Μαύρη Παρασκευή (Black Friday)
Αμερικανικό καταναλωτικό έθιμο, που με την πάροδο του χρόνου άρχισε να διεθνοποιείται και από το 2016 έκανε την εμφάνισή του και στην Ελλάδα, με πρωτοβουλία των μεγάλων αλυσίδων λιανικής πώλησης.
Στις Ηνωμένες Πολιτείες, Μαύρη Παρασκευή ονομάζεται η επομένη της Ημέρας των Ευχαριστιών, που συμπίπτει με την τέταρτη Παρασκευή του Νοεμβρίου και σηματοδοτεί την έναρξη της χριστουγεννιάτικης εμπορικής περιόδου.
Τα καταστήματα ανοίγουν παραδοσιακά στις 6 το πρωί και παραμένουν ανοιχτά μέχρι αργά το βράδυ. Τα τελευταία χρόνια, όμως, πολλές αλυσίδες ανοίγουν νωρίτερα και κάποιες άλλες αμέσως μετά μεσάνυχτα. Η εισβολή του μανιασμένου πλήθους, που περιμένει επί ώρες στην ουρά για το άνοιγμα των καταστημάτων, είναι ένα από τα αγαπημένα θέματα των δελτίων ειδήσεων.
Ο αντίλογος στην καταναλωτική μανία της Μαύρης Παρασκευής έρχεται από τους ακτιβιστές, που συσπειρώνονται κάτω από τη σημαία της Ημέρας Αγοραστικής Αποχής (Buy Nothing Day). Με διάφορα χάπενινγκ έξω από τα πολυκαταστήματα και τα εμπορικά κέντρα, προσπαθούν να περάσουν τα αντικαταναλωτικά και οικολογικά μηνύματά τους, προκαλώντας την οργή των καταστηματαρχών.
Η προέλευση του όρου «Μαύρη Παρασκευή» («Black Friday»)
Οι ερμηνείες που έχουν προταθεί για την προέλευση της ονομασίας είναι πολλές. Η πιο πειστική φαίνεται αυτή που πρότεινε η αμερικανική εφημερίδα «Philadelphia Inquirer» στο φύλλο τής 28ης Νοεμβρίου 1981. Τη δεκαετία του ‘50, όταν οι εγγραφές στα λογιστικά βιβλία ήταν χειρόγραφες, οι λογιστές σημείωναν με κόκκινο μελάνι το παθητικό και με μαύρο τα κέρδη, που για τα εμπορικά μαγαζιά της εποχής εκείνης ξεκινούσαν από αυτή τη μέρα και συνεχίζονταν μέχρι τα Χριστούγεννα.
Σύμφωνα με άλλη εκδοχή, ο όρος «Μαύρη Παρασκευή» χρησιμοποιήθηκε για πρώτη φορά από τροχονόμους στη Φιλαδέλφεια των ΗΠΑ, προκειμένου να περιγράψουν τη μεγάλη κίνηση που είχε στους δρόμους εκείνη την ημέρα και το φόρτο εργασίας για τους ίδιους, λόγω των εκπτώσεων και της έναρξης της χριστουγεννιάτικης περιόδου.
Μία νεώτερη ερμηνεία που κυκλοφόρησε μέσω διαδικτύου το 2013, θέλει την ημέρα αυτή να γίνονταν αγοραπωλησίες δούλων, όταν στην Αμερική ίσχυε ο θεσμός της δουλείας, πριν από τον Εμφύλιο Πόλεμο. Η άποψη αυτή καταρρίφθηκε σχεδόν αμέσως από τους ιστορικούς.
Πότε είναι η Μαύρη Παρασκευή (Black Friday) στην Ελλάδα το 2019 και τί αγοράζουν οι Ελληνες
Η Μαύρη Παρασκευή (Black Friday) πέφτει φέτος στις 29 Νοεμβρίου, ενώ η «Cyber Monday» στις 2 Δεκεμβρίου.
Σύμφωνα με έρευνα του Εργαστηρίου Μάρκετινγκ MARLAB του Πανεπιστημίου Μακεδονία, κατά την περσινή Black Friday οι καταναλωτές/τριες ανταποκρίθηκαν ως ένα βαθμό στην πρόσκληση των εμπορικών επιχειρήσεων καθώς το 30% του δείγματος πραγματοποίησε αγορές κατά την ημέρα Black Friday (έναντι 24% το 2016).
Οι περισσότερες αγορές έγιναν από καταστήματα νέων τεχνολογιών, καλλυντικών, και ένδυση/υπόδησης ενώ οι καταναλωτές/τριες ξόδεψαν για αγορές στην πλειοψηφία τους (31,3%) έως 50 ευρώ, ένα 28,4% ξόδεψε 51-100 ευρώ ενώ μόνο ένα 7,5% δήλωσε ότι ξόδεψε περισσότερα από 501 ευρώ.
Όσον αφορά το ποσοστό των εκπτώσεων, το 44% των καταναλωτών που έκαναν αγορές υποστήριξε ότι από τα προϊόντα που αγόρασαν κέρδισαν έκπτωση της τάξης του 30%-40% και το 33,5% δήλωσε ότι αγόρασε με έκπτωση από 50% και πάνω της αρχικής τιμής των προϊόντων.
Για τους συμμετέχοντες στην έρευνα, τα προϊόντα τα οποία είχαν τη μεγαλύτερη έκπτωση ήταν τα προϊόντα τεχνολογίας (74%), τα είδη ένδυσης/υπόδησης (20%), τα καλλυντικά (16%) και ο οικιακός εξοπλισμός (16%). Τέλος, στην ερώτηση «αν αξίζει να πραγματοποιήσει κάποιος/α αγορές την ημέρα Black Friday», το 28% πιστεύει ότι αξίζει, το 40% δεν εξέφρασε άποψη ενώ το 31,5% είναι αρνητικό και θεωρεί ότι δεν αξίζει.
