ΡΕΤΡΟ: Ο αυτοκράτορας του Βυζαντίου Ιωάννης Η΄ Παλαιολόγος και ο Οικουμενικός Πατριάρχης στην Κεφαλονιά

Ανάρτηση στο «Κομπόγιο ιστορίας Κεφαλονιάς & Ιθάκης»: Διονύσης Φωκάς

Ο Ιωάννης Η΄ Παλαιολόγος (18 Δεκεμβρίου 1392 – 31 Οκτωβρίου 1448) ήταν Βυζαντινός αυτοκράτορας που βασίλεψε από το 1425 μέχρι το θάνατό του το 1448. Ο Ιωάννης προσπαθούσε να διοργανώσει μια νέα Σταυροφορία και κατάφερε να πείσει τη Ρωμαϊκή Εκκλησία για τη σύγκληση ενός συμβουλίου με σκοπό την ένωση των δύο Εκκλησιών.

Το Δεκέμβριο του 1437 ξεκίνησε από την Κωνσταντινούπολη συνοδευόμενος από τον Οικουμενικό Πατριάρχη Ιωσήφ Β΄ με προορισμό την Φεράρα της Ιταλίας.

Η τριήρης που επέβαιναν έπεσε σε τρικυμία έξω από την Κεφαλονιά, το πλοίο αναγκάστηκε να διακόψει το ταξίδι του και κατέπλευσε στο λιμάνι του Φισκάρδου. Πέντε ημέρες διήρκησε η τρικυμία και όταν η αυτοκρατορική τριήρης αποπειράθηκε να αποπλεύσει έπεσε σε νέα τρικυμία με αποτέλεσμα να παραμείνει στο λιμάνι του Φισκάρδου για άλλες τρεις ημέρες, απ’ όπου και αναχώρησε για την Φεράρα με ενδιάμεσο σταθμό την Κέρκυρα.

Το Συμβούλιο ξεκίνησε το 1438 στη Φερράρα, πλήθος απεσταλμένων έφτασαν από την Ανατολική Εκκλησία με επικεφαλής τον Οικουμενικό Πατριάρχη Ιωσήφ Β΄, ανάμεσά τους ο επίσκοπος Εφέσου Μάρκος Ευγενικός, ο Πλήθων (Γεώργιος Γεμιστός), ο Γεώργιος (αργότερα Γεννάδιος) Σχολάριος, ο επίσκοπος Νικαίας Βησσαρίων και ο επίσκοπος Κιέβου Ισίδωρος, καθώς και οι πατριάρχες Αντιοχείας, Αλεξανδρείας και Ιεροσολύμων.

Οι αποφάσεις του συμβουλίου της Φερράρας-Φλωρεντίας ήταν ουσιαστικά οι θέσεις της Ρωμαιοκαθολικής Εκκλησίας, παρουσιασμένες σε ένα ενωτικό πλαίσιο υποταγής της Ανατολικής Εκκλησίας. Ο λαός και ο ευρύτερος κλήρος δεν έκαναν ποτέ αποδεκτή τη συμφωνία, παρά την επίσημη υιοθέτησή της από τον Αυτοκράτορα.

Συντετριμμένος ο Ιωάννης γρήγορα κατάλαβε ότι οι προσπάθειές του για ένωση ήταν μάταιες.

Το συμβούλιο της Φερράρας – Φλωρεντίας ήταν η μεγαλύτερη ελπίδα του, όμως ο Ελληνικός λαός ήταν αποφασισμένος να μην υποκύψει στον πάπα, ακόμα και αν το τίμημα ήταν η διαφαινόμενη τουρκική κατοχή.

Ο Ιωάννης βαθιά απογοητευμένος από την ύστατη ελπίδα του, πέθανε το 1448.

Στη φωτογραφία: Ο Αυτοκράτωρ Ιωάννης Η΄ Παλαιολόγος σε τοιχογραφία του B. Gozzoli στο Παλάτι των Μεδίκων στη Φλωρεντία.

Το «Κομπόγιο ιστορίας Κεφαλονιάς & Ιθάκης» αποτελεί μια ζωντανή και δυναμική διαδικτυακή κοινότητα Κεφαλονιτών και φίλων της Κεφαλονιάς, με περισσότερα από 14.000 μέλη και ενεργή παρουσία εδώ και πάνω από δέκα χρόνια. Μέσα από τη σελίδα στο Facebook, αναρτώνται καθημερινά φωτογραφίες, βίντεο και άρθρα που φωτίζουν πτυχές της ιστορίας του τόπου, αντλώντας υλικό από μια μεγάλη ποικιλία αναγνωστών και ερευνητών.

Το περιεχόμενο μπορεί να είναι πρωτότυπο ή αναδημοσιευμένο, πάντοτε όμως με κοινό στόχο τη διάσωση, καταγραφή και διατήρηση της ιστορικής μνήμης της Κεφαλονιάς και της Ιθάκης. Πρόκειται για μια αξιόλογη συλλογική προσπάθεια, που λειτουργεί ως πολύτιμο αρχείο αναμνήσεων και μαρτυριών, διατηρώντας ζωντανό το παρελθόν και μεταφέροντάς το στις επόμενες γενιές.