ΡΕΤΡΟ: Το Βόρειο Σέλας στην Κεφαλονιά το 1871

Ανάρτηση στο facebook page «Πολιτιστικός Σύλλογος «Το Ριφόρτσο» Κεφαλληνίας & Ιθάκης»: Διονύσης Φωκάς

Ο ιστοριοδίφης Ηλίας Τσιτσέλης μας πληροφορεί ότι εμφανίστηκε στην Κεφαλονιά το Βόρειο Σέλας τον Ιούλιο του 1871. Το μισό του ουρανού προς τον βορρά ήταν υπέρυθρο με ραβδώσεις φωτεινές από τον ορίζοντα και πάνω, κανείς δεν θυμόταν ή γνώριζε από την παράδοση τέτοιο φαινόμενο.

Πολλοί τρόμαξαν, πολλές και περίεργες ήταν και οι εξηγήσεις από τους απλούς ανθρώπους.

Το φαινόμενο παρουσιάζει ποικιλία χρωμάτων και σχεδίων, με αιφνίδιες εμφανίσεις και με γρήγορες σχετικά μεταμορφώσεις. Η εμφάνιση του Σέλας, αν και πολύ σπάνια για παραμεσόγειες χώρες, κίνησε το ενδιαφέρον των ανθρώπων από την αρχαιότητα και ήταν γνωστό στους αρχαίους Έλληνες.

Πρώτος επιστημονικά παρατηρητής του φαινομένου φέρεται ο Αριστοτέλης που όπως αναφέρει στα Μετεωρολογικά (Α’,5): «Φαίνεται δέ ποτε συνιστάμενα νύκτωρ αἰθρίας οὔσης πολλὰ φάσματα ἐν τῷ οὐρανῷ…, ἡμέρας μὲν οὖν ὁ ἥλιος κωλύει, νυκτὸς δ’ ἔξω τοῦ φοινικοῦ (δηλαδή του ιώδους), τὰ ἄλλα δι’ ὁμόχροιαν οὐ φαίνεται», που σημαίνει ότι πρέπει να είχε παρατηρήσει έντονα το φαινόμενο του Σέλαος κατά τη διάρκεια αίθριας νύχτας.

Η φωτοβολία της ατμόσφαιρας, πάντα κατά τον Αριστοτέλη, δεν είναι ομοιογενής αλλά τα φάσματα του φαινομένου αυτού παρουσιάζουν χάσματα. Τέτοια φαινόμενα, τα οποία γενικά ονομάζονται aurorae, δημιουργούνται από τη σύγκρουση φορτισμένων σωματιδίων, κυρίως ηλεκτρονίων αλλά και πρωτονίων, προερχόμενα από το διάστημα που παγιδεύονται στο μαγνητικό πεδίο της γης.

Ο Πολιτιστικός, Λαογραφικός & Ιστορικός Σύλλογος Κεφαλονιάς & Ιθάκης «Το Ριφόρτσο» γεννήθηκε από την αγάπη μιας ομάδας ανθρώπων για την ιστορία και τον πολιτισμό της Κεφαλονιάς και της Ιθάκης. Η ιδέα ξεκίνησε μέσα από τη διαδικτυακή ομάδα «Κομπόγιο Κεφαλονιάς & Ιθάκης», που δημιούργησε ένα ηλεκτρονικό αρχείο μνήμης. Στα τέλη Αυγούστου 2016, ο σύλλογος πήρε σάρκα και οστά, με στόχο να καταγράψει, να ενισχύσει και να μεταφέρει τη γνώση της τοπικής ιστορίας σε όλους. Η λέξη «Ριφόρτσο» σημαίνει ενίσχυση και επανεκκίνηση, και αυτήν ακριβώς την αποστολή υπηρετεί ο σύλλογος.

Από την ίδρυσή του, το «Ριφόρτσο» έχει οργανώσει και συμμετάσχει σε πολυάριθμες δράσεις πολιτισμού, όπως ντοκιμαντέρ για τα 260 χρόνια του Αργοστολίου ως πρωτεύουσα της Κεφαλονιάς και για τα 70 χρόνια από τους σεισμούς του 1953, αναβίωση του «Κεφαλονίτικου σατυρικού γάμου», περιηγήσεις, ξεναγήσεις και ομιλίες με ιστορικό περιεχόμενο, καθώς και μουσικές και χορευτικές βραδιές. Διαθέτει θεατρικό τμήμα και τμήμα εκμάθησης ευρωπαϊκών χορών και έχει συνεργαστεί με πολλούς συλλόγους του τόπου.

Μαζί με τις καθιερωμένες εκδηλώσεις, όπως οι αποκριάτικες γιορτές, αλλά και η «Ριγανάδα και Καντάδα» και η «Βεγγέρα όπως παλιά», που συγκεντρώνουν πλήθος κόσμου, το πρόγραμμα εμπλουτίζεται καθ’ όλη τη διάρκεια της χρονιάς με ποικίλες πολιτιστικές δράσεις. Πρόσφατα δημιούργησε και την δική του διαδικτυακή παρουσία με σελίδα στο facebook και ποικίλες αναρτήσεις ιστορικού περιεχομένου.

Με όραμα, συνέπεια και σεβασμό στην παράδοση, το Ριφόρτσο συνεχίζει το έργο του: να κρατά ζωντανή την ιστορία μας και να τη μεταφέρει στις επόμενες γενιές, όχι ως ανάμνηση, αλλά ως κομμάτι της καθημερινής μας ζωής.