ΡΕΤΡΟ: Η ιστορία των προσεισμικών ναών του Αργοστολίου σε μια φωτογραφία

Ανάρτηση στο «Πολιτιστικός Σύλλογος «Το Ριφόρτσο» Κεφαλληνίας & Ιθάκης»: Διονύσης Φωκάς

Η Κεφαλονιά θεωρείται από τα πρώτα μέρη της Ευρώπης που δέχθηκε τον Χριστιανισμό από το πέρασμα του Αποστόλου Παύλου, προς τιμή του οποίου χτίστηκαν ναοί σε ανάμνηση του ταξιδιού του.

Στα τέλη του 18ου αιώνα καταγράφονται 52 εκκλησίες στο Αργοστόλι και στον ευρύτερο χώρο γύρω της, δηλαδή στην Κρανιά, στη Λάσση, στο Φανάρι και στους οικισμούς Σπήλια, Χελμάτα και Κομποθεκράτα.

Οι σεισμοί του 1953 κατέστρεψαν όλες τις εκκλησίες του Αργοστολίου και δυστυχώς δεν υπάρχει φωτογραφικό υλικό που να αναδεικνύει την περίφημη αρχιτεκτονική τους, με εξαίρεση μια φωτογραφία της οποίας μέχρι τη δημοσίευση του παρόντος άρθρου, δεν ήταν γνωστό από ποια εκκλησία του Αργοστολίου προέρχονταν.

Πρόκειται για την μοναδική φωτογραφία, από όλες τις εκκλησίες του προσεισμικού Αργοστολίου, που αποθανατίζει σχεδόν ολόκληρο το εσωτερικό του ιερού ναού Αγίου Σπυρίδωνα στο Αργοστόλι.

Σύμφωνα με τον Πρωτοπρ. Ιωάννη Δ. Μεσολωρά, στη φωτογραφία εμφανίζεται ο Αρχιερατικός επίτροπος, Ληξουριώτης στην καταγωγή Μάρκος Μαλλιώρης , εφημέριος του Ιερού Ναού Αγίου Σπυρίδωνος μέχρι το 1960. Κόρη του ιερέα, η Θεόκλητη Μαλλιώρη έγινε ηγουμένη στην Ιερά Μονή Αγίου Γερασίμου στα Ομαλά.

Την ιδιαιτερότητα των εκκλησιών στην Κεφαλονιά χαρακτήριζε το τέμπλο που άγγιζε τον ουρανό της εκκλησίας και ήταν χρώματος γαλάζιου με διάφορα σκαλίσματα. Στη φωτογραφία μπορούμε να διαπιστώσουμε το περίτεχνο του τέμπλου που συνδυάζει την ομορφιά με την λιτότητα. Ένα «Επτανησιακό Μπαρόκ» διακοσμούσε τις προσεισμικές εκκλησίες της Κεφαλονιάς.

Το σημαντικότερο όμως που πιστοποιεί και το γεγονός ότι η φωτογραφία ανήκει στον προσεισμικό ιερό ναό του Αγίου Σπυρίδωνα, είναι η επάργυρη εικόνα του, που βρίσκεται στα αριστερά της βόρειας πύλης του τέμπλου, συμβολίζοντας ότι ο ναός είναι αφιερωμένος στον Άγιο Σπυρίδωνα.

Αυτή η περίφημη επάργυρη εικόνα βρίσκεται σήμερα στον τρισυπόστατο ιερό Ναό του Αγίου Σπυρίδωνα στο Αργοστόλι μαζί με τα μανουάλια, από τα λίγα ιερά αντικείμενα που διασώθηκαν από τα ερείπια της εκκλησίας το 1953.

Μετά τους σεισμούς η εκκλησία στεγάστηκε προσωρινά σε τολ στον καταυλισμό «Δεστούνη» πλησίον των γυμνασίων και της εμπορικής σχολής. Ο προσεισμικός ναός της Αγίας Τριάδας μαζί με τον προσεισμικό ναό του Σωτήρος και του Αγίου Σπυρίδωνος με το από 6-3-1960 Βασιλικό Διάταγμα συγχωνεύθηκαν σε μια ενορία υπό τον τίτλο : Ενοριακός Ναός Αγίου Σπυρίδωνος- Μεταμορφώσεως- Αγίας Τριάδος.

Το 1961 παραχωρήθηκε στον Άγιο Σπυρίδωνα το απέναντι της προσεισμικής εκκλησίας οικόπεδο, εκεί που βρίσκονταν η πλατεία του Αγίου Σπυρίδωνα, προκειμένου να ανοικοδομηθεί η νέα εκκλησία που υπάρχει σήμερα.

Ο Πολιτιστικός, Λαογραφικός & Ιστορικός Σύλλογος Κεφαλονιάς & Ιθάκης «Το Ριφόρτσο» γεννήθηκε από την αγάπη μιας ομάδας ανθρώπων για την ιστορία και τον πολιτισμό της Κεφαλονιάς και της Ιθάκης. Η ιδέα ξεκίνησε μέσα από τη διαδικτυακή ομάδα «Κομπόγιο Κεφαλονιάς & Ιθάκης», που δημιούργησε ένα ηλεκτρονικό αρχείο μνήμης. Στα τέλη Αυγούστου 2016, ο σύλλογος πήρε σάρκα και οστά, με στόχο να καταγράψει, να ενισχύσει και να μεταφέρει τη γνώση της τοπικής ιστορίας σε όλους. Η λέξη «Ριφόρτσο» σημαίνει ενίσχυση και επανεκκίνηση, και αυτήν ακριβώς την αποστολή υπηρετεί ο σύλλογος.

Από την ίδρυσή του, το «Ριφόρτσο» έχει οργανώσει και συμμετάσχει σε πολυάριθμες δράσεις πολιτισμού, όπως ντοκιμαντέρ για τα 260 χρόνια του Αργοστολίου ως πρωτεύουσα της Κεφαλονιάς και για τα 70 χρόνια από τους σεισμούς του 1953, αναβίωση του «Κεφαλονίτικου σατυρικού γάμου», περιηγήσεις, ξεναγήσεις και ομιλίες με ιστορικό περιεχόμενο, καθώς και μουσικές και χορευτικές βραδιές. Διαθέτει θεατρικό τμήμα και τμήμα εκμάθησης ευρωπαϊκών χορών και έχει συνεργαστεί με πολλούς συλλόγους του τόπο.