλ. Γεράσιμος Πεντόγαλος, Χρονικό της Χολέρας του 1850 στην Κεφαλονιά, 1970.

«Η συνείδησις ή ο αδυσώπητος έλεγχος των λιποτακτισάντων
ιατρών εν καιρώ χολέρας από το Ληξούριον κατά το 1850, κατά τον
μήνα 7βριον. Εις φιλαλήθης πάλιος α.θ.α.»

«Θιάφι σβυμμένον πρόσωπον, και μάτι αγριομένον
είχε ως χάρος κι’ αφριζ’ η Συνείδησις, κι’ αρχίζει.

Προδόται αδυσώπητοι! Πώς!!! Τον λαόν θαμμένον
είδατε Σεις και φεύγεται;! Το αίμα του αχνίζει;
Κι’ εκδίκησιν ανείλων ζητά. Δεν σας γνωρίζει;!
Καί πρότερον εγνώριζε. Πλην ο πτωχός χωσμένον
το πάθος είχ’ ως εύσπλαχνος, αλλά τώρα αφρίζει,

λυσσά, και τον καθένα σας τον θέλει νεκρομένον!
Είπε και άφησε νεκρούς (νεκρός όθεν εκκλείψει!)
Σαλπίζει εκτοτ’ έμπροσθεν στου καθενός το πτώμα
Κι’ ενώ κοίτετ’ αναίσθητον πάσχει αιώνια θλίψη.

Το σάλπισμα της είν’ φωνή οχ του Θεού το στόμα
φωνάζουσα «το άσπλαχνον εγώ θέλω συντρίψει!»
Τα πάντα είδε εναργώς το θείο αυτού όμμα.»

 

  • YOU
  • YOU
  • YOU
  • YOU
  • YOU
  • YOU
  • YOU
  • YOU

RETRO

Ρετρό: Το παλιό Αργοστόλι

Φώτο 1920 (όχι 1936 που γράφει ) σπάνια τόσο κοντινή λήψη με την Αγία Τριάδα . Απέναντι τα Ταμπά…

Ρετρό: Αργοστόλι 1905

Η οδός Σιτεμπόρων στο τέρμα το καμπαναριό του Αγίου Σπυρίδωνα και η καμινάδα της ηλεκτρικής εται…

Ρετρό: Αργοστόλι

Ένα από τα ωραιότερα κτίρια στο παλιό Αργοστόλι. Το αρχοντικό του Γκεντιλίνι πριν την ανακαίνιση…

Ρετρό: Πλατεία Αργοστολίου

Πλατεία Αργοστολίου, 1966. Μετά τους σεισμούς, έργα που μεγαλώνουν την πλατεία . Στο χώρο που ήτ…

Ρετρό: Σάμη

Η Σάμη μετά τους σεισμούς. Πηγή: Facebook page, Κομπόγιο Κεφαλονιάς και Ιθάκης, Dimit…

Ρετρό: Ιθάκη

Ιθάκη. Στο χωριό Σταυρός με την προσεισμική εκκλησία του Σωτηρος. Πηγή: Facebook page, Κο…
  • YOU
  • YOU
  • YOU
  • YOU

ΕΚΔΗΛΩΣΕΙΣ

25 Φεβρουαρίου 2024

Αποκριάτικος χορός και κοπή Πρωτοχρονιάτικης πίτας του ΠΑΟ Κεφαλονιάς [24.02.2024]

Πραγματοποιήθηκε το Σάββατο βράδυ 24/2 ο αποκριάτικος χορός και η κοπή της Πρωτοχρονιάτικης πίτα…
25 Φεβρουαρίου 2024

Τελετή έναρξης Αργοστολιώτικου καρναβαλιού 2024 [25.02.2024]

Με πολύ κέφι και έναν διαφορετικό χαρακτήρα από ότι έχουμε συνηθίσει λόγω των καιρικών συνθηκών,…
22 Φεβρουαρίου 2024

Αργοστολιώτικο Καρναβάλι 2024: Το αποκριάτικο ξεφάντωμα αρχίζει!

Κυριακή 25/2 στην πλατεία Αργοστολίου ώρα 12:00μ. η Στέψη της Βασίλισσας του Καρναβαλιού!!!Ξεκιν…
22 Φεβρουαρίου 2024

Nicofilimon Ζάππειο 2024 

A  JEWEL MADE IN GREECE & NICOFILIMON ενώνουν τις δυνάμεις τους στη 10η Ετήσια Συνάντηση Δημ…
  • YOU
  • YOU
  • YOU
  • YOU

ΑΦΙΕΡΩΜΑΤΑ

Οι πειρατές της Καραϊβικής κάνουν απόβαση στο Αργοστόλι στο κατάστημα Loukoumania
23 Φεβρουαρίου 2024

Οι πειρατές της Καραϊβικής κάνουν απόβαση στο Αργοστόλι στο κατάστημα Loukoumania

Οι πειρατές της Καραϊβικής φέτος βρέθηκαν στο Αργοστόλι …… και φυσικά μας βάζουν σε ρυθμ…
Στο κατάστημα Bio Market θα βρείτε πολλές επιλογές σε μπάρες πρωτεΐνης
23 Φεβρουαρίου 2024

Στο κατάστημα Bio Market θα βρείτε πολλές επιλογές σε μπάρες πρωτεΐνης

Στο κατάστημα Bio Market στο Αργοστόλι θα βρείτε πολλών ειδών μπάρες πρωτεΐνης σε διαφορετικές …
Eξαιρετικά δώρα για την ημέρα του Αγίου Βαλεντίνου από το κατάστημα «Scandalo»
13 Φεβρουαρίου 2024

Eξαιρετικά δώρα για την ημέρα του Αγίου Βαλεντίνου από το κατάστημα «Scandalo»

Στο κατάστημα  «Scandalo» στην πλατεία Καμπάνας θα βρείτε πολλές διαφορετικές και … ιδιαίτε…
Στο κρεοπωλείο «Αφοί Δεληκωστόπουλοι» θα βρείτε γεμιστές καρδιές για να γιορτάσετε την ημέρα του Αγίου Βαλεντίνου
13 Φεβρουαρίου 2024

Στο κρεοπωλείο «Αφοί Δεληκωστόπουλοι» θα βρείτε γεμιστές καρδιές για να γιορτάσετε την ημέρα του Αγίου Βαλεντίνου

Στο στο κρεοπωλείο «Αφοί Δεληκωστόπουλοι» θα βρείτε γεμιστές γιορτινές καρδιές για να γιορτάσετε…
  • YOU
  • YOU
  • YOU
  • YOU