ΡΕΤΡΟ: Οι διαδρομές του νερού, τα γεφυράκια και η ξεχασμένη Καταβόθρα στο Αργοστόλι

Ανάρτηση στο «Πολιτιστικός Σύλλογος «Το Ριφόρτσο» Κεφαλληνίας & Ιθάκης»: Διονύσης Φωκάς

Μια περιοχή λίγο έξω από την πρωτεύουσα του νησιού,που εντυπωσιάζει, ηρεμεί, χαλαρώνει, ενώ ταυτόχρονα εξάπτει τη φαντασία και την περιέργεια για τις υπέργειες και υπόγειες διαδρομές του νερού. Οι καταβόθρες του Αργοστολίου θεωρούνται μυστήριο και είναι μέρος ενός σπάνιου γεωλογικού φαινομένου της Κεφαλονιάς.

Η διαδρομή του θαλασσινού νερού που γνωρίζει ο περισσότερος κόσμος και εισέρχεται στο σημείο Καταβόθρες με τον γνωστό νερόμυλο, δεν είναι η μοναδική. Είναι μια ολόκληρη περιοχή κατά μήκος της ακτογραμμής, από το σημείο κοντά στη προσεισμική οινοποιία αδελφών Τουλ (σημερινές Βινάριες) έως και δίπλα στο σημερινό πάρκινγκ στις Καταβόθρες. Σε πολλά σημεία του, το “ρυάκι” είναι οριοθετημένο από τα βράχια της περιοχής , σε άλλα υπάρχει ανθρώπινη παρέμβαση με πέτρα για να συγκρατεί το νερό και να μην δημιουργείται διάβρωση του εδάφους , ενώ τα μικρά γεφυράκια δίνουν την δυνατότητα να περπατήσει κάποιος από την μια πλευρά στην άλλη.

Κύρια είσοδος του νερού σήμερα είναι η περιοχή Θαλασσόμυλος, όπου βρίσκεται και το ομώνυμο κτίριο, εκεί το νερό ακολουθεί δύο διαδρομές:

Η βόρεια διαδρομή με κατεύθυνση το Ληξούρι, όπου το νερό περνάει κάτω από το κτίριο του Θαλασσόμυλου, προσεγγίζει τις σημερινές Καταβόθρες, πιθανό όμως μπάζωμα της περιοχής από τους σεισμούς του 1953 έχει ανακόψει την πορεία του ρέματος το οποίο σταματάει κοντά στο πάρκινγκ.

Η νότια διαδρομή με κατεύθυνση το Αργοστόλι, τερματίζει κοντά στις Βινάριες σε μια τρύπα που στην μια της πλευρά υπάρχει πέτρινο τοιχίο . Σε αυτό το σημείο υπάρχει η Καταβόθρα, η οποία είχε ανακαλύφθει πριν από τη γνωστή σημερινή που βρίσκεται κοντά στο φανάρι των Αγίων Θεοδώρων.

Στα “Κεφαλληνιακά Σύμμικτα”, τόμος Α, ο Τσιτσέλης γράφει: “Οι Αφοί Μηλιαρέση εύρον το 1859 το δεύτερον ρεύμα βορειότερον…” (αναφέρεται στη δεύτερη καταβόθρα η οποία βρίσκεται στη γνωστή σε όλους περιοχή Καταβόθρες) το 1835 την πρώτη καταβόθρα (Βινάριες) την ανακάλυψε το 1835 ο Άγγλος Stevens.

Το “ρυάκι” στα περισσότερα σημεία του δεν έχει θαλασσινό νερό, γιατί η κύρια είσοδος του νερού είναι φραγμένη από άμμο και χαλίκια στην περιοχή του Θαλασσόμυλου, εξαίρεση αποτελεί ένα σημείο κοντά στον τερματισμό του στη νότια πλευρά , όπου η φύση βρήκε διέξοδο, η θάλασσα περνάει πάνω από τα βράχια καταλήγοντας στο ρυάκι και στην συνέχεια χάνεται στην καταβόθρα .

Στις Καταβόθρες το θαλασσινό νερό ρέει στο εσωτερικό της γης κάτω από το επίπεδο της θάλασσας. Το 1963, Αυστριακοί γεωμορφολόγοι έριξαν χρωστική ουσία στο νερό και ακολούθησαν την πορεία του κάνοντας κάποιες εκπληκτικές ανακαλύψεις. Το θαλασσινό χρωματισμένο νερό έρευσε σε υπόγεια ποτάμια, αναμείχθηκε με το νερό της βροχής, έφτασε στην λίμνη της Μελισσάνης σε υφάλμυρη μορφή. Από εκεί, το νερό έρευσε στη θάλασσα μέσα από τη λίμνη του Καραβόμυλου .

Το χρωματισμένο νερό ταξίδεψε δύο εβδομάδες για να ολοκληρώσει το ταξίδι του κατά μήκος του νησιού. Στον κόλπο της Σάμης και ιδιαίτερα στον Καραβόμυλο υπάρχουν αρκετά σημεία στην βραχώδη ακτή και στη θάλασσα που αναβλύζει αυτό το νερό.

Ο Πολιτιστικός, Λαογραφικός & Ιστορικός Σύλλογος Κεφαλονιάς & Ιθάκης «Το Ριφόρτσο» γεννήθηκε από την αγάπη μιας ομάδας ανθρώπων για την ιστορία και τον πολιτισμό της Κεφαλονιάς και της Ιθάκης. Η ιδέα ξεκίνησε μέσα από τη διαδικτυακή ομάδα «Κομπόγιο Κεφαλονιάς & Ιθάκης», που δημιούργησε ένα ηλεκτρονικό αρχείο μνήμης. Στα τέλη Αυγούστου 2016, ο σύλλογος πήρε σάρκα και οστά, με στόχο να καταγράψει, να ενισχύσει και να μεταφέρει τη γνώση της τοπικής ιστορίας σε όλους. Η λέξη «Ριφόρτσο» σημαίνει ενίσχυση και επανεκκίνηση, και αυτήν ακριβώς την αποστολή υπηρετεί ο σύλλογος.

Από την ίδρυσή του, το «Ριφόρτσο» έχει οργανώσει και συμμετάσχει σε πολυάριθμες δράσεις πολιτισμού, όπως ντοκιμαντέρ για τα 260 χρόνια του Αργοστολίου ως πρωτεύουσα της Κεφαλονιάς και για τα 70 χρόνια από τους σεισμούς του 1953, αναβίωση του «Κεφαλονίτικου σατυρικού γάμου», περιηγήσεις, ξεναγήσεις και ομιλίες με ιστορικό περιεχόμενο, καθώς και μουσικές και χορευτικές βραδιές. Διαθέτει θεατρικό τμήμα και τμήμα εκμάθησης ευρωπαϊκών χορών και έχει συνεργαστεί με πολλούς συλλόγους του τόπο.